|
Khi Ngài A nan
và đại chúng “cái thấy không động tịnh co mở là Tâm” nên tất cả đều
hớn hở vui mừng, và nghỉ rằng: Từ vô thỉ đến nay, tự mình làm mất
bản tâm, nhận cái vọng tưởng phân biệt theo bóng dáng của trần cảnh
làm tâm, ng̀ay hôm nay mới ngộ được tâm mình, nên hết sức vui mừng.
Cũng như ̣đứa nhỏ khát sữa đã lâu, nay gặp bà từ mẫu, nên ông và đại
chúng thỉnh cầu Đức Phật chỉ rõ nơi thân tâm hiện tiền đây, cái nào
chơn thật không sanh diệt, và cáí nào hư vọng có sanh diệt.
Vua Ba Tư Nặc đứng dậy
hỏi tiếp:
Khi
ấy vua Ba tư Nặc đứng dậy bạch Phật:- Bạch Thế Tôn, lúc trước chưa
thọ giáo với Phật, con nghe phái ngoại đạo Ca Chiên Diên và Mạt Gìa Lê
đều nói: “Thân sau khi chết rồi mất hẳn, hôm nay con tuy được Phật chỉ
dạy, nhưng vẫn còn hồ nghi: “làm sao bỉết rõ và chứng chắc cái tâm
không sanh diệt. Xin Phật từ bi chỉ dạy cho ch́ung con.
Phật chỉ Tâm lần thứ ba
Phật
hỏi:- Đại vương ! Cái thân Ông hiện tại đây, nó bền ch́ăc như kim cương,
còn maĩ không hư hoại, hay phải hoại diệt? Vua đáp: -Bạch Thế Tôn, Thân
con ngày nay đây, rốt cuộc cũng bị hoại diệt.
Phật
hỏi:-Ông chưa chết, làm sao biết nó sẽ bị hoại diệt?
Vua
đáp:- Bạch Thế Tôn! Cái thân vô thường của con đây , tuy chưa chết, nhưng
hiện tiền nó đã tàn tạ dần. Ng̀ay qua rồi lại ng̀ay qua. Mỗi niệm
qua, qua từ sát na (tíc tắc), không dừng...cũng như củi đốt thành tro,
ch́ay dần cho đến lúc tiêu tan. Vì thế nên con biết, thân nhất định sẽ
tiêu diệt.
Phầt
nói:- Phải!
Phật
lạ hỏi:- Đại vương! Thân thể Ông đâu ph̉ai tiêu diệt liền bây giờ?
Vua
đáp:- Bạch Thế Tôn! Ngày qua ngày, hết hạ đến đông, nó thầm gì chết,
cho đến ngày nay, đầu bạc răng rụng, ch̉ân lỏng gối dùn, mắt mờ tai
lảng, gìà nua đến thế, mà con thật không hay không bỉết. Bạch Thế
Tôn, khi con hai mươi tuổi, tuy nói rằng trẻ thật ra nhan sắc đã gìa hơn
khi mười tuổi. Khi ba mươi tuổi lại già hơn khi hai mươi tuổi. Cho đến
ngày nay, sáu mươi hai tuổi, lại gìa hơn khi năm mươi tuổi. Nó âm thầm
gìa chết, lấy trong khoảng thời gian mà nói như vậy. Nếu chín chắn
suy nghĩ, thì cáí gìà, chết, không phải hạn định trong khoảng mười
năm hay hai mươi năm, mà thật nó gìà từng năm, từng tháng, từng ngày.
Nếu suy nghĩ kỹ hơn nữa, thì nó gìà, chết từng phút, từng giây và
từng sát na ̣(tić tắc). Năm nay gìa hơn năm rồi, tháng nầy gìa hơn
tháng trước, ngày hôm nay gìa hơn hôm qua, giờ già hơn giờ trước, phút
gìà hơn phút trước, cho đ́ến sát na cũng gìa hơn sát na trước. Thế
nên con biết, thân rốt cuộc rồi cũng tiêu diệt.
Phật
hỏi:- ̣Đại vương! Ông thấy cái thân thể ông âm thầm giâ chết như thế,
nên ông lo buồn; vậy ở nơi thân thể sanh diệt, già chết, ông có biết
được cái gì chẳng sanh diệt gìa chết không?
Vua
Ba Tư Nặc chắp tay cung kính thưa:- Bạch Thế Tôn, con thật không biết?
Phật chỉ cái thấy không sanh diệt
Phật
dạy rằng:- Ta nay chỉ cho Ông thấy cái không sanh diệt.
Đại
vương! khi Ông mấy tuổi mới thấy được nước sông Hằng?
Vua
đáp:- Khi lên ba tuổi, con được Mẹ bồng ̣đến bái yết Thần Tỳ Bà Thiên
̣̣(Trường Thọ Thiên), đi ngang qua sông, nên lúc bấy giờ, con đ̣ã thấy
sông Hằng.
Phật
hỏỉ:- Hôm nay Ông thấy sông Hằng, vậy hai cái “thấy” đó có kh́ac nhau
không?
Vua
thưa:- khi con ba tuổi thấy sông Hằng, đến lúc ba mươi tuổi và nay được
sáu mươi hai tuổi thấy sông Hằng cũng đều kh̀ông khác.
Ph̉ật dạy:- Ngày nay ông lo buồn cho thân ông gìà yếu, đầu bạc mặt
nhăn, không ̣được như lúc trẻ. Vậy nay sáu mươi hai tuổi, ông xem thấy
sông Hằng, cùng với khi còn trẻ thấy sông Hằng, cáí thấy đó có gìà
trẻ chi không?
Vua
Ba Tư Nặc thưa:- Cái thấy không có gìa trẻ.
Phật
dạy:- Đại vương, thân thể mặt mày Ông tuy gìà, vậy cái nào có gìà,
thì cái ấy sẽ bị biến đổi, tiêu diệt; còn cái nào không già, thì
cái đó
không
bị biến ̣đổi tiêu diệt. Nó đã không sanh diệt, thì đâu có bị Ông làm
cho nó sanh tử luân hồi được. Rõ ràng như thế, Ông không hiểu sao mà
còn dẫn lời của ngoại đạo Mạt gìa Lê nói: “thân chết rồi hoàn toàn
diệt mất?”
Vua
cùng đại chúng nghe Phật dạy rồi, đề̉u
biết rằng: người chết rồi, là tâm bỏ thân nầy thọ thân kh́ac, không
ph̉ai mất hẵn. Ai nấy ̣đều hớn hở vui mừng vì
̣̣đặng lợi ích chưa từng có.
Kết luận:
Phật chỉ cáí thấy không gìà trẻ, sanh diệt đó là Tâm.
Ngày 23-8-06
BÙI THẾ TRƯỜNG
Ý kiến,
Phê bình xin gửi về :
buithetruong@khoahoc.net
Trở về Trang Chính |