Lầu Tàng Thơ là kho lưu trữ văn bản - tài liệu chính của triều đình nhà Nguyễn, được xây dựng vào 1825 Lầu Tàng Thơ gồm có 2 tầng , tầng dưới 11 gian, tầng trên 7 gian 2 chái, mặt trước quay về hướng tây đối diện với hồ Tỉnh Tâm , bên trái là Mang Cá , bên phải hướng ra cửa Thượng Tứ còn gọi là cửa Chính Đông , sau lưng là Lương Y , nó tọa lạc cách biệt trên một đảo nhỏ hình chử nhật với diện tích khoảng non 5 sào nằm giữa ao Ngọc Hải , chung quanh có tường gạch bao bọc cao 2m , chính diện có một cổng tam quan đi vào nối liền với một con đường lát gạch dài khoảng 50m , bên trái của Lầu Tàng Thơ có một đảo nhỏ khác , trên đó có một kiến trúc khác nối liền bởi một cây cầu gổ với con đường nối dài từ cửa Xuân Quang ngày trước , nay thì kiến trúc này bị phá hủy người ta đã xây lên đó một ngôi chùa vảo khoảng thâp niên 1960

Hồ Ngọc Hải vốn từ rất xưa trước khi xây dựng Kinh đô là một phần của sông Bạch Yến , sông Bạch Yến là một chi lưu của sông Hương nó chảy vòng vèo trong khu vực này trước khi đổ ra sông Gia Hội , khi xây dựng Kinh đô người ta lấp dòng sông này từng đoạn phần còn lại đào rộng ra làm thành ao , hồ ... như ao Ký Tế - Hồ Tỉnh Tâm , ao Ngọc Hải - Lầu Tàng Thơ , Hồ Mưng ....

Mặt nền lầu bên dưới lớp gạch Bát Tràng được lát bằng các tấm chì lá để cách ẩm và rải bột lưu huỳnh nhằm chống mối mọt.

Sau những biến cố thăng trầm của lịch sử nhất ngày kinh đô thất thủ ngày 23 tháng 5 năm (1885) sau những cơn lủ lụt , sách vở , tài liệu , giấy tờ văn bản  lưu trử tại Tàng Thơ đã bị phá hủy , mất mát , thất lạc... đến năm 1958 – 60 ngôi lầu chứa đựng cả gia tài vĩ đại của quốc gia đã trở thành một nhà tù dùng để giam giử các chính trị phạm và hiện nay nó là một khu ở tập thể.

Xin hãy cứu lấy nó một di sản văn hóa của quốc gia trước khi nó sụp đổ.

Hồ Đắc Duy

 Tài liệu tham khảo : Khâm Định Đại Nam Hội Điễn Sự Lệ , Quốc Triều Chính Biên Toát Yếu , Đại Nam Nhất Thống Chí

 Trở về Trang Chính