Hổ Quyền là một đấu trường lộ thiên có dáng dấp hình vành khăn. Vòng thành trong cao 5,90m; vòng thành ngoài thấp hơn 1,25m. Thành ngoài nghiêng kiểu chân đế. Chu vi tường ngoài Hổ Quyền là 145m, đường kính lòng chảo là 44m.

      Khán đài vua ngồi quay mặt về hướng đông nam của đấu trường, được xây cao hơn so với các vị trí chung quanh tạo ra một không gian tương đối rộng. Bên trái khán đài là hệ thống bậc cấp đi lên gồm 24 cấp dành cho vua và đình thần. Bên phải khán đài có một hệ thống bậc cấp khác xây tương tự dành cho các quan, binh lính và thân hào nhân sĩ. Mặt trong cao hơn mặt ngoài, dày trung bình 4,50m. Đối diện với khán đài có 5 cái chuồng nhốt hổ, sân đấu là một thảm cỏ hình tròn, bằng phẳng xanh mướt.

Ngoài thành có một cửa cao 8 thước 7 tấc, rộng 4 thước 5 tấc có hai cánh cửa bằng gỗ mà đế làm bằng phiến đá thanh, trên cửa có ghi chử  “ Hổ Quyền ” voi được đưa vào sân đấu bằng lối cửa này, vòng tường thành bên ngoài cách khoảng có hệ thống thoát nước với hoa văn hình mặt hổ, có tất cả là 3 lối dẫn lên khán đài bằng các bậc đá.

Ở trên, vòng quanh mặt tường thành trở thành khán đài. Vị trí vua ngồi được xây cao hơn, ở phía bắc của đấu trưởng đó là một khán đài có mái che đối diện với chuồng nhốt hổ.

Từ chợ Long Thọ rẽ trái khoảng 500m là đến Hổ Quyền, nhưng nếu đi theo bảng đồ không ảnh thì dể dàng hơn, chỉ cần định vị sông Hương, cồn Giả Viên đi lên phía trên khoảng 3 Km sẽ thấy một vòng tròn gần khu nhà máy vôi Long Thọ thì đó là Hổ Quyền

Hổ Quyền được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 11 (1830). Vua cho đắp chuồng hổ ở cồn Long Thọ, nay thuộc thôn Trường Đá làng Nguyệt Biều xã Thủy Biều phía tây thành phố Huế, Hổ Quyền được xây bằng gạch.

Hổ quyền là nơi tổ chức các cuộc tử chiến giữa voi và hổ, vừa để cho vua quan, dân chúng thưởng thức, vừa để luyện tập cho voi chiến đấu. Trước khi đấu, hổ đều bị cắt nanh, bẻ vuốt. Cho nên, trong cuộc tử chiến ấy, voi luôn luôn giết chết và chà nát hổ. Sự chiến thắng của voi được coi là biểu tượng cho sự vô địch của quyền lực nhà vua và triều đình.

   Một câu chuyện được kể lại là trong một trận hỗn chiến giữa voi và hổ, một con hổ phóng lên mình voi và sau đó nó phóng tiếp lên khán đài nơi hoàng đế đang ngồi, súyt một chút thì vị hoàng đế bị nguy hiểm nếu không có một vương phi theo hầu đưa thân ra cản, sau sự kiện này bức tường thành bên trong được tôn cao hơn 1m.

Dưới thời Hoàng đế Minh Mạng mỗi năm có tổ chức một ngày đấu, lần đấu cuối cùng là vào năm 1904 dưới triều vua Thành Thái.

     Trong ngày đấu, dân chúng và nhất là các hương chức quanh vùng đặt hương án, lễ vật trên đoạn đường vua đi qua. Chung quanh đấu trường bày nghi trượng, cắm cờ dựng lọng. Một đội lính mặc áo đỏ đội nón sơn, cầm khí giới nghiêm trang cung kính đứng hai bên đường từ đấu trường đến bến  sông. Suốt trên đoạn đường ngắn non một cây số này, người ta trải chiếu hoa, để đón nhà vua..

       Vào đúng giờ Ngọ, vua ngự thuyền rồng từ Nghinh lương đình vượt sông Hương qua bến phía mé sông của cồn Long Thọ, vua lên kiệu che bốn lọng vàng và bốn tàn vàng. Đi trước là lính Ngự lâm quân, rồi Thị vệ cầm cờ Tam tài, cờ Ngũ hành, cờ Nhị thập bát tú, gươm tuốt trần; tiếp theo là đội nhạc cung đình. Các quan quỳ nghênh đón ở chiếu hoa trải trên đường rồi theo vua vào cổng giữa lên khán đài.

        Dưới triều Nguyễn, những trận tử chiến giữa voi và hổ thông thường mỗi năm tổ chức một lần. Tất cả những người được phép tham dự là khán giả rất nhiệt tình cổ vũ cho trận đấu cho đến khi voi giết chết hổ mới kết thúc.
           Việc tổ chức các cuộc đấu giữa voi và hổ trước còn có mục đích là rèn luyện tình chiến đấu gan dạ cho voi về sau người ta mới nghĩ đến như là một loại hình giải trí tiêu khiển.

     Hiện nay Hổ Quyền đã bị bỏ hoang , các bức tường thành có nơi đã sụp đổ nhất là tường thành phía nam trên các chuồng nhốt hổ, gạch đá bị bong tróc, các cây tầm gởi đâm vào các hốc gạch làm xé nát tường, bậc cấp thì gạch lác bị mất đi một phần.. Khán đài nơi vua ngự chỉ còn là một vuông đất cỏ gai cây dại mọc tràn lan, các hoa văn trên bức trường thành bao quanh bể nát có cái không còn nhận ra hình thù..... cảnh quan chung quanh nếu không kiễm soát sẽ có nguy cơ biến thành phố thị.

Hồ Đắc Duy

 (Tài liệu tham khảo : Khâm Định Đại Nam Hội Điễn Sự Lệ )

 Trở về Trang Chính