Thưa quí bạn,

 Sau đây là cái email của anh Tien Dinh hỏi về việc format hard disk. Tôi thấy chuyện nầy có liên quan đến nhiều bạn xài computer nên xin được trả lời chung để quí bạn cùng đọc. Cũng như những bài trước tôi cố gắng dùng từ ngữ thông dụng để cho mọi người điều hiểu. Câu hỏi liên hệ tới hard disk nếu trả lời thật chi tiết thì sẽ dài và phức tạp khó hiểu cho nhiều người, tôi chỉ đề cập tới đôi điều căn bản cần thiết thôi.

 

Câu hỏi gồm có hai phần:

 

Hỏi:

Nhân tiện đây xin phép anh tôi có một thắc mắc, tôi có mua hai đĩa cứng(hard drive) về xử dụng, sau khi format xong mỗi đĩa mất đi khoảng 20 GB, cái nầy mớ là tôi xót quá, dưng không mất 20 GB ngon ơ, nhẹ nhàng, giá như mất khoảng 2 GB thì mình cũng… , đằng nầy nó mất 20 GB, đau quá ông Thầy.Một cái đĩa cứng Seagate (200 GB) giở nầy còn 182 GB.Kế tiếp một đĩa SATA(300 GB) bây giở còn 280 GB. ”Không Thầy đố mầy làm nên”, câu đó luôn đúng, nên xin Thầy giảng dùm nên làm sao đây.

 

Ðáp:

 

Trường hợp nầy rất bình thuòng, lý do là nhà chế tạo hard disk tính số byte khác với operating system tính (ở đây là Windows XP). Nhà chế tạo tính 1KB = 1000 Bytes, trong khi với DOS hay Windows XP thì 1KB = 1024 Bytes. Tức là nhà chế tạo thổi phòng sức chứa của hard disk lên cho “oai”, trong khi sức chứa thực sự của hard disk không lớn như quảng cáo. Thí dụ nhà chế tạo nói cái hard disk XXX nầy có sức chứa (in trên nhãn) là 250 GB, thực tế thì sức chứa đó là 250 GB/ 1,024 = 244 GB. (/ là dấu chia).

 

Ðây cũng chỉ là con số lý thuyết thôi. Con số thực sự là 232 GB như vậy chúng ta thấy “mất đi” 18 GB ngon lành. Quí bạn sẽ hỏi đáng lý mấy có 6GB  thôi, (250-244=6), sao lại mất tới 18 GB. Muốn giải thích tôi xin đi thêm một chút về lý thuyết.

 

Thưa quí bạn hard disk chứa data theo kiểu sector và cluster rất khó hiểu. Windows XP hay DOS xài hard disk rất phí phạm, quí bạn dùng cái thí nghiệm nầy thấy ngay.

 

Right click mouse giữa màn ảnh (desktop), click new, click Text Document, một file tên là New Text Document.txt hiện ra. Quí bạn double click tên nầy, nó open ra, quí bạn đánh vào bốn chữ thí dụ abcd, xong click save. Bây giờ quí bạn có một file tên là New Text Document.txt trong hard disk lớn bằng 4 bytes (4 chữ). Right click nó , click properties, quí bạn sẽ thấy hình bên cạnh: file lớn có 4 bytes mà chiếm tới 16000 bytes hard disk.

 

Sở dĩ có chuyện nầy là vì Windows XP chứa data theo đơn vị là cluster (chưa thấy ai dịch), mỗi cluster bao gồm từ 1 tới 32 sector, tùy theo độ lớn của hard disk, tùy theo file system là FAT16, FAT32, hay NTSF. Mỗi sector lớn bằng 512 bytes.

Ở thí dụ trên đây mỗi cluster chứa 32 sector. (Ghi chú: FAT= File Allocation Table, NTFS = Microsoft Windows NT File System, xin quí bạn tìm hiểu thêm đâu đó nếu cần, tôi không giải thích thêm về các từ ngữ nầy).

 

Vậy thì kết luận ra sao? Một file lớn 1 byte chiếm 16000 bytes trong hard disk, một file lớn 15000 bytes cũng chiếm 16000 bytes trong hard disk, một file 16001 bytes sẽ chiếm 2 cluster, tức là  32000 bytes trong hard disk.

 

Khi chúng ta format hard disk theo NTFS, nó cho phép chúng ta chọn cluster size là bao nhiêu sector,  chúng ta nên chọn số sector nhỏ nhất. Với hard disk lớn trên 32 MB thì cái cluster nhỏ nhất là 4 sectors hay là 2048 bytes trong hard disk. Ðể làm chi? Xin thưa là để một file nhỏ nhất thí dụ là 4 bytes cũng chỉ chiến có 2048 bytes của hard disk. Nếy chúng ta chọn cluster lớn 32 sector (512 x 32 = 16348) thì một filè 4 bytes cũng chiếm tới 16348 bytes của hard disk (truòng hợp trên). Với FAT 32 chúng ta không chọn được. Do vậy khi format hard disk cho Windows XP chúng ta nên chọn file system là NTSF. Với DOS và Windows XP 98, Me…(chẳng còn mấy ai xài) thì chỉ có FAT16 hay FAT32 mà thôi. Tôi không thể viết xa hơn nữa, như vậy làm cho quí bạn rối trí thêm mà có khi cũng không cần thiết.

 

Vậy thì chuyện anh Tien Dinh “mất” 20 GB cho hard disk hãng chế tạo ghi sức chứa 300 GB là chuyện bình thuòng. Anh không mất chi cả, hãng chế tạo tính theo đơn vị của họ để quảng cáo. Quí bạn mua cái máy hát MP3 nhỏ xíu nói chứa 512 MB, nhưng khi về nhà bỏ nhạc vô quí bạn thấy nó ít  hơn nhiều. Với các thẻ memory cho digital camera cũng vậy.

 

Hỏi:

Còn một cái nữa, anh có biết cách nào lấy ra những văn bản mình đã save vao đĩa , nhưng bây giờ không thể truy cập được, mỗi lần muốn access đĩa nầy luôn bị yêu cầu là  format đã, như vậy coi như bài mất, tôi không biết liệu cách nào đây, đó chính là  đĩa  Seagate(200 GB)  phần trên, tôi đã format rồi save tài liệu vào, nhưng rồi tôi đổi ý cho nó làm thành đĩa master, tức có thể boot hệ thống, đang ngon lành thế rồi nó bị error in operating system, rồi kẹt luôn không access được nữa, bây giở đụng vào là  bị đòi format, thế là  hết đưởng binh.

 

Ðáp:

Theo tôi biết thì data anh đã save vào chưa mất. Muốn lấy lại cũng không khó lắm đâu. Anh thử làm thế nầy. Ðem gắn cái hard disk boot không được của anh vào máy computer nào đang chạy Windows XP, duói hình thúc là hard disk thứ hai thứ ba chi đó, nhớ đừng thay thế cái hard disk đang chạy Windows XP. Xong anh dùng máy computer nầy access cái hard disk hư, 95% là anh đọc lại được hết các files đã save vào đây. Với vài ba điều kiện như là anh chưa format lại cái hard disk nầy (dầu cho có format lại đi nữa thì vẫn lấy data ra được, khó hơn thôi) với điều kiện là anh chưa mang nó ra tiệm computer, với điều kiện là anh chưa nhờ người không biết nhiều về computer “quậy” tùm lum….

 

Vì hard disk là bộ phận chứa data, là bộ phận quan trọng (theo tôi) nhất trong cái computer vì nó chứa báu vật, trước sao gì quí bạn cũng gặp rắc rối với nó, tuy rằng hard disk ngày nay rất khó hư. Do đó không bao giờ quí bạn chứa data quan trọng trong hard disk mà không backup, hoặc không chứa nó bằng một media khác thí dụ CD (rất ít bền), DVD (bền hơn chút xíu), hard disk thứ hai (bền hơn tí nữa) flash card (rất bền). Vậy thì chuyện vui mỗi buổi sáng của tôi quí bạn nên nhớ chứa nó trong nhiều chỗ kẻo mất. tôi nói đùa thôi.

 

 HCÐ.

 

-------------- Sau đây là nguyên văn email của anh Tien Dinh-----------------

 

Kinh gởi anh Ðẳng.

 

     Bài viết dùng "VPS viết ra kiểu chữ VNI"  của anh hay quá xá, nó đã giải tỏa khá nhiều vưởng mắc  khi tôi xử dụng software nầy để biên thư tiếng Việt hay soạn thảo một văn bản gì đó. Cái hay là  anh đã dùng ngôn ngữ rất bình thưởng nên những người i- tở về computer như tôi mới nắm bắt  được, chứ còn anh mà  giảng bằng thuật ngữ computer  thì thú thật bù trất. Một lần nữa xin cám ơn bài viết của anh.

 

Nhân tiện đây xin phép anh tôi có một thắc mắc, tôi có mua hai đĩa cứng(hard drive) về xử dụng, sau khi format xong mỗi đĩa mất đi khoảng 20 GB, cái nầy mớ là tôi xót quá, dưng không mất 20 GB ngon ơ, nhẹ nhàng, giá như mất khoảng 2 GB thì mình cũng… , đằng nầy nó mất 20 GB, đau quá ông Thầy.Một cái đĩa cứng Seagate (200 GB) giờ nầy còn 182 GB.Kế tiếp một đĩa SATA(300 GB) bây giở còn 280 GB. ”Không Thầy đố mầy làm nên”, câu đó luôn đúng, nên xin Thầy giảng dùm nên làm sao đây.

     

Còn một cái nữa, anh có biết cách nào lấy ra những văn bản mình đã save vao đĩa , nhưng bây giờ không thể truy cập được, mỗi lần muốn access đĩa nầy luôn bị yêu cầu là  format đã, như vậy coi như bài mất, tôi không biết liệu cách nào đây, đó chính là  đĩa  Seagate(200 GB)  phần trên, tôi đã format rồi save tài liệu vào, nhưng rồi tôi đổi ý cho nó làm thành đĩa master, tức có thể boot hệ thống, đang ngon lành thế rồi nó bị error in operating system, rồi kẹt luôn không access được nữa, bây giờ đụng vào là  bị đòi format, thế là  hết đưừng binh.

 

    Xin phép hơi dài dòng để anh hiểu, và  nhở anh gỡ dùm cho . Có thắc mắc gì xin anh cứ hỏi tự nhiên và , nếu có thể được , xin anh cho hội MTC góp ý để hội viên có thêm bài học kinh nghiệm. Kính chúc anh và  hội viên MTC luôn khỏe, an khang. Mong thư anh. Tiến.

 

 

 

Print this site