Có nhiều bạn hỏi tôi nên mua HDTV loại nào chọn lựa ra sao, tôi có viết một bài về vấn đề nầy rồi nhưng đi vào lý thuyết nhiều, nên quí bạn đọc qua cũng như không. Nay tôi viết lại thật gọn bỏ phần lý thuyết, để trả lời chung, may ra quí bạn nhớ được khi bước chân vào tiệm buôn. Ở đây tôi giới hạn trong phạm vi flat screen, không nói tới loại TV “chiếu hậu”. Trong bài viết ngắn nầy tôi chú trọng nhất về hình ảnh, sau đó là âm thanh và các thứ linh tinh, cùng với ưu và khuyết điểm của hai loại LCD và Plasma. Bài nầy được viết với mục đích giúp quí bạn tay ngang đễ dàng chọn lựa khi cần mua HDTV và tránh được mê hồn trận ngôn ngữ của các người bán TV. Về credit của “tác giả”: tôi là thợ radio TV trước khi thành thợ computer.

 

I. Các Loại Definition (Về Hình Ảnh).

Thường chúng ta đề cập tới HDTV mà không phân biệt được có nhiều loại HDTV khác nhau đang bán ngoài thị trường. Sau đây tôi trình bày về các loại video formats, và độ mịn của hình ảnh theo lý thuyết của mỗi loại. Về lý thuyết một tấm ảnh digital càng có nhiều pixels thì càng sắc xảo, do vậy người ta đua nhau mua máy digital camera có độ pixels càng lớn càng hay. (Quí bạn muốn biết thêm xin đọc bài “Huyền Thoại MegaPixels” của tôi trước đây). Standard TV cho frame ảnh lớn khoảng 0,345 Mpix, còn HDTV chính hiệu cho frame ảnh lớn đến 2,074 Mpix. Nhắc lại màn hình TV chiếu gần 30 frame ảnh mỗi giây (tiêu chuẩn DVD).

 

1. SDTV (Standard-Definition Television) là loại quí bạn dùng trước đây hay hiện nay tại nhà nếu chưa có HDTV. Hiện nay SDTV có hai loại:

a. Nhóm 480i (SDTV) độ mịn 720x480= 345 Kilo Pixels, (chữ i = interlace). Nhóm i scan hình “đứt quảng” frame đầu scan line 1, line 3, line 5... frame sau scan line 2, line 4, line 6... do vậy trong thực tế mỗi frame ảnh nhóm i chỉ chứa 720x240= 173 Kilo Pixels

b.Nhóm 480p (EDTV) Enhanced-Definition Television, độ mịn 720x480 = 345 Kilo Pixels (chữ p = progressive). Nhóm p scan liên tuc line 1, line 2, line 3 cho tới line 480.

 

Tóm lại trong loại standard TV nhóm 480p cho ảnh đẹp hơn nhóm 480i. Lưu ý hệ PAL (Âu Châu, 576i/p ) cho ảnh đẹp hơn hệ NTSC của Mỹ. PAL cho frame ảnh lớn bằng 720x576 = 393 Kilo Pixels Cũng như vậy p cho ảnh đẹp hơn i.

 

2. HDTV (High-Definition Television) lúc xưa thường có loại chỉ đề là HD ready, có nghĩa là không có tuner bắt sóng digital HD. Ngày nay HDTV thường có tuner built-in và có tên tắt là ATSC tuner (Advanced Television Systems Committee, tiêu chuẩn được chấp nhận năm 1982). Ðây là tiêu chuẩn phát và nhận sóng digital television tai Mỹ, sau dó Canada, Mexico, Nam Triều Tiên, rồi Honduras, và hiên có nhiều quốc gia đang xem xét. Cũng như trên, HDTV có hai loại i và p và có tới 3 nhóm:

a. Nhóm 720p (HDTV) - 1280x720 = 922 Kilo Pixels

b. Nhóm 1080i (HDTV) - 1920x1080 = 2074 Kilo Pixels hay là 2,074 Mpix. Nhóm nầy scan hình interlace nên thực tế một frame ảnh chỉ chứa 1,036 Mpix.

c. Nhóm1080p (FULL HDTV) - 1920x1080= 2,074 Mpix đây là nhóm cho ảnh HDTV đẹp nhất hiện giờ.

 

Tóm lại nên mua máy 1080p nếu có phương tiện để có ảnh đẹp nhất. Vì hiện giờ có rất nhiều đài địa phương tại Mỹ (bắt bằng antenne trời) phát dạng HDTV nên quí bạn nên mua máy có sẳn ATSC tuner built-in. Mua về gắn antenne trời là xem được HDTV liền (xem tiếp ở phần II bên dưới về nguồn phát HDTV)

 

Hình vẽ bên dưới cho thấy số lượng pixels của mỗi loại, diện tích càng to, ảng càng sắc nét. Diện tích to không có nghĩa là màn ảnh to, mà có nghĩa là cái đồ thị tương đối về độ mịn của từng loại. Frame ảnh có số lượng pixels lớn mà xem trên màn ảnh nhỏ thì càng  sắc xảo hơn. Ngược lại frame ảnh ít pixels mà xem trên màn ảnh đại vĩ tuyến thì thấy từng hột, ảnh lem nhem, mất hết vẽ đẹp. Quí bạn nên lưu ý độ lớn tấm ảnh tính bằng pixels khác với độ lớn tấm ảnh tính bằng thước tất khi chiếu lên mặt TV hay chiếu lên mặt monitor. Thí dụ một frame ảnh SDTV (720x480 pixels) có thể chiếu đầy màn ảnh cái TV 12”, cũng có thể chiếu đầy màn ảnh cái TV 32” hay 65” thậm chí có thể chiếu trên tường lớn đến vài ba mét. Nhưng trên màn ảnh 12” thấy hình ảnh sắc xảo, trên màn ảnh 2 mét thấy ảnh lù mù.

 

 

Viết tới đây tôi chợt nhớ mỗi ngày tôi nhận được chừng 5 tới 10 cái PPS (Power Point Show) mà có khi tôi không muốn giử lại cái nào cả. Lý do là người tạo ra cái file PPS đã chọn hình ảnh nhỏ xíu “thump nail” từ trong Internet, bỏ nó vô PPS. Khi show thì nó bung ra chiếm trọn màn hình của cái monitor ảnh lờ mờ hết mỹ thuật, đúng ra tấm ảnh nầy phải show trên monitor nhỏ bằng “cái móng tay” thì sẽ sắc nét và đẹp hơn. Ðiều nầy cũng giống như quí bạn chiếu ảnh Standard TV lên tấm tường dài 3 mét vậy, đáng lý nó chỉ xem được được trên cái TV 32” mà thôi.

 

 

II. Những Thứ Linh Tinh.

Trong phần nầy tôi nói qua qua về những món linh tinh nên lưu ý khi mua HDTV.

 

1. Âm Thanh:

Vì các loa (speaker) trong thùng TV không đủ lớn nên âm thanh phát ra nghe được được vậy thôi, quí bạn đừng mua HDTV vì nghe nói âm thanh hay. Thông thường chúng ta có HDTV thì cũng có giàn âm thanh với loa lớn. Cho nên muốn nghe hay nên nối cái TV ra giàn amplifier và loa nầy. Ghi thêm, muốn nghe được tiếng trầm như tiếng sấm sét, tiếng trống múa lân hay các note nhạc trầm quí bạn cần cái loa tối thiểu có đường kính 10”, nếu được 12” thì tốt hơn. Loa nhỏ cho tiếng trầm không đủ mạnh và nghe giả tạo lắm. Mua loa thì phải nghe thử tại nhà, nguyên tắc chung loa càng nặng ký càng tốt. (Credit: ba tôi là người thợ sửa loa, speaker, duy nhất tại Việt Nam ngày trước, hiện giờ chắc không có ai sửa loa nữa). Nên nối âm thanh từ HDTV ra amplifier bằng ngả optical audio output.

 

2. Ngả Vào Ra:

Khi mua HDTV nhớ chú trọng tới ngả vào (input) và ra (output) ở phía sau cái TV. Cần thiết phải có ít ra một ngỏ HDMI. Chữ nầy là High-Definition Multimedia Interface, nó chuyền vừa video vừa audio và là standard hiện nay đề nối các máy như DVD player, digital hard disk recorder, satellite receiver (tương lai)... với HDTV. Có hai port HCMI càng hay, ảnh đưa vào bằng ngã nầy đẹp nhất. Tiếp đến cần có một hay nhiều port Component Video Inputs, ảnh đưa vào bằng ngả nầy rất đẹp. Kế đó là S-Video rồi Composite Video. Ảnh đưa vào có độ sắc xảo giảm theo thứ tự vừa kể. Tôi không thể nói rỏ ra đây, dài lắm, chỉ nói ra cái tên các port để quí bạn dễ chọn lực mà thôi. Còn một port quan trọng nữa đó là Digital Coaxial Audio Ouput, mà hay hơn hết là Optical Audio Ouput. Port nầy để đưa âm thanh digital từ HDTV ra giàn âm thanh với Dolby decoder, để dùng cho hệ thống âm thanh 5 loa 6 loa (thí dụ 5.1, thí dụ 6.1).

 

3. LCD và Plasma TV:

Ðiều cuối cùng quí bạn hỏi là nên mua loại plasma hay loại LCD. Theo tạp chí Consumer Reports (năm 2006) thì LCD được chọn là loại flat screen HDTV cho ảnh đẹp nhất kế đó mới tới plasma. Cũng theo tap chí nầy thì các hãng Panasonic, Sharp, Hitachi, Sanyo, Samsung... có máy TV bền nhất, đứng đầu là Panasonic, Sony thì chỉ được hạng trung bình mà thôi, các máy của Mỹ như RCA đứng gần chót về độ bền. Có một điều quí bạn không ngờ Nam Hàn là nơi sản xuất màn ảnh flat screen (dùng ráp TV, không phải là cái TV trọn vẹn) mọi loại nhiều nhất thế giới.

 

4. Nguồn Phát HDTV:

Ngoài các đài TV địa phương phát tính hiệu digital HD, hiện nay Direct TV (satellite) có một số kinh phát tín hiệu HD. Riêng Dish Network Mỹ (satelliete 110 và 119) gần như chưa phát HD nhiều. Dish Network Canada (Bel ExpressVu, satellite 91) có rất nhiều kênh phát HD. Cable TV thì có nhiều kinh phát HD. Riêng vùng Âu Châu, tôi chưa được biết nhiều. Tuy nhiên dân Âu Châu cũng chơi trò thu sóng FTA “lậu” từ vệ tinh nhiều không thua chi tại Canada hay tại Mỹ nầy. Quí bạn nên lưu ý là HDTV hầu hết không bắt được tín hiệu satellite chỉ bắt được tín hiệu HD từ antenne kiều ngày xưa mà thôi, đa số bắt được tín hiệu cable TV. Chữ FTA là Free To Air, nói là free chớ TV vệ tinh bắt người xem trả tiền “sát số” luôn. Hiện nhiều tay bắt coi tín hiệu TV và nghe radio từ satellite đâu chịu trả tiền, họ bảo ai biểu phát sóng xuống nóc nhà tôi không xin phép, thì tôi chôm chơi chớ có trách. Nói vậy chớ trái luật nghe bà con, nói nhỏ nghe chơi thôi. Nói chuiyện chôm chôm nơi đây bất tiện lắm. Tôi viết ít hàng ra đây cái thực tế hiện giờ như là một information mà thôi.

 

III. Plasma TV Hay LCD TV.

Có bạn hỏi tôi nên mua loại Plasma hay LCD (tôi không đề cập tới loại chiếu hậu ở đây).

Nói chung thì Plasma TV và LCD TV có những điểm khác nhau như sau:

1. Plasma (cấu tạo bằng những “bóng néon” tí ti) cho ảnh màu đen tốt hơn LCD: đen hẳn, LCD nền đen không đen bằng plasma.

2. Lúc đầu Plasma cho góc nhìn rộng hơn LCD, ngày nay góc nhìn của LCD cũng đã tương dương.

3. Plasma dễ chế tạo hơn LCD. Màn ảnh càng to độ hư hỏng khi sản xuất cần loại bỏ của LCD tăng lên rất cao. Thí dụ 30%, nghĩa là sản xuất 100 màn hình LCD lớn thì phải bỏ đi hết 30 cái vì có nhiều “chấm” LCD không chạy. Do đó LCD TV màn ảnh to mắc tiền hơn Plasma TV

4. Ngược lại về native resolution, thì LCD lớn hơn plasma (nói gọn là ảnh mịn hơn). Kế đó LCD “ăn điện” ít hơn

5. Và cái khác biệt to lớn là tuổi thọ Plasma trung bình 20 ngàn giờ. Tuổi thọ trung bình của LCD là 60 ngàn giờ (hay ít ra được bảo đãm tới 60 ngàn giờ). Trong thực tế quí bạn đâu có xài hết con số nầy. Cái TV sẽ vào thùng rác trước khi “già”. Lý do ngày xem TV 4 tiếng, thì phải mất tới 15 ngàn ngày hay 41 năm mới hư. Tuy nhiên vì trên nguyên tắc plasma là những bóng đèn néon tí ti. Quí bạn biết các bóng “néon” bao giờ cũng giãm độ sáng dần dần theo thời gian cho tới khi “đứt bóng”.

6. Câu hỏi mà quí bạn quan tâm hơn hết là cái nào cho ảnh đẹp nhất. Quí bạn đoán sai hết trơn. Xin thưa đó là bóng TV kiều xưa (bóng CRT). Kế đó là LCD (theo Consumer Reports) và sau đó là Plasma.

Có chuyện vui là năm sáu năm trước ai có TV plasma trong nhà rất hảnh diện. Nay Plasma bị LCD qua mặt. Nhưng LCD vẫn chưa qua nổi con trâu già CRT. Do đó dân làm hình digital chuyên nghiệp thường bám vào cái monitor CRT nặng nề choán hết chỗ trên bàn hơn là cái flat screen monitor. Trong thực tế bóng CRT không thể chế tạo lớn được. Nặng lắm, lên đến cả mấy trăm kilogram, không ai ham cả. Lý do lớp thủy tinh phãi thật dầy mới chịu nổi lực ép của không khí. Ðến đây xin tạm dừng, nói chuyện đúng ngành như vầy, có lẽ tôi nói tới sáng cũng chưa hết.

Mong bài viết ngắn gọn nầy giúp quí bạn phần nào đở nhức đầu vì những thuật ngữ khó hiều khi đi mua cái HDTV. Tôi có chen hai hàng có tính cách cá nhân, chắc quí bạn cũng rộng lượng bò qua.

 Huỳnh Chiếu Ðẳng (24-Feb-007)

 

 

Print this site