Có một chuyện quá xưa mà qua email tôi vẫn thấy có một số
nhỏ bằng hữu vẫn lầm, nên nay xin nhắc sơ lại một lần nữa. Hiện nay quí bạn
chơi ảnh và nghe nhạc khá đông. Ða số vì muốn gởi qua email, nên quí bạn nén
(compressed) nó lại cho nhỏ để dễ gởi đi.
Tôi xin được lưu ý quí bạn vài chi tiết nhỏ:
1.Nhạc: Dạng
nhạc có âm thanh HiFi (High Fidelity) là wav. Tên của nó tận cùng bằng ba
chữ extention là wav (thí dụ: HaiViSaoLac.WAV). Với file nhạc wav, một bản
nhạc phút chiếm 50MB, khônh email nào chịu chuyển một attachment lớn cở
nầy. Do đó quí bạn compressed nó lại thành nhạc MP3 (thí dụ HaiViSaoLac.MP3)
thông thuòng nhỏ hơn đến 10 lần, bản nhạc MP3 dài 5 phút chiếm 5MB. Cũng có
bạn biến nó thành nhạc WMA (format của Microsoft Windows Media Player) còn
nhỏ hơn nữa, nếu phát ra cùng phẩm chất với MP3 vừa nói trên, thì WMA chỉ
chiếm có 2.5MB mà thôi.
Như vậy với một cái CD (có sức chứa 700MB) người ta có
thể ghi được từ 12 đến 18 bản nhạc (tùy dài ngắn) duói dạng audio CD
(compact disc). Tính như sau: 700/50=14 bản nhạc. Nếu cũng dĩa CD đó mà chứa
nhạc MP3, chúng ta có được tới 140 bản nhạc.
Câu hỏi đặt ra ở đây là tại sao trong thị truòng người ta
xài Audio CD (compact disk) mà không xài MP3 CD. Lý do dễ hiểu Audio CD cho
nhạc hay hơn. Nguòi nghệ sĩ (ở đây là nhạc sĩ, ca sĩ và người thưỏng ngoạn)
bao giờ cũng cầu toàn. Chính tinh thần cầu toàn nầy mới đưa nghệ thuật lên
cao. Với họ nhạc compressed như MP3, WMA, RA, RAM, OGG… là thứ yếu, không
muốn quan tâm tới. Nhạc càng compressed càng lú mù, càng mất tiếng trầm lẫn
tiếng bổng, càng nhiều noise (tạp âm) càng mất vẽ trong sáng.
Cái nguy hiểm ở đây là khi quí bạn nghe nói nhạc wav hay,
quí bạn tìm cách đổi nhạc compressed nói trên (MP3, WMA…) ra WAV trở lại và
nghĩ rằng nó sẽ hay như cũ. Thưa quí bạn đổ ly nưóc xuống đất quí bạn không
bao giờ hốt nó trở lại dạng nguyên thủy như khi chưa đổ được. Nhạc hay
ảnh cũng vậy. Ðã compressed rồi thì y như quí bạn cầm ly nuóc đổ xuống đất,
có tiếc mà hốt lên thì chẳng ra gì cả. Sau khi quí bạn đổi nhạc MP3
(thuòng download từ Internet) ra WAV, hoặc quí bạn write (burn) nó vài CD
thành AudioCD rồi đưa biếu bạn bè, những người bạn của quí vị cứ ngỡ đó là
nhạc nguyên thủy, đâu biết rằng do quí bạn burn nó ra từ MP3 đã download.
Vành thau lẫn lộn.
2. Ảnh. Với
ảnh digital cũng vậy dạng nguyên thủy của nó là RAW (thí dụ HopMat.RAW).
Dạng RAW nầy đa số chúng ta không dùng trừ các nhiếp ảnh gia, máy hình chụp
RAW cũng không thông dụng. Máy ảnh chúng ta thưòng xài đa số chỉ cho ảnh JPG
(dạng compressed), có một số máy ảnh cho thêm dạng TIF (thí dụ HopMat.TIF).
So với âm thanh dạng TIF là dạng không compressed tương đương với RAW. Còn
JPG tương đương với MP3. Cũng như âm thanh các fil TIF, RAW,PSD đều chiếm
chỗ thật bạo. Dạng JPG chiếm ít chỗ hơn, file nhỏ hơn.
Khi chúng ta đưa ảnh từ digital camera vào computer xong,
bản nầy là bản nguyên thủy. Quí bạn nhớ chỉ edit trên bản copy mà thôi, đừng
đụng bản nguyên thủy. Lý do mỗi lần save sau khi edit (thí dụ dùng
Photoshop) là ảnh xấu đi một tí. Càng save càng xấu, càng nhạt nhòa, càng
sai màu, càng nhiều noise, ảnh mất trong sáng… Với Photoshop có một dạng
save ảnh PSD và PDD rất hay tương đương với RAW.
Ðến đây chắc quí bạn hỏi sao tôi viết mấy hàng trên làm
chi. Thưa rằng tôi nói giùm cho quí vị nghệ sĩ, những người đem cái đẹp lại
cho đời, những người cầu toàn bao giờ cũng muốn tác phẩm của mình được sự
vẹn toàn mọi mặt. Thế mà những người thưởng ngoạn là chúng ta vì vô ý hoặc
vì chưa thông, lại hủy hoại công lao của họ đi, thật đáng tiếc. Tôi nhìn
những bản nhạc hay, những tấm ảnh đẹp bị người ta vùi dập làm cho nó hư đi
thật là buồn. Người ta mang nó ra compressed tới, compressed lui, đổi qua
dạng nầy dạng khác bao nhiêu lần, có thể ví những tác phẩm nầy như là cây
quế giữa rừng, như là cành hoa lài vô phước… Vì tính hay tiếc cái hay cái
đẹp, tôi viết mấy hàng nầy để lưu ý cùng chư bằng hữu.
HCÐ
Print this site
