Ðây là câu hỏi của một thận hữu mà tôi cho rằng cũng nên gởi câu trả lời chung cho quí bạn cùng đọc. Có khi chuyện nầy cũng xãy đến cho quí bạn. Xin lập lại là cũng y như các lần trước tôi dùng cách giải thích và từ ngữ bình dân, quí vị chuyên ngành xin nhắm nắt làm ngơ nghe. Trước hết xin đọc email anh Nguyễn-Công Hùng hỏi chuyện cái hard disk (external) bị ngã:

 

Tôi có vấn đề xin anh hướng dẫn cho. Tôi có một cái external hard disk bị hư trong lúc đang xử dụng. Chuyen là thế này: thằng con trai tôi mượn để làm viec với máy của cháu; vì bất cẩn, cháu đã đụng đổ lăn kềnh nó ra trong lúc nó đang chạyẨ Thế là từ giây phút đó nó đình công. Mỗi lần gắn nó vào máy, nó chỉ la lối ầm ĩ lên, nhưng nhất định không chịu làm viec. Vì tiếc số tài lieu chứa trong nó, nên tôi vẫn giữ nó với hy vọng một ngày nào "gặp thày gặp thuốc"

 

Tôi thấy trường hợp nầy nằm ngay vô câu tôi viết ở bài trước:

 

Ngày nay hard disk ít hư hơn nhiều, nó khá bền trừ trường hợp quí bạn làm rớt nó hay quí bạn không đọc bài “Cứu Vớt Data Trong Máy Computer Hư Thình Lình” của tôi.

 

Hard disk đang chạy đầu máy ghi và đọc lướt trên mặt từ tính (mặt disc) với khoảng cách dưới 1 micron, được người ta ví như là chiếc máy bay phản lực bay với tốc độ siêu thanh cách mặt đất có 1m (tôi chưa tính thử cho chính xác, nhưng gần như vậy).  Dĩ nhiên là mặt disc rất phẳng, phẳng hơn tấm kiến soi mặt rất nhiều. Ngày xưa, khi hard disk đang chạy, nếu bị chạm nhẹ vào đầu máy sẽ dập ngay vô mặt disc làm trầy mặt từ tính một chút xíu thôi. Thế là mất một phần data (một số files). Nếu chỗ trầy nằm nơi nghiệt, ngay nơi ghi FAT (file allocation tabble), thì rất khó cứu vớt. Vì FAT là bản ghi địa chỉ các file nên rất quan trọng, mất nó là huề, do đó trong hard disk có hai bản FAT cùng lúc, nếu hư một vẫn còn một. Hư cả hai mới không đọc được data. Ðó là chưa nói tới chuyện các đầu ghi và đọc của hard disk bị hư.

 

Hard disk ngày xưa chỉ quay với vận tốc 3600 vòng một phút, ngày nay hard disk quay 7200 vòng một phút. Các hard disk serial và SCSI có khi quay tới 10000 vòng phút. Quí bạn tưởng tượng coi đầu máy lướt nhanh so với mặt disc cở nào. Khi hard disk bị làm rơi hay bị va chạm mạnh, như trường hợp ở câu hỏi trên, đầu máy đọc và viết chạm vào mặt disc đâu có khác chi chiếc máy bay phản lực bay với vận tốc siêu âm, cách mặt đất 1m, rồi chạm nhẹ vào mặt đất. Nói là chạm nhẹ, chớ với động năng rất là lớn, vết trầy trên mặt đất chắc không nhỏ.

 

Ngày nay hard disk rất bền, trong khi chạy quí bạn có thể di chuyển nhẹ được, thí dụ các laptop. Các bạn biết laptop dễ bị tai nạn rớt xuống đất lắm, cho nên hiện giớ có một loại hard disk thông minh. Khi nó cãm thấy bị rới, đầu máy đọc và ghi lật đật núp ngay vô chỗ an toàn trước khi laptop đụng mặt đất. Do đó đầu máy không chạm ngay trên mặt disc, không hư đầu máy mà cũng không trầy mặt disc.

 

Khi hard disk bị “té” như vậy thì có gì xảy ra. Ða số là khi mở máy lên nó cứ chạy nghe lạch cạch hoài. Ðó là tiếng đầu máy rán đọc cái FAT (tương đương với index của quyển sách), không đọc được FAT thì chẳng biết data nằm nơi nào mà tìm. Nó cứ đọc hoài và quí bạn cứ nghe âm thanh “lạch cạch” đáng ngại.

 

Nếu quả đúng như vậy thì cũng không đến nỗi tuyệt vọng. Có nhiều công ty lo việc lấy lại data cho hard disk hư. Ngưởi ta dùng software để đọc “bit per bit” trên mặt disc xong cố gắng phân tách data mà tạo lại cái FAT mới. Theo tôi được biết thì hiên có nhiều nơi chỉ tính tiền khi lấy được data, dĩ nhiên là tính giá rất cao. Tôi nghe anh Hùng kể thì cái hard disk của anh rơi đúng vào trường hợp nầy. Theo tôi anh thử tháo nó ra, gắn vào cái computer đang chạy Windows XP để đọc thử coi. Cách tháo và gắn tôi có chỉ ở một bài nào đó gần đây, nhưng gần như ai làm cũng được.

 

Viết cho quí bạn cùng đọc mà dừng lại nơi đây thì vô duyên quá. Câu hỏi đặt ra ở đây là nên mở computer cho chạy 24/24 hay nên tắt máy khi không dùng tới. Nhiều bạn cứ để computer chạy suốt ngày đêm. Vì trong các company, thường nhơn viên ra về mà không tắt computer. Tắt computer cũng tốn thì giờ chớ bộ, 3 phút đâu là ít. Có một số computer của company không thể tắt được thí dụ như các server. Quí bạn thấy đó, cái hard disk chạy 7200 vòng môt phút, chạy ngày đêm suốt ba năm đâu có hư hao gì. Ðó là lý do tại sao tôi bảo với quí bạn là hard disk ngày nay rất bền. Ðâu quí bạn thử để cái quạt máy quay mãi chừng một năm coi sao, để máy xe nổ mãi nguyên một năm thử coi.

 

Ủa tại sao là ba năm, thưa là vì nhiều cái hard disk được warranty 3 năm, hư nhà chế tạo đền vô điều kiện. Một số nhỏ bảo đãm tới 5 năm. Ða số hard disk được warranty một năm, thời gian warranty thường in trên hộp. Thường trên nhản cái hard disk có in ngày chế tạo. Quí bạn không cần giữ hóa đơn làm chi (mà giữ đâu có hại), khi hư quí bạn cứ gọi hãng chế tạo, đọc serial number in trên hard disk là đủ rồi. Hãng chỉ dẩn quí bạn cách sửa chửa, nếu thấy quí bạn làm đúng rồi mà hard disk vẫn hư thì họ sẽ gởi cho quí bạn cái mới. Quí bạn gói cái hư vào hộp của hard disk mới nhận, ra bưu điện gởi trả, quí bạn phải trả chi phí gới trả.

 

Xin trở lại, chắc chắn không ai để máy xe chạy mãi cả năm không tắt, với computer thì sao. Theo ý kiến của tôi, ở thời gạo châu củi quế nầy, quí bạn nên tắt computer để tiết kiệm điện, trước là cho gia đình sau là đỡ phần phung phí tài nguyên của trái đất. Computer và monitor ăn điện tổng cộng của 300 Watts chớ không ít. Quí bạn muốn biết rõ xin đọc bài “Ðiện Năng Xài Trong Gia Đình” của tôi viết lâu rồi. Bài nầy được quí ông chồng hoan nghênh dữ lắm. Còn chuyện tắt hay mở thì có hai trường phái khác nhau, nói hoài còn hoài, nên tôi né.  Huỳnh Chiếu Ðẳng (22-Aug-2006).

 

Ghi chú: Vì vị “thơ ký” của tôi nghĩ dài hạn không ăn lương, chưa đi làm lại (ủa mà làm thơ ký chùa chớ có ăn lương bao giờ đâu)  nên các bài viết sau nầy lỗi chính tả khá nhiều. Có khi tôi nhớ có khi tôi quên, nhưng khi viết mà còn kiểm lỗi chính tả là tôi bí liền, hết viết được. Do vậy xin quí bạn thứ lỗi và sửa lại giùm.

 

 

On Tue, 22 Aug 2006 10:15:27 +0200 "nguyenconghung" <xyz@online.no> writes:

Anh Dang men,

 

Xin anh xem attachment nha!

Cam on.

NCH

Bergen, 22.08.2006

Anh Đằng mến,

Qua một người bạn ở Toronto, tôi rất thích khi đọc những hướng dẫn anh viết trong bài "Cách Cứu Vớt Data Khi Máy Computer Bị Hư". Thật không ngờ được mọI sự lại đơn giản đến thế! Cám ơn anh nhiều!

Tôi có vấn đề xin anh hướng dẫn cho. Tôi có một cái external hard disk bị hư trong lúc đang xử dụng. Chuyen là thế này: thằng con trai tôi mượn để làm viec với máy của cháu; vì bất cẩn, cháu đã đụng đổ lăn kềnh nó ra trong lúc nó đang chạyẨ Thế là từ giây phút đó nó đình công. Mỗi lần gắn nó vào máy, nó chỉ la lối ầm ĩ lên, nhưng nhất định không chịu làm viec. Vì tiếc số tài lieu chứa trong nó, nên tôi vẫn giữ nó với hy vọng một ngày nào "gặp thày gặp thuốc"

Mong là anh sẽ biến hy vọng của tôi thành sự thậtẨ Rồi chúng ta ra quán uống caphê nha!...hihihi

Thăm anh,

Nguyễn-Công Hùng

Bergen, Norway

 

 

Print this site