Kính thưa quí bạn, nhân có người hỏi về ảnh
save dưới dạng RAW khác với ảnh save dưới dạng JPG ra sao, tôi viết ít hàng
vắn tắt nầy giải thích chung cho quí bạn cùng xem, có khi quí bạn cần. Cách
nay mươi năm chẳng ai biết ảnh RAW format là gì, cho tới những lúc gần đây
máy digital camera dần dần chiếm gần hết thị trường của máy ảnh chụp bằng
film. Dạng ảnh RAW được phát minh gần đây để đáp ứng nhu cầu dân mê chơi máy
ảnh. Trở lại một chút lịch sử. Buổi đầu người ta bảo máy digital camera cho
ảnh thua xa máy film, rồi dần dần người ta hỏi vậy chớ ảnh chụp với máy
digital camera có đẹp bằng ảnh chụp bằng film hay không. Và ngày nay tất cả
các hãng sản xuất máy ảnh chụp film (kể cả Kodak) tự hỏi coi mình có nên bỏ
nhóm máy film vào bảo tàng viện không hay là khai phá sản. Ðọc đến đây quí
bạn nghi nghi trong bụng là HCÐ tôi xưa nay có vẽ chê máy film. Ðó là thứ mà
dân đam mê nhiếp ảnh trân trọng chúng như vàng, ngay cả hiện nay cũng vậy.
Thưa quí bạn không đúng đâu, tôi có cái máy ảnh đầu tiên từ khi học tiểu
học, hiện tôi còn cái Rollei TLR (Rolleilflex) ống kính Tessar hay Planar
chi đó, sáu bảy năm nay chưa nhìn tới nó, dân Pro xưa kia cũng mê cái nầy
lắm. Theo tôi ngày nay máy digital camera hơn xa máy film về mọi mặt kể cả
về ảnh rõ và đẹp.
Trở lại, ảnh digital được save dưới nhiều
dạng khác nhau như JPG, như TIF, như BMP, như GIF, như PNG, … và gần đây
thêm dạng RAW. Sau đây tôi xin nói về RAW và JPG là hai dạng thông dụng, RAW
cho dân Pro và JPG cho tay ngang cũng như Pro. Giống như những bài khác, tôi
viết kiểu bình dân, xin quí bạn nhà nghề bỏ qua cho.
I. Dạng JPG:
Ðây là dạng thông
dụng nhất tên nó viết tắt cho chữ JPEG (Joint Photographic Experts Group).
JPG compress file ảnh nhỏ lại, y như MP3 thu nhỏ file nhạc vậy. JPG có thể
thu nhỏ file ảnh theo nhiều tỉ lệ khác nhau, càng ít thu nhỏ thì data trong
file ảnh không mất nhiều ảnh xem không đến nổi tệ. Nếu compress quá nhiều
ảnh sẽ xấu đi. Nhạc MP3 cũng có thể compress theo nhiều tỉ lệ ít nhiều khác
nhau và độ trong sáng HiFi cũng thay đổi khác nhau.
Các máy ảnh bình dân thường cho ảnh dưới dạng
JPG để ít mất chỗ chứa trong memory card. Một ảnh chụp và chứa dưới dạng RAW
lớn 35 MB, nếu máy ảnh compressed lại thành JPG thì chiếm có chừng 3,5 MB.
Dạng JPEG có lợi khi chuyển ảnh qua Internet, qua email. File nhỏ chuyển
nhanh, ai xem cũng được, nhà in, tạp chí đều dùng dạng nầy dễ dàng mà phẩm
chất ảnh xem ra chẳng thấy khác biệt bao nhiêu với RAW trong thực tế hàng
ngày.
Một chút chuyên môn: Cái sensor của máy ảnh lấy data từ hình hiện trên nó
như độ sáng màu sắc... từng điểm dưới dạng chưa process (chưa biến hóa) được
gọi là RAW data. Trước khi save máy ảnh biến data nầy thành dạng JPG, thường
mười phần data bỏ hết chín, chỉ lấy một thôi.
II. Dạng RAW:
Ðây là dạng có sao
để vậy. So với âm thanh dạng photo file RAW từa tựa như dạng audio file WAV
vậy. RAW file giống như hạt đậu phọng chưa rang, khó ăn lắm nhưng đầy đủ
vitamine, còn JPG giống như hạt đậu phọng đã rang chín, mất đi một ít
vitamine, nhưng ngon hơn. Bất lợi thứ hai của RAW là file chiếm chỗ quá lớn.
Bất lợi thứ nữa là không phải ai cũng xem được ảnh RAW, mà ảnh RAW của máy
digital camera hãng nầy lại khác với RAW của hãng khác. Cho nên Photoshop
ban đầu có thể chỉ đọc được RAW của hãng nầy mà không đọc được RAW của hãng
kia. Giờ đây có thêm mấy cái add-on nên nó đọc được hết.
Vậy RAW có lợi chi. Lợi lớn nhất là nó giử
trọn vẹn những gì cái sensor của máy ảnh thu nhận được. Ghi hết lại rồi giao
cái file ảnh chưa process nấy cho dân Pro dùng computer mà biến hóa theo ý
muốn của mình, sau khi phù phép xong thì họ save nó lại dưới dạng JPG hay
bất cứ dạng ảnh nào họ muốn. Cái hay của RAW là nó giử được tấm ảnh nguyên
vẹn.
Ngược lại chúng ta mở tấm ảnh JPG ra sửa chửa
edit, thí dụ như thêm chữ vào, khi save phẩm chất ảnh mất đi thêm một tí.
Mỗi lần save mỗi lần mất phẩm chất. Tỉ như sang băng VHS (băng video) liên
tục nhiều lần qua nhiều thế hệ, cuối cùng ở thế hệ thứ 10 ảnh lờ mờ lem nhem
âm thanh thì lù mù xem hết ham.
III. Kết Luận:
Chỉ những máy ảnh Prosumer hay một ít máy ảnh
SemiProsumer mới có dạng file RAW, máy ảnh bình thường chỉ cho file dưới
dạng JFG và đôi khi dưới dạng TIF. Dạng TIF nầy cho file có dộ lớn không
thua chi so với RAW. Máy ảnh save file dưới dạng RAW thường cũng save dưới
dạng JPG hay TIF.
Viết đến đây mà
dừng thì các bạn Pro sẽ rầy tôi. Ðây bản tóm tắt hay dở của hai dạng RAW và
JPEG dành cho các Pro:
|
Format |
Mặt Mạnh |
Mặt Yếu |
|
RAW
|
Rộng tay
sửa sáng tối trong computer (giải thiếu sáng dư sáng rộng). |
Vào
computer cần software để convert mới xem được.
|
|
|
Ðộ
dynamic của ảnh cao. |
Mất thì
giờ để làm ảnh (post processing) trên computer. |
|
|
Tương đương với film âm bản, ở
đây gọi là Digital Negative. |
Ảnh RAW
cho file lớn nên chụp liên tục khó khăn. Với JPG bấm và giử tay,
ảnh được chụp liên tục rất nhanh nhiều tấm cho tới khi buông nút
bấm. |
|
|
RAW không
set trước white balance, để người dùng computer set white
balance theo ý, hay hơn JPG. |
Một
memory card chứa số ảnh RAW ít hơn ảnh JPG tới 10 lần. Thí dụ
một memory card có khả năng chứa 100 ảnh JPG, chỉ chứa được có
10 ảnh RAW. |
|
|
Ảnh RAW dễ remove noise hơn
ảnh JPG |
|
|
JPEG |
Dễ chụp “liên thanh” (burst
mode). |
White
Balance cố định khi bấm máy (thí dụ set ánh sáng trời, ánh sáng
neon, ánh sáng tungsten, ánh sáng trăng…) |
|
|
File ảnh nhỏ dễ gời đi qua
Internet . |
File ảnh
bị compressed, mất nhiều data, mỗi lần save mỗi lần mất phẩm
chất. |
|
|
Xem được
ngay khỏi cần dùng software dể convert . |
Edit ảnh
trong computer (thí dụ dùng Photoshop) bị giới hạn chân tay hơn
ảnh RAW. |
|
|
|
Ảnh JPG
có nhiều noise hơn ảnh RAW vì đã compressed. |
Tóm lại trong thực
tế chụp ảnh kỹ niệm, chụp ảnh du lịch, chụp ảnh cho vui, chúng ta không cần
máy ảnh có khả năng save ảnh dưới dạng RAW đâu. Nhưng nếu chụp ảnh để triển
lãm, in lớn và cần “phù phép” trong computer trước khi in, thì người ta
thích dùng máy ảnh có dạng RAW hơn. Loại máy digital camera nầy thường mắc
tiền hơn loại JPEG. Cá nhân tôi tôi không dùng dạng RAW, quá dư với tôi
(over skill).
Cuối cùng khi email
ảnh cho nhau quí bạn nên dùng dạng JPG là hay rồi, đừng gởi dạng TIF, dạng
BMP (hai cái sau nầy file ảnh lớn lắm). Trong khi viết bài nầy tôi bị một
thân hữu “tống” cho tấm ảnh dạng BMP khổng lồ (số byte) qua email, vác tấm
ảnh nầy về mệt ngất ngư. Huỳnh Chiếu Ðẳng (10-Mar-2007)
--------------------------- Trích email của một thân
hữu-------------------
From: "An Ly" <
@anlyonline.com>
To: <huy017@juno.com>
Date: Sat, 10 Mar 2007
08:19:23 -0500
Subject: RAW
Kính
gởi Ông,
Tôi
là một đọc giả của Khoa Học và Đời Sống, đã mến mộ Ông qua các bài viết về
máy Digital Camera. Nhân đọc một số bài Ông viết về Digital Camera giúp ích
rất nhiều cho người mới tò mò, tay mơ về Digital Camera như tôi. Trong
Digital Camera, một số máy ảnh có Format RAW. Nhưng hình như một số người
tay mơ như tôi có máy đã trang bị Format RAW mà chưa hiểu rõ công dụng của
nó.
Kính
xin Ông vui lòng chỉ giáo cho, thành thật cảm tạ Ông.
Print this site
