Hôm nay tôi bị cãm cúm (quá sớm cho năm nay chăng, đang mùa nóng mà) không dám ló ra ngoài nên ngồi đây viết ít hàng để quí bạn nào thích thì đọc chơi, may ra cũng giúp được chút xíu nào về hai thứ máy móc đang lan tràn trong mọi gia đình hiện nay. Ðó là máy digital camera và digital camcorder. Giống như những bài viết xưa nay, tôi dùng từ ngữ tay ngang ai đọc cũng hiểu. Tôi không dịch những từ ngữ chuyên môn từ tiếng ngoại quốc ra tiếng Việt (vì không biết dịch sao cho phải). Thí dụ máy digital camera tôi thấy có người dịch là “máy chụp ảnh số”, tôi chưa bắt chước kịp nên đành để nguyên. Tất cả những bài viết của tôi chỉ nhắm vào người bình thường giống như tôi, nghĩa là chơi “cho có như người ta”, nhưng mê thì không mê, máy móc quá đắt tiền chỉ nhìn chơi thôi chớ không “ham”. Riêng các bạn nhà nghề cũng như các amateur thì xin đừng có đọc. Mà lở đọc đừng cười và cũng đừng có tức. Những máy móc đề cập đến ở đây cũng chỉ dành cho người tay ngang, các máy đắt tiền dành cho nhà nghề thì tôi sẽ nhờ một vài anh em MTC khác viết khi quí bạn hỏi đến. Tôi viết theo kinh nghiệm cá nhân, quí bạn góp ý thêm để lần viết lại kế tiếp bài nầy được hoàn hảo hơn. “Bái tổ” xong rồi, xin mời quí bạn đọc cái email sau đây từ một thân hữu:

 

Kính chào Anh Đẳng,

 

Chúc mừng Anh nhận được nhiều feedbacks cảm tạ bài viết vừa rồi của Anh.

Bài có nhiều điều thật đúng và thật nhiều đụng chạm, nhất là với các Ông chủ tiệm ! Việt Nam sao khó khăn quá, ……(bỏ một đoạn)

 

Bây giờ, thưa Anh Đẳng, hõi Anh vấn đề khác nhé !

Khi đi du lịch xa, Anh thích đem theo Digital camera hay digital camcorder ?

Tôi có gì sai trật không ? Khi tôi nghĩ tôi nên mua Digital camcorder hơn là digital camera!

Lý do, theo sự hiễu biết "chưa tới" (maybe), tôi nghĩ Digital camcorder giúp tôi record nhiều scenes, activities và "Vẫn có thể chụp đươc still photos, cho dù không excellent, perfect được như digital Cameras".

 

Thế thì, câu hõi là "Digital Cameras" hay là "Digital Camcorders", khi mình đi du lịch, du ngoạn một chổ nào đó, có một không hai ?

Anh có kinh nghiệm nhiều, xin Anh Đẳng vui lòng hướng dẫn. Nghĩa.

 

Ðể góp ý cho câu hỏi trên, có lẽ tôi nói sơ qua về hai loại máy nầy trước.

 

1. Máy digital camera là máy chụp ảnh theo kỷ thuật digital. Hình ảnh được ghi dưới dạng một computer file, nghĩa là chúng ta có thể gởi nó qua email, post nó lên internet, in nó ra giấy…. và edit nó dễ dàng bằng computer. Với máy ảnh dùng film thì muốn gởi nó qua email hay post lên webpage quí bạn phải biến nó thành digital (computer file) trước, thông thường là dùng scanner để đưa nó vào computer. Ðây là một “tai họa” cho những người thường nhận ảnh qua email như tôi. Có nhiều bạn scan nó với DPI quá lớn,  gởi qua email chỉ cần scan chừng 96 DPI thôi. Có người lại save hình scan dưới dạng BMP hay TIF, hai dạng file nầy lớn khổng lồ, làm cho nhận một tấm ảnh cả buổi chưa xong. Mà thôi chuyện nầy đã nói ở các bài viết trước đây rồi nay chỉ nhắc để các bạn lưu ý thôi.

 

Hầu hết các máy digital camera ngày nay đều có khả năng quay video. Nếu quí bạn cần khả năng nầy của máy digital camera, thì khi mua máy nên lưu ý mấy điều sau:

 

a. Thời gian quay một đoạn video liên tục thay đổi tùy máy máy digital camera. Có máy quay được cho tới hết memory (thí dụ như Nikon Coolpix 5900). Có máy chỉ giới hạn file video lớn tối đa là 1GB (thí dụ Canon PowerShot A95). Có máy giới hạn thời gian mỗi lần quay là 3 phút (thí dụ Canon PowerShot G5). Tức là với G5 mỗi lần bấm máy cho quay video, đoạn film dài tối đa 3 phút, sau 3 phút máy tự động dừng lại, muốn quay tiếp quí bạn phải bấm lần nữa. Có máy quay được có 30 giây (thí dụ Olympus C-50), mỗi lần bấm máy quay thì chỉ lất được một đoạn video dài 30 giây. Nhưng nói chung máy nào cũng cho phép quay video nhiều đoạn tách rời nhau cho tới khi nào hết memory thì thôi. Do đó dùng máy digital camera để quay video đôi khi bị giới hạn trong trường hợp quay các bài diễn văn hay các buổi giảng dạy… Với máy digital camcorder thì máy chỉ dừng lại khi hết memory, hết băng, khi đã ghi đầy DVD disk, hay khi đã ghi đầy hard disk.

 

b. Quí bạn cũng cần lưu ý là cái máy digital camera quay được những movie có độ mịn (resolution) cở nào. Với dĩa DVD movie bán ngoài thị trường thì hình ảnh có dộ mịn là 720 x 480 (30 frames/giây =f/s). Ðây là con số cao nhất hiện giờ. Con số càng cao movie càng sắc nét. Tương lai gần người ta sẽ bán máy hát và dĩa H-DVD (high definition digital video disc). Có nhiều máy digital camera hiện giờ ghi hình đẹp gần bằng dĩa DVD, nghĩa là ghi được tới cở 640 x 480 với 30 f/s (thí dụ Canon Sx IS, Casio Exilim EX-S600, Nikon Coolpix S6). Một số máy digital camera chỉ có khả năng quay được ảnh mịn bằng máy VHS tức là 320 x 240, 30 f/s (thí dụ: Olympus C-50 Zoom). Tất cả chi tiết về độ min về thời gian tối đa một lần quay đều có ghi rỏ trong specification của mỗi loại máy ảnh. Ðể quí bạn dễ so sánh, độ mịn các máy ghi video thông thường như sau: của DVD (Digital Video Disc) là 720 x 480, của VCD (Video Compact Disc) là 352 x 240, của SVCD (S là Super) là 480 x 480, của máy ghi băng VHS là 320 x 240. Ngoài ra thì máy digital camera sản xuất gần đây quay được đến 30 frames/giây, cũng có máy chỉ quay tới 15 frames/giây thôi, tức là trong 1 giây số ảnh hiện trên monitor là 15. Với cở 15 frames/giây nầy thì những hình cử động nhanh có khi bị “cà giựt” kiểu như phim đen trắng thời ciné mới ra đời.

 

c. Ngoài ra quí bạn còn phải lưu ý là các monitor của digital camcorder đều di động được, quay được nhiều góc độ khác nhau theo ý muốn. Ða số monitor của máy digital camera dính liền với mặt sau máy, không di động được, ngoại trừ một số nhỏ máy digital camera như nhóm Canon Sx IS, Canon A620 và Panasonic Lumix FZ30. Monitor không di động được làm cho quí bạn bạn khó lấy hình. Thí dụ khi quí bạn đứng sau đám đông, có thể đưa cái Canon Sx lên khỏi đầu mà chụp ảnh hay quay video, với FZ30 không làm vậy được, monitor có góc quay giới hạn.  Monitor quay được rất cần khi quí bạn muốn đặt máy hình gần mặt đất để cho ảnh cô dâu chú rể có font là nền trời xanh mây trắng trên cao. Với máy ảnh thông thường quí bạn phải nằm dưới đất mới chụp được loại ảnh nầy. Nói ra quí bạn chưa hình dung được, nhưng nếu nhìn thấy cái máy digital camera của nhóm nầy quí bạn hiểu liền.

 

d. Cần lưu ý, khi dùng máy digital camera để quay video, là có loại thu được âm thanh stereo, có loại thu được âm thanh mono có loại chỉ thu movie không thu được âm thanh. Nói chung đa số máy digital camera ghi âm thanh mono kèm theo movie. Số máy digital camera ghi được âm thanh stereo hiện giờ còn rất hiếm, trong khi đó các máy digital camcorder đều ghi âm thanh dưới dạng stereo. Hai máy máy digital camera ghi âm stereo là Canon S2 IS và Canon S3 IS. Tới hôm nay tôi chưa biết có cái máy digital camera nào ghi âm stereo khác.

 

e. Ða số máy digital camera không có optical stabilizer hay digital stabilizer (giữ cho hình không rung nhiều khi người quay run tay). Ngoại trừ một số nhỏ như nhóm máy Canon Sx IS (x là con số 1, 2 và 3), hay Panasonic FZ7, LZ5, FX9 và Sony DSC-H5. Hầu hết các digital camcorder đều có digital stabilizer một số có optical stabilizer. Nên chọn optical stabilizer (tại sao, tôi có giải thích rỏ điều nầy ở những bài viết trước).

 

f. Ða số máy digital camera không zoom được khi quay video, vì động cơ zoom nằm gần micro sẽ ghi rất mạnh vào movie, khi xem lại nghe y như có cái máy cưa đang chạy ngay bên cạnh. Ngoại trừ ba máy Canon S1, S2, S3, vì chúng dùng ultrasound motor (USM) để zoom và các máy zoom bằng tay (thường là Sony và Panasonic) là có khả năng zoom khi quay video. Ða số còn lại không thể zoom khi quay video. Ðộ optical zoom của máy digital camera thường chỉ tới tối đa 15x (máy hiệu Samsung). Ðừng để ý tới digital zoom ở máy digital camera, gần như vô ích.

 

            2. Máy digital camcorder là máy ghi movie vào các media có khả năng chứa hình ảnh dưới dạng digital (computer file) như là mini DVD (thí dụ Panasonic VDR-D250), như là hard disk (thí dụ JVC GZMG77US), như là Mini DV (tape nhỏ xíu, ngày nay có vẻ lỗi thời rồi). Các máy digital camcorder đều có khả năng chụp ảnh. Tuy nhiên ảnh thu được thường khá nhỏ so với ngày nay, chừng 1.3 Mpix trở lại (có máy ghi được tới 3 Mpix). Màu sắc và phẩm chất ảnh thu được nói chung không so được với máy digital camera. Dùng máy digital camcorder để chụp ảnh bị “vướng” tay chân vì không dùng kiểu chụp manual hay program được. Thường thì máy digital camcorder ghi ảnh vào flash memory như là compact flash,  memory stick (canon), secure digital. Các đặc tính còn lại đã phân tách ở phần trên nên tôi không đề cập lại nơi đây. Ở digital camcorder nên quan tâm vài điều:

 

a. Nên lưu ý là optical zoom của digital camcorder có khi rất cao, trung bình cũng là 20x. Và máy nào cũng có khả năng zoom trong lúc quay video. Ðừng quan tâm tới digital zoom nhiều, tuy nhiên ở camcorder digital zoom không làm mất phẩm chất movie nhiều, như khi chụp still image.

 

b.Với loại máy digital camcorder ghi movie trực tiếp vào mini DVD, quí bạn nên lưu ý là có khi ghi xong rồi không play lại được, ai từng chơi máy DVD recorder đều biết chuyện nầy. Ngoài ra thời gian ghi video chỉ có vài mươi phút là đầy dĩa mini DVD. Trong khi đó máy digital camera có thể ghi tới 1 giờ (nhóm Canon Sx). Với máy digital camcorder dùng media là hard disk thì gần như không có giới hạn thời gian. Hard disk của các máy nầy nhỏ nhất cũng là 20GB, ghi được tới mấy chục giờ movie. Chúng ta thường tưởng cần quay video đến hàng giờ đồng hồ. Thật ra khi đi du lịch mỗi lần bấm máy quay, chúng ta chí quay có một vài phút mà thôi. Trường hợp ghi các buổi trình diễn thì có khi cần ghi một đoạn movie liên tục dài cả tiếng đồng hồ để âm thanh không đứt mất. Chắc còn vài chuyện cần nói tới nơi đây, nghĩ tay một chút, bây giờ tôi quên mất

 

3. Khi đi du lịch nên chọn loại nào mang theo? Nếu phải mang theo một máy thôi thì nên chọn cái nào? Sau đây là ý kiến cá nhân của tôi thôi, có khi chưa chắc đã phù hợp với hoàn cảnh của một số quí bạn. Ở chỗ nầy tôi hy vọng nhận được nhiều hồi âm góp ý của chư bằng hữu.

 

a. Theo chỗ tôi biết thì khi đi du lịch xa chúng ta có khuynh hướng quay video thật nhiều. Hình như trong bụng hơi “tham” sợ bỏ sót thì uổng, quay để về nhà xem lại. Khi về nhà chúng ta chỉ xem lại có một hoặc hai lần rồi nói thầm cất để đó về già xem lại. Khi về già thì chúng ta không có thì giờ để xem lại hàng đống video ghi từ TV, copy của bạn bè, mua ngoài chợ, và quay video khi đi du lịch…Mà cũng có khi lấy mấy cái băng video đã quay lúc trước ra xem, thì thấy chóng mặt do là hình ảnh chao đảo lung tung, lúc trẻ đâu có như vậy. Do đó khi đi du lịch chúng ta không thưởng thức đường xa cảnh lạ, ngay tại chỗ mà cứ lo nhìn vào cái monitor nhỏ xíu, bận rộn thu hình. Nhân đây xin hỏi quí bạn cái vật quan trọng hàng thứ hai sau cái máy ảnh, nó không đắt giá chi cả, mà thường bị bỏ quên trong ngành chụp ảnh và quay video là vật nào? Ðó là cái chân máy ảnh. Quí bạn thấy các movie nhà nghề không bao giờ hình ảnh rung rung hay nghiêng ngả hết. Trong ngành quay phim nầy, quí bạn thích “manual” (tức là quí bạn cho rằng và đinh ninh rằng phải chụp manual ảnh mới đẹp) không có chỗ đứng phải không? Máy digital camcorder thường là hoàn toàn automatic mọi mặt.

 

b. Hình chụp still image thường được chúng ta thích ngắm hơn. Có nhiều lý do mà trong đó có lý do là xem hình ít mất thì giờ hơn xem phim. Ít có ai dám bỏ 2 tiếng đồng hồ để ngồi xem phim quay chuyến đi du lịch của chúng ta cả. Vậy mà có mấy người dám ngồi coi cái DVD Ảnh Và Nhạc của tôi dài 3 tiếng một hơi bỏ ngủ luôn, mà không phải chỉ xem một lần, xem luôn hai lần liên tiếp. Chuyện thật chớ không đùa như thông lệ đâu, có một số bằng hữu đọc bài nầy biết rỏ mà.

 

            Ðọc tới đây chư vị tưởng tôi không thích quay video khi đi du lịch chớ gì. Không hẳn vậy đâu. Ngày nay khoảng cách giữa máy digital camera và digital camcorder được thu ngắn lại. Tuy rằng máy digital camera quay video kém hơn là máy digital camcorder. Cũng như vậy, máy digital camcorder chụp ảnh kém xa máy máy digital camera. Nhưng nếu quí bạn chọn lựa thật kỷ thì quí bạn gần như có được cả hai trong cùng một máy. Với digital camcorder thì tới nay tôi chưa thấy có cái nào chụp ảnh đẹp và dễ dàng bằng máy digital camera dầu so với cái digital camera khá rẻ tiền. Nhưng với máy digital camera thì quí bạn có thể chọn được cái có khả năng quay phim gần như digital camcorder. Có vài máy như vậy hiện nay, ở đây tôi đưa ra cái thí dụ là máy máy digital camera Canon Powershot S3 IS (từ đây xin gọi là Canon S3).

 

Tôi xin nói rõ từ phần tiêu biểu để quí bạn dễ so sánh khi cần mua các loại máy máy digital camera dùng để quay video. Canon S3 có optical stabilizer (quan trọng khi quay video) có optical zoom 12x (cũng không đến nổi tệ, máy ảnh thường chỉ có zoom 3x hay 4x thôi). Kế đến âm thanh ghi vào là stereo. Máy S1 cũng y như vậy nhưng chỉ ghi mono thôi. Về phẩm chất thì movie thu được từ các máy S1, S2, S3 đẹp gần bằng DVD, nghĩa là nó ghi video đến 640x480, 30 frames 1 giây. Nói chung thì những máy máy digital camera giá trung bình năm nay 2006 đều ghi video đến 640 x 480. Còn cái khả năng độc đáo nữa mà hình như chỉ có nhóm Sx nầy có mà thôi, đó là chụp ảnh trong khi đang quay video. Canon S3 có 2 nút bấm, nút video và nút bấm chụp ảnh riêng biệt. Trong lúc đang chụp ảnh, quí bạn bấm nút video thì movie được thu ngay tức thì, cho tới khi quí bạn bấm lần thứ hai thì nó ngưng lại. Trong khi quay video, quí bạn bấm nút chụp ảnh, video vẫn quay liên tục không gián đoạn, mà máy vẫn chụp ảnh như thường. Tuy rằng Canon S3 chỉ là máy digital camera, nhưng nó giống như hai máy máy digital camera và digital camcorder nằm chung trong một body. Canon S3 zoom được cả digital lẫn optical trong khi quay video. Nhưng cái khả năng rất lạ sau đây, theo tôi biết, thì chưa máy digital camcorder nào có. Ðó là khả năng ghi âm thanh stereo, chỉ thu âm mà không ghi hình hay ảnh kèm theo, y như một máy thu âm thông thường. Ðể làm chi, với tôi thì rất cần cho các buổi seminar, các buổi hội họp, các lớp học. Thí dụ vào đám cưới quí bạn tò mò muốn nghe lại hai họ đọc diễn văn, ban huấn từ, ngâm thơ hay nghe một “thực khách” lên hát bản “Ðồi Thông Hai Mộ” ra sao, quí bạn cứ để cái Canon S3 trên bàn tiệc rồi bấm nút thu âm. Dùng bông gòn đút cả hai tai lại cho bớt ồn, khi tan tiệc về nghe lại đở nhức đầu hơn. Canon S3 ghi âm dưới dạng stereo WAV, âm thanh hay như audio CD nghe quí bạn, không phải ghi âm kiểu các máy MP3 kém phẩm chất đâu. Dĩ nhiên quí bạn có thể ghi dưới dạng MP3 để tiết kiệm memory cũng được. Canon S3 có thể ghi âm mấy tiếng đồng hồ liên tục cho tới hết memory thì mới ngưng. Riêng video chỉ ghi được liên tục cho mỗi lần bấm máy là 1 giờ, hay cho tới khi video file lớn bằng 1GB. Chắc quí bạn tò mò tại sao tôi lấy Canon S3 làm thí dụ. Vì hai lý do, nó không quá đắt tiền ($450 tại vài tiệm, thí dụ Costco) và nó có nhiều đặc tính đứng ngoài các máy máy digital camera khác. Nếu tôi lấy thí dụ ở các máy khác thì có khi thiếu vài option đặc biệt của máy digital camera hiện nay. Có nghĩa là nếu lấy Canon S3 làm thí dụ thì sẽ không bỏ sót đặc tính nào cả. Canon S3 còn nhiều khả năng khác mà tôi chưa kể hết ra đây.

 

Nếu tôi đi du lịch tôi sẽ mang cái Canon S3 theo là đầy đủ, hình khá đẹp, mà video cũng không thua chi digital camcorder cả. Cái monitor của Canon S3 quay được y như đa số monitor của digital camcorder. Mà có lở hết pin thình lình, cứ vào tiệm tạp hóa bên đường mua 4 cục pin AA là xong. Mà thích nhất là trong tiệc cưới dùng cái Canon S3 nghe thế cho hai cái tai nhét đầy bông gòn của chúng ta.

 

Ðể kết luận, nếu quí bạn thích xem video thì khi đi du lịch nên mang máy digital camcorder, khi cần cũng chup được nhiều ảnh kỷ niệm. Nếu quí bạn thích nhiếp ảnh thì nên mang máy digital camera. Nhưng dầu mang theo máy gì đi nữa cũng đừng quên là chúng ta đi du lịch, ngắm cảnh tại chỗ, thở không khí tại chỗ, thưởng thức các món ăn tại chỗ… vẫn hay hơn là về nhà xem lại. Riêng tôi mang máy hình theo cũng chỉ để lấy một số hình ảnh kỷ niệm, có người trong đó. Riêng ảnh đẹp của địa phương, tôi tin là tôi không đủ khả năng chụp đẹp như các tấm ảnh bán trong các quán ven đường 1 đô 3 tấm đâu. Mua các ảnh nầy hay hơn là chụp. Nhiều khi chụp cũng không đến nổi tệ, nhưng quí bạn không có thì giờ, không có ánh sáng đúng mong muốn. Chụp sai giờ khắc cũng y như chụp người đẹp đứng ngoài nắng giửa trưa vậy. Nhất là quí bạn dùng máy có optical zoom mạnh như cái Canon S3 mà chụp portrait, thì từ đó trở đi, người đẹp thấy quí bạn cầm cái máy ảnh là lảng xa liền.

 Huỳnh Chiếu Ðẳng (viết lần đầu ngày 14-Aug-2006).

 

Print this site