Ông John Percy chuyên nghiên cứu về các vì sao, các hành tinh lớn nhỏ ở trên trời vì ông là nhà thiên văn học. Ông cũng là giáo sư tại trường đại học Toronto tại Canada. Năm nay ông John gần 65 tuổi. Trong những năm vừa qua, ông đã viết và cho in hơn 200 tài liệu nghiên cứu về bản chất và sự tiến hóa của các hành tinh cũng như về các vấn đề liên hệ tới chuyện của những hành tinh.

            Bà Maire Percy, bà bề trên của ông John, cũng từng là giáo sư giảng dạy tại trường đại học Toronto, nhưng chuyên nghiên cứu về những chuyện liên quan đến “gin” (genes) và các bệnh tật vốn gây nhiều phiền phức cho con người như bệnh An-dai-mơ (Alzheimer), tiểu đường vv… Năm nay bà Maire hơn 66 tuổi. Sở dĩ Lẩm Cẩm phải thưa rõ là bà đã từng giảng dạy tại trường đại học Toronto là bởi vì bây giờ bà không còn tiếp tục “bán cháo phổi” trong các giảng đường của đại học này nữa. Bà Maire đã về hưu cách nay gần một niên.

            Ông John và bà Maire gặp nhau lần đầu khi cả hai là sinh viên theo học ban cử nhân, bộ môn khoa học. Ông bà gặp nhau khi cả hai cùng học môn Pháp văn, một trong những môn nhiệm ý không dính dáng gì sốt cả đến khoa học, nhưng sinh viên khoa học phải lấy để hội đủ điều kiện tốt nghiệp theo quy định của trường. Hai ông bà cũng cùng học một lớp để lấy chứng chỉ Anh văn, cũng là môn học chẳng dính dáng tí tẹo nào tới khoa học. Bà Maire còn nhớ là vào những giờ học chứng chỉ Anh văn, cậu sinh viên John luôn luôn ngồi hàng đầu, chăm chú nghe giáo sư giảng; trong khi đó thì cô Maire luôn luôn cùng với một nhóm bạn ngồi ở cuối giảng đường, không để ý gì đến lời giảng, mà lại cùng nhau chú đầu vào việc giải các bài tập vật lý!

Chính trong những giờ học để lấy chứng chỉ Pháp văn mà chàng John và nàng Maire có dịp bắt chuyện với nhau. Chẳng bao lâu sau, cậu John quyết định “tổng tấn công” bằng cách mời mợ Maire đi chơi với mình. Bà Maire còn nhớ là khi ông John ngỏ lời mời bà đi chơi, ý nghĩ đến với bà lúc đó là “Đi thì đi, mất mát gì đâu mà sợ!”. Thế là mợ nhận lời và cậu thì sướng run lên!

            Ngay sau lần đi chơi đầu tiên với cậu John, mợ Maire có nhận xét về cậu như thế này: John là một chàng trai đàng hoàng, tư cách, dễ thương! Chính vì thế mà ngay sau khi cả hai tốt nghiệp cử nhân khoa học, mợ Maire đã lên xe hoa về với cậu John để cùng mang cái họ Percy với cậu. Vợ chồng John và Maire Percy chỉ có một cô con gái, đặt tên là Carol. Sau này, Carol Percy cũng trở thành giáo sư tại đại học Toronto giống cha mẹ cô, nhưng Carol giảng dạy môn Anh văn. Thế là khi bà Maire còn dạy tại đại học Toronto, thì cả ba người trong gia đình Percy (vợ, chồng và con cái) đều là giáo sư đại học.

            Như Lẩm Cẩm đã thưa ở trên, ông John nhà ta thì chuyên nghiên cứu trong ngành thiên văn, còn bà Maire thì chuyên nghiên cứu trong ngành y khoa; thế nhưng, theo lời bà Maire thì bà cũng thích môn thiên văn học, và bà cũng đọc khá nhiều sách về ngành này. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh là bà đã hạn chế việc nói về các vấn đề liên quan đến thiên văn từ lâu lắm rồi.

Tại sao?

Lý do là hồi vợ chồng mới lấy nhau, khi ngồi ăn cơm tối, cậu John và mợ Maire thường trao đổi với nhau những chuyện liên quan đến ba cái ngôi sao ở trên trời; thế rồi chẳng biết vì răng, điều thường xảy ra sau đó là cậu mợ tranh luận mí nhau khá kịch liệt về ba cái hành tinh ở tuốt trên trời cao và chẳng liên quan chi đến đời sống vợ chồng của hai người !

Chuyện này có vẻ đã làm cho “tình hữu nghị đời đời bền vững” giữa cậu John và mợ Maire bị lung lay chút đỉnh! Kể từ đó, bà Maire chỉ nói về chuyện bệnh tật và ông John chỉ nói chuyện về trăng, sao, thái dương hệ…, nghiã là ông nói chuyện của ông, tui nói chuyện của tui, tui không xiá vô lãnh vực của ông, ông không xiá vô lãnh vực của tui, chuyện nghiên cứu của ai nấy lo, cả vợ lẫn chồng đều dzui dzẻ!

            Giáo sư kiêm nhà thiên văn học John Percy nhà ta tâm sự rằng việc phối hợp cuộc sống lứa đôi của vợ chồng ông với hai sự nghiệp nghiên cứu về thiên văn và y khoa của hai ông bà chẳng phải lúc nào cũng dễ dàng. Cả hai rất bận rộn vì các công trình nghiên cứu của mình (cả ông John và bà Maire đều nổi danh trên thế giới trong lãnh vực chuyên môn), thế mà lại còn thêm chuyện sanh con, nuôi con, dạy dỗ và hướng dẫn con thành người! Ông John cho biết vợ chồng ông đã may mắn nuôi dạy được đến nơi đến chốn cô con gái độc nhất của mình. 

            Như bà con ta biết, từ hồi đó tới giờ, các nhà thiên văn đã tìm ra cả chục ngàn hành tinh nhỏ trong vũ trụ. Các hành tinh nhỏ này là những khối đá quay chung quanh mặt trời.

            Vì đã tìm ra được các hành tinh, vấn đề đặt ra là làm sao đặt tên các hành tinh đó, lấy tên gì để đặt cho chúng?

            Các nhà thiên văn học trên toàn thế giới, sau khi thảo luận, đã đồng ý với nhau về nguyên tắc đặt tên các hành tinh như sau: nhà thiên văn nào khám phá ra được một hành tinh thì lấy tên của ông hay bà đó đặt cho hành tinh. Nếu nhà thiên văn học đó không muốn dùng tên của mình đặt cho hành tinh mà ông hay bà ấy đã khám phá ra, thì ông/bà đó có quyền chọn một cái tên nào đó để đặt cho hành tinh.

Chính vì lý do này mà có người đã lấy tên của danh nhân để đặt cho hành tinh ông/bà ấy tìm ra. Ví dụ: hiện trên bầu trời có hành tinh mang tên là hành tinh Beethoven, một hành tinh khác được đặt tên là Picasso... Tên của nhà phân tâm học nổi danh thế giới Freud, tên của các ca kiêm nhạc sĩ trong ban nhạc một thời lừng danh thế giới là ban nhạc “The Beatles” như Lennon, Harrison, McCartney, tên của một văn sĩ nổi tiếng của Pháp là Balzac… cũng đã được chọn để đặt tên cho một số hành tinh. Có khi người ta còn lấy tên của một kỳ quan trên thế giới để đặt tên cho hành tinh, ví dụ: hành tinh Niagara Falls.

            Hiện nay, trong số các hành tinh quay quanh mặt trời có hai hành tinh được đặt theo tên của ông giáo sư John Percy và bà giáo sư Maire Percy nhà ta.

            Tại sao?

            Lý do: hai hành tinh này được một nhóm các nhà thiên văn học khám phá ra vào năm 2000, nhưng họ không đặt tên cho chúng mà lại quyết định trao quyền đặt tên đó cho phân bộ Toronto của Hiệp Hội Thiên Văn Canada. Giáo sư John Percy là hội viên của hiệp hội này. Ông đã làm việc với Hiệp Hội Thiên Văn Canada trong mấy chục năm qua. Các hội viên của hiệp hội đặt trọng tâm nghiên cứu của họ vào việc có những độ sáng khác biệt giữa các hành tinh.

            Sau khi quyền đặt tên hai hành tinh nói trên được trao cho phân bộ Toronto của Hiệp Hội Thiên Văn Canada, phân bộ đã chuyển quyền đặt tên này lên hiệp hội, tức là tổ chức mang tầm vóc quốc gia. Sau khi được phân bộ Toronto dành vinh dự đặt tên hai hành tinh này, Hiệp Hội Thiên Văn Canada đã không làm chuyện đó, mà lại nhường quyền đó cho Hội Thiên Văn Quốc Tế, tổ chức thiên văn mang tầm vóc toàn cầu.

            Vào trung tuần tháng Sáu năm 2006, Hội Thiên Văn Quốc Tế đã ra quyết định lấy tên của chẳng những nhà thiên văn học nổi tiếng thế giới John Percy, mà còn dùng cả tên của phu nhân của ông John, tức là tên của nữ khoa học gia danh tiếng Maire Percy, để đặt tên cho hai hành tinh được tìm ra năm 2000. Hội Thiên Văn Quốc Tế đã chỉ đặt tên hai hành tinh này ít giờ đồng hồ trước khi ông John và bà Maire ăn mừng kỷ niệm ngày cưới lần thứ 44 của hai người vào ngày thứ sáu, 16 tháng Sáu 2006 vừa qua. Việc làm này được coi như một món quà của cộng đồng các nhà thiên văn học trên thế giới tặng cho giáo sư thiên văn học John Percy và “bà bề trên” của ông để ghi nhận những đóng góp quan trọng và miệt mài của ông John trong ngành thiên văn.

            Thật ra, việc dùng tên của cả vợ lẫn chồng giáo sư Percy nhà ta để đặt tên cho hai hành tinh không phải là chuyện chưa bao giờ xảy ra. Nói một cách khác, đã có một số cặp vợ chồng mà tên của cả hai người được dùng trong việc đặt tên cho các hành tinh. Ví dụ cụ thể là một cặp vợ chồng người Nga mà ông chồng là nhà thiên văn Grigory Abramovich Shajn, và bà vợ là nhà thiên văn Pelageya Fedorovna Shajn. Điều này có nghiã là hiện nay trong vũ trụ có hai hành tinh mà một mang tên Grigory Abramovich Shajn, và một mang tên Pelageya Fedorovna Shajn.

            Tuy nhiên, việc dùng tên của ông bà John và Maire Percy để đặt tên cho hai hành tinh được tìm ra trong niên 2000 không hoàn toàn giống như việc dùng tên của cả ông Grigory Abramovich Shajn và tên của bà Pelageya Fedorovna Shajn để đặt cho hai hành tinh khác. Lẩm Cẩm muốn thưa với qúy vị là việc dùng tên của vợ chồng giáo sư Percy người Canada để đặt tên cho hai hành tinh được khám phá năm 2000 đặc biệt hơn, độc đáo hơn so với trường hợp của vợ chồng nhà thiên văn học Shajn của nước Nga.

            Tại sao?

            Lý do: đây là lần thứ nhất, lần đầu tiên trên thế giới Hội Thiên Văn Quốc Tế đã lấy tên của một cặp vợ chồng để đặt cho hai hành tinh có cùng một quỹ đạo xoay quanh mặt trời.

Điều này có nghiã là hành tinh John Percy và hành tinh Maire Percy là hai khối đá bay trong vũ trụ có những đặc tính giống nhau, nhưng không hoàn toàn y chang như nhau, và giữa chúng có một liên hệ.

Theo lời nguyên giáo sư Maire Percy thì cứ mỗi 220 năm thì qũy đạo của hai hành tinh này khiến chúng tiến gần lại nhau. Và bà Maire Percy đã đưa ra một ví von duyên dáng, nhưng phản ảnh đúng đời sống nghiên cứu bận rộn của vợ chồng bà như thế này:

- Quả thật là trong cuộc sống của vợ chồng tôi, qũy đạo của hai đứa tôi ít khi

nào tiến gần lại với nhau lắm, chồng thì tìm hiểu chuyện “trăng, sao”, vợ thì suy nghĩ về ba cái bệnh tật vốn làm phiền mọi người!

Cả ông và bà Percy rất cảm động khi được các đồng nghiệp trong công tác nghiên cứu khoa học trên toàn thế giới, qua Hội Thiên Văn Quốc Tế, dành cho vinh dự này. Bà Maire Percy tuyên bố:

- Vợ chồng tôi rất vui khi nghĩ tới việc mối tình vợ chồng của hai đứa đã được

“vĩnh cửu hóa” trong vũ trụ bao la.

Ông giáo sư thiên văn học John Percy nhà ta thì nói:

- Ước gì chúng tôi tìm ra được một hành tinh nữa giống như hai hành tinh kia, và

Hội Thiên Văn Quốc Tế sẽ dùng tên của cô con gái độc nhất của vợ chồng tôi để đặt tên cho hành tinh thứ ba này, hành tinh Carol Percy!

            Lẩm Cẩm lại vừa lải nhải thưa thốt cùng qúy vị thêm một chuyện “nhất” nữa.

Trở về Trang Chính