Cách đây vài hôm, một bạn hiền của Lẩm Cẩm tô-lô-phôn than phiền là tháng Bảy này vợ chồng ổng sẽ hao tài lắm! Lẩm Cẩm thắc mắc chẳng hiểu tại sao tháng Bảy chưa tới, mới sắp sửa bắt đầu, mà bạn hiền đã biết sẽ bị hao tài? Bạn hiền giải đáp ngay cho cái thắc mắc của Lẩm Cẩm:

- Có gì đâu, ở cái vùng Bắc Mỹ này, năm nào chả thế, cứ đến mùa hè là đám cưới lia chia, và trong tháng Bảy này vợ chồng mỗ vừa phải xuôi nam về miền Cali nắng ấm dự một cái đám cưới, xong rồi lại phải vội vã đáp chim sắt về Canada để dự thêm một đám nữa, vừa vé máy bay đi về của hai vợ chồng, vừa tiền motel trong tuần lễ ngủ tạm ở Cali, vừa tiền mừng cho hai cặp dâu rể, sơ sơ đi đoong hơn gần hai chục tờ 100 đôn, mà chẳng phải nhẹ bóp thì là cái gì?

Nhân đang nói chuyện đám cưới, bạn hiền kể cho Lẩm Cẩm nghe rằng theo kết qủa của các cuộc nghiên cứu của Sở Thống Kê Canada thì số vụ kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc tại miền đất lạnh tình nồng Canada đã tăng 35% trong khoảng thời gian từ năm 1991 tới 2001. Sở Thống Kê cũng khẳng định là con số các cậu mợ thuộc các chủng tộc khác biệt mà lấy nhau, hay ăn ở với nhau theo kiểu khỏi cần phải làm đám cưới (tiếng Anh tiếng u kêu là “common law”), dứt khoát sẽ còn tăng cao hơn nữa.

Điều đáng chú ý là việc kết hôn hay ăn ở với người khác chủng tộc này dẫn đến việc các sắc dân khác nhau và hiện đang cùng nhận Canada là quê hương đẩy mạnh chuyện bỏ qua những dị biệt về sắc tộc, về văn hóa để chấp nhận nhau một cách dễ dàng hơn.

Một điểm đáng để ý khác là trong khi chính sách đa văn hóa của chính phủ Canada - vốn chủ trương là các sắc dân khác biệt tại Canada được khuyến khích và giúp đỡ để duy trì văn hóa nguồn cội của mình thay vì phải từ bỏ văn hóa gốc để hội nhập 100% vào văn hóa chính mạch của quốc gia sở tại – có khi bị kết án là chia rẽ tập thể nhân dân Canada thành từng nhóm sắc tộc riêng, thì việc kết hôn hay chung sống với người dị chủng, nghiã là ăn ở với một người thuộc văn hóa khác, sẽ góp phần đoàn kết người Canada lại với nhau. Mợ giáo sư xã hội học Madeline Kalbach, hiện giảng dạy tại trường đại học Calgary tuyên bố:

- Việc kết hôn hay chung sống dị chủng là sự kết nối mang tính sinh lý những nhóm văn hóa khác biệt; và một khi sự kiện này xẩy ra, và nếu nó xẩy ra trên quy mô lớn, nó sẽ giúp xóa bỏ tất cả những thành kiến về chủng tộc, xóa bỏ sự kỳ thị về chủng tộc.

Theo một bản báo cáo về khuynh hướng của xã hội Canada mà Sở Thống Kê Canada cho trình làng năm 2002, thì việc kết hôn hay chung sống với người dị chủng có thể được xem như động cơ dẫn đến việc làm thay đổi xã hội Canada.

Tuy nhiên, như kinh nghiệm phải đối phó với những xung đột xảy ra trong gia đình của các cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc đã cho thấy, con đường dẫn tới sự thay đổi xã hội chẳng phải dễ dàng như đi trên xa lộ thênh thang! Giáo sư Usha George, khoa truởng phân khoa “Community Services” tại trường đại học Ryerson cho biết:

- Đám trẻ muốn tiến tới trong việc kết hôn hay chung sống với người dị chủng sẽ thấy là họ phải đương đầu với những xung đột ghê gớm trong gia đình. Một trong những xung đột chính mà các bạn trẻ này gặp phải là một đằng thì họ không muốn làm phật lòng cha mẹ (điều mà văn hóa của nhiều cộng đồng di dân đề cao), nhưng mặt khác, họ lại thấy con tìm mình rộn rã thúc dục đi theo tiếng gọi của nó, nghiã là kết hôn hay chung sống với người tình khác chủng tộc (điều thường làm cho cha mẹ không hài lòng)!

Xin hãy nghe chuyện kể về một người con gái được tạm gọi tên là Layla (để tránh dùng tên thật) như sau:

Hoàn cảnh của Layla giống rất nhiều những bạn gái khác hiện đang cư ngụ tại thủ phủ Toronto, thành phố lớn nhất tại Canada. Layla chào đời tại Iraq và di dân sang Canada năm 6 tuổi khi cha mẹ cô quyết định xin tới định cư tại Canada để tránh chiến tranh vùng Vịnh, cũng như tránh nạn nghèo khó tại quê nhà. Kể từ đó, Layla đi học và sinh hoạt trong môi trường Canada. Hiện nay Layla được 20 tuổi và đang là sinh viên theo học trường đại học Toronto.

Giống như nhiều thiếu nữ Ca-na-điên khác, Layla thích xem phim ảnh tây phương, thích nghe giọng hát của Mariah Carey, và hiện cô đang bị vướng vào một tình trạng khó khăn vô cùng: Layla yêu một chàng thanh niên gốc Ấn Độ và theo Ấn Độ Giáo trong khi cô là người gốc Iraq và theo đạo Hồi. Nói một cách khác, Layla đã và đang yêu một “người khác” thay vì thương một thanh niên gốc Iraq và cũng là tín đồ Hồi Giáo. Layla và chàng thanh niên gốc Ấn tình cờ gặp nhau trên một chuyến xe búyt cách đây một năm. Họ trò chuyện với nhau và rồi đi đến chỗ thương yêu nhau.

Cũng giống như bao nhiêu cặp trai gái khác, khi đã thương nhau ngày mỗi đậm, Layla và người tình gốc Ấn bắt đầu nghĩ đến chuyện kết hôn, nghĩ đến chuyện cùng nhau xây dựng tương lai.

Như đã cầm chắc là việc sẽ không dễ, một ngày nọ Layla ướm hỏi ý của mẹ cô:

- Mẹ ơi, nếu gỉa dụ con lấy chồng là một người theo Ấn Độ Giáo thì mẹ thấy sao?

Mẹ Layla lập tức tỏ rõ vẻ khó chịu, bực mình bực mảy cực độ rồi tuyên bố thẳng:

- Nếu con lấy người đó, mẹ sẽ chết, mẹ sẽ từ con ngay! 

Câu tuyên bố của mẹ làm cho Layla chới với vì Layla vẫn nghĩ rằng chuyện cô lập gia đình với ai là chuyện cha mẹ cô cần phải đồng ý bởi vì cha mẹ là người sinh ra và nuôi dưỡng cô đến ngày nay.

Layla kể tiếp:

- Bên gia đình của anh ấy cũng rất nghiêm khắc về chuyện này. Khi anh ướm hỏi mẹ anh ấy như tôi đã làm thử với mẹ tôi, mặt bà bỗng đỏ gay và bà lộ vẻ giận dữ cùng cực!

Theo Layla thì việc kết hôn, hay chung sống với người dị chủng, là vấn đề mà nhiều người thuộc thế hệ thứ hai trong các gia đình di dân tại Canada phải đương đầu! Lý do là đối với nhiều gia đình di dân thì sự chấp nhận về những khác biệt về chủng tộc, tôn giáo và văn hóa bị gạt bỏ hẳn sang một bên khi bàn tính đến chuyện dựng vợ gả chồng cho con cái. Đa số cha mẹ gốc di dân đều muốn con mình ăn đời ở kiếp với người cùng chủng tộc, màu da, tôn giáo, văn hóa và ngôn ngữ. Dứt khoát là thế. Layla tự hỏi tại sao vấn đề lại phức tạp, khó khăn, “căng” đến độ này?

Layla cho biết cô thường cảm thấy bị giằng co bởi một bên là truyền thống tôn giáo và văn hóa của gia đình và bên kia là bản sắc Ca-na-điên mà cô đã hấp thụ sau khi trưởng thành trong môi trường Canada. Layla tâm sự:

- Thật là khó cho tôi khi tôi phải làm những điều theo văn hóa của gia đình trong khi tôi sinh sống tại một nơi mà mọi người thật sự bình đẳng trong suy nghĩ, nơi mà thật tình tôi không phải tuân theo ý kiến của mọi người trong gia đình, nơi mà tôi thực sự có tự do! Nếu mà hiện tôi và gia đình đang sống tại Iraq, thì tôi phải làm đúng tất cả những gì mẹ muốn; nhưng hiện tôi đang sống tại Canada mà tôi cũng phải hoàn toàn làm theo ý của mẹ sao? Ở đại học, hầu như chẳng bao giờ tôi gặp một sinh viên nào gốc Iraq, như vậy làm cách nào tôi có thể yêu một thanh niên gốc Iraq và là tín đố đạo Hồi được?

Chính vì lý do này mà anh Neil Bissoondath, người gốc Trinidad nhưng sinh trưởng tại Canada đồng thời là tác giả cuốn “Selling Illusion: The Cult of Multiculturalism in Canada” đã phát biểu:

- Các thế hệ sắp tới ở Canada sẽ dẹp qua một bên chuyện nguồn gốc sắc tộc để tiếp tục kết hôn khác chủng tộc với nhau. Họ sẽ có bạn bè là thành viên của các cộng đồng sắc tộc khác biệt nhưng có cùng những kinh nghiệm sống. Một số trong các bạn này sẽ kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, số còn lại sẽ hội nhập vào xã hội chính mạch của Canada. Qúy vị cũng nên nhớ là lúc đó xã hội Canada đã thay đổi rồi, không còn giống như xã hội hiện nay nữa.

Hiện nay, các nghiên cứu của Sở Thống Kê Canada cho thấy là người Ca-na-điên gốc Nhật là những người kết hôn khác chủng tộc, hay ăn ở với nhau theo kiểu khỏi cần cưới hỏi, nhiều nhất trong tất cả các cộng đồng di dân hiện sinh sống tại miền đất lành này:

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Nhật hiện có 25,100 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là  70%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Mỹ Châu La Tinh hiện có 57,800 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 45%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc da đen hiện có 117,800 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 43%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Phi Luật Tân hiện có 78,700 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 33%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Đông Nam Á Châu hiện có 45,200 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 26%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Ả Rập-Tây Á Châu hiện có 73,800 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 24%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Đại Hàn hiện có 24,800 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 18%;

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Trung Hoa hiện có 265,600 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 16%; và

-         Trong cộng đồng người Ca-na-điên gốc Nam Á Châu hiện có 232,000 cặp kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc, tỉ số là 13%.

Tài liệu của Sở Thống Kê Canada cũng cho thấy là thành phần trẻ thường có khuynh hướng kết hôn hay chung sống với người khác chủng tộc nhiều hơn những người lớn tuổi:

-         Ở tuổi 15, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 2.6, tới năm 2001 thì tăng lên 3.2%;

-         Ở lứa tuổi từ 15 tới 19, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 4%, tới năm 2001 thì tăng lên 5.4%;

-         Ở lứa tuổi từ 20 tới 29, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 4%, tới năm 2001 thì tăng lên 5.3%;

-         Ở lứa tuổi từ 30 tới 39, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 3.4%, tới năm 2001 thì tăng lên 4.8%;

-         Ở lứa tuổi từ 40 tới 49, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 2.8%, tới năm 2001 thì tăng lên 3.2%; và

-         Ở tuổi từ 50 trở lên, vào năm 1991 thì tỉ số các cặp kết hôn hay chung sống khác chủng tộc là 1.3, tới năm 2001 thì tăng lên 1.8%.

Trở lại chuyện của Layla thì vì sự chống đối rất mực cương quyết của cả hai bên gia đình, Layla không nghĩ rằng cuộc tình giữa cô và chàng thanh niên gốc Ấn theo Ấn Độ Giáo kia có thể tiếp tục tuy rằng cả hai hết mực thương yêu nhau! Tuy nhiên, Layla cho biết là trong tương lai các con của cô nhất định sẽ có nhiều tự do hơn cô trong việc kết hôn bởi vì Layla sẽ cho con mình cái mà cô đã không thể nào có được!

Trở về Trang Chính