Tượng Nữ thần Bavaria trước Điện ‚Hiển Vinh’

‚Wiesn’ về đêm Nguồn: www.wikipedia.org

Đều đều năm này qua năm nọ ‚Wiesn’, tiếng lóng của người địa phương đặt cho Lễ hội Oktoberfest, là một chốn vui chơi hàng năm của hàng ngàn con dân tiểu vương Bayern do tư nhân tổ chức và tài trợ. Dần dà trở thành một Lễ Hội dân gian truyền thống của toàn vùng. Qua sự phát triển ngày càng lớn mạnh của Lễ Hội, đến năm 1819 Ủy ban Thành phố Munic quyết định nắm lấy quyền tổ chức vào tay mình.

 

Năm 1850 lại có thêm một lý do nữa để ướt át ăn mừng: Tượng thần phù hộ cho Oktoberfest, Nữ thần ‚Bavaria’, được khánh thành và cùng lúc một phần của Ruhmeshalle (điện ‚Hiển Vinh’ – ND tạm dịch) vừa hoàn tất.

 

1881 lại ăn mừng thêm một sự kiện mới ra đời: quầy gà quay đầu tiên xuất hiện, qua thời gian trở thành một món ăn truyền thống không thể thiếu được trong Lễ hội, nhanh, gọn, lẹ phục vụ cho không biết bao nhiêu bao tử của khách thăm viếng vãng lai.

 

Tại Oktoberfest từ ngày đầu không bán bia. Dĩ nhiên ngay buổi đầu tiên vẫn có cái để uống đến mềm môi, nhưng không được bày bán trong lễ hội mà nằm ngoài khuôn viên, ngay khu Sendling, nằm mé tây cánh đồng Theresien.

Thời gian sau đó Ủy ban Thành phố cho phép bán bia trong khuôn viên Lễ hội, ngay lập tức hàng hà chòi bán bia được dựng nhanh bằng gỗ tạp mọc lên như nấm.

Nguồn: www.n-tv.de

Thoạt đầu khách viếng thăm Lễ hội phải ăn uống ngoài trời, nhưng số lượng khách ngày càng đông lên. Ngoài ra mấy tay chủ xị lúc đầu tiên đều cũng là những khách thương bán tạp hóa hoặc những chủ gánh trò chơi: Trong những chòi bia của họ còn có thêm những màn khác hấp dẫn khách, thí dụ như màn ném banh cù hoặc trèo cây giựt giải và sàn nhảy đầm cho đám thanh niên.

 

Cuối thế kỷ thứ 19 những chòi bán bia nho nhỏ kia đồng loạt biến thành những rạp bia vĩ đại, và những trò chơi trong chòi được dẹp ra bên ngoài, để có thêm chổ cho nhậu khách và có chổ cho ban nhạc trống kèn xập xình inh ỏi.

 

Trở thành Lễ hội dân gian vĩ đại nhất thế giới

Bắt đầu từ 1880 Oktoberfest về đêm không buồn bã như xưa nữa: Điện khí hóa đã đem ánh sáng đến với ‚Wiesn’. 400 rạp bia thắp đèn đuốc sáng ngời và qua đó giới thiệu đến thế giới một hình ảnh tiêu biểu của Lễ hội Oktoberfest về đêm.

1892 Lần đổi mới tiếp theo: Cối bia thủy tinh nhảy vào ‚Wiesn’ cạnh tranh và đẩy văng loại cối uống bia Keferloher truyền thống xưa nay vẫn được làm bằng sành. Nhưng một số những dân nhậu truyền thống vẫn thấy uống bia bằng cối sành ngon hơn:

 

Keferloheer

‚Keferloher’ cối bia sành 1 lít Nguồn: www.wikipedia.org

Keferloher là cối uống bia bằng sành, qua cấu chất và cấu hình rất thích hợp để nhậu bia. Thân cối dày ngăn nhiệt giữ bia được lạnh lâu, mình cối không láng ngược lại hơi sần sùi giữ CO2 nằm lại trong bia lâu hơn, qua đó giữ bia tươi ngon lâu hơn.

Cối sành có xuất xứ từ Keferloh, một khu phố trong làng Grasbrunn, nằm phía nam Bayern.

Cho đến 1892, chỉ riêng cho Oktoberfest, hàng triệu cối Keferloher với dung tích 1 lít được sản xuất mỗi năm.

 

Vì Munic trong thời điểm đó khá nhỏ, cho nên nhóm chủ rạp bia và ban tổ chức phải kéo dời thêm ra ngoài cánh đồng cỏ (auf die Wiesn). Truyền thống này ngày nay vẫn còn được giữ lại và biến thành cuộc biễn hành của đoàn quân các chủ rạp bia, các chủ gánh trò chơi vào ngày Thứ bảy mở màn.

nhậu tới bến Nguồn: www.n-tv.de

Đến 1950 Thị trưởng Thomas Wimmer lại đem đến cho Oktoberfest thêm một truyền thống mới khác: Ngay vào ngày Thứ bảy khai mạc (Wiesn-Samstag) vào 12:00 giờ Ông khui thùng bia đầu tiên vào hô lớn „O'zapft is'!“ (‚Bia đã khui rồi!’). Bắt đầu từ đó sự kiện khui thùng bia đầu cho Oktoberfest là một danh dự các cho Quan ngài cầm cân nảy mực. Không một Ông Thị trưởng nào chịu bỏ lỡ vinh hạnh này.

Những trò chơi thuở ban đầu chẳng có gì đáng kể đến, ngoài những trò chơi dân giã xưa nay như: trèo cây giật thưởng, nhảy bao, đua đẩy xe cút kít còn có thêm trò ăn mức táo rất được ưa chuộng: hai người tham dự, mắt bị bịt kín lại, ngồi đối diện nhau, và đút cho nhau từng thìa mức táo. Những khuôn mặt lem luốc bết đầy mức táo là nguyên nhân gây những trận cười vô tận cho người xem.

 

Vì sao Oktoberfest (Lễ hội tháng mười) bao giờ cũng bắt đầu từ tháng chín đến đầu tháng mười lại chấm dứt

Thời tiết tháng mười thường bắt đầu mưa lạnh, nên từ 1872 được qui định Oktoberfest bắt đầu từ ngày Thứ bảy đầu tiên sau ngày 15 tháng chín, và ngày cuối cùng Lễ Hội là ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng Mười.

Từ năm 2000 trở đi lại có thêm điều lệ: nếu ngày Chủ nhật cuối Lễ rơi vào ngày 1 hoặc 2 tháng Mười, Lễ hội tháng Mười được kéo dài thêm một ngày, cho đến ngày Lễ Thống Nhất nước Đức (3 tháng Mười)

Tính từ ngày đầu năm 1810 cho đến nay chỉ có 24 lần Oktoberfest bị tuyên bố hủy bỏ – hoặc chỉ được tổ chức với phạm vi nhỏ dưới hình thức „Lễ mùa Thu“ (Herbstfest) mà thôi

Chiến tranh, dịch thổ tả và đại khủng hoảng kinh tế năm 1920 đã gây ảnh hưởng làm cho Oktoberfest không tổ chức được.

 

vòng quay looping Nguồn: www.n-tv.de

- 1813 Vương quốc Bayern đánh với Napoleon; chỉ trong vòng bốn năm sau, lần đầu tiên Wiesn bị hủy bỏ.

- 1854 vì một trận dịch tả tràn qua München, cướp đi 3.000 mạng người. Lễ hội bị hủy.

- 1866 Bayern theo phe Áo nhảy vào trận chiến Áo-Phổ. Mặc dầu hòa bình đả được ký kết vào 23 tháng 8, Oktoberfest năm đó vẫn không được tổ chức.

- 1870 vì chiến tranh Đức-Pháp, Đế quốc Đức được thành lập ngay sau đó, Oktoberfest không tổ chức.

- 1873 lại vì một trận dịch tả nữa.

- 1914 đến 1918 không có Wiesn giữa thời gian thế chiến thứ nhất.

- 1919 và 1920 hai năm này dân thành phố München chỉ tổ chức vui chơi trong phạm vi nhỏ dưới hình thức Lễ hội mùa Thu trên cánh đồng cỏ Theresien.

- 1923 và 1924 Cuộc đại khủng hoảng kinh tế năm bắt buộc Hội đồng thành phố chỉ thị bãi bỏ cuộc chơi.

- 1939 đến 1945 không có Wiesn giữa thời gian thế chiến thứ nhì.

- 1946 đến 1948 giống như sau đệ nhất thế chiến, những năm sau đệ nhị thế chiến chỉ tổ chức vui Lễ hội mùa Thu cho dân chúng chơi đỡ ghiền.

 

Những kỷ lục và vài con số về Oktoberfest

Lượng khách đông nhất: Khoảng 7,1 triệu người thăm viếng đếm được vào năm 1985, ngày ăn mừng 175 năm Oktoberfest.

kỷ lục bưng bia: 20 cối Nguồn: www.n-tv.de

 - Chuyện lạ, chuyện lạ: Không những vào năm thứ 25 (1835) Oktoberfest, mà vào năm 1910 lần ăn mừng 100 năm Wiesn và năm 1985 (175 Jahre) đều trùng hợp vào năm sao chổi Halleyschen xuất hiện.

 - một Maß = cối bia gồm 1 lít bia chứa trong Keferloher hoặc ly cối thủy tinh (xem hình), đơn vị bán và uống tại phần lớn các Lễ Hội, nhất là tại Oktoberfest. Một Maß đầy bia có trọng lượng khoảng 2,6 kílô.

- Thông thường các tiếp viên khi bưng bia, miệng ngậm còi và thổi liên tục xua mọi người tránh hai bên để lấy đường bưng cho nhanh. Họ có thể bưng một lần trên 10 Maß.

Kỷ lục hiện nay là 20 Maß (cối).

- Bằng uống bia; năm 1901 một trường hợp được bút mực ghi chép lại. Rạp bia ‚Lang’ trao hai ông I. và M. Hager bằng Cử nhân uống bia: Thành tích mỗi người/mười cối liên tiếp.

- Lều bia lớn nhất từ xưa đến nay là lều của hãng bia ‚Pschorr-Bräu-Rosl’ vào năm 1913, gồm 5.500 mét vuông, chứa được 12.000 bợm nhậu. Hiện nay lớn nhất là rạp ‚Hofbräu-Festhalle’ có được khoảng 10.000 chỗ.

Cánh đồng Theresien có diện tích 42 mẫu tây, riêng diện tích khu đất chơi của Lễ hội chiếm 31 mẫu tây

- ‚Wiesn’ có đủ ghế ngồi cho 100.000 khách. Hàng năm có 12.000 người làm việc cho ‚Wiesn’ trong số đó có 1.200 cô chạy bàn bưng bia.

- Trung bình hàng năm Wiesn ngốn hết 6.000.000 lít bia và 500.000 chú gà quay.

Năm nay lượng bia đạt kỷ lục 6.7000.000 lít, 104 con bò thiến

Lê Cảnh Hoằng

(canhhoang.le@gmail.com)

nguồn: www.oktoberfest.de

www.wikipedia.org

www.n-tv.de