|
Câu hỏi:
Một cơ sở ở Đắc-lắc đã thu mua mít xanh với giá
rẻ, sau đó bơm một loại hóa chất rồi để một hai ngày sau chín
đem bán. Thông tin này được sở y tế Đắc-lắc đưa ra vào hôm 19/6.
Kết quả, đó là chất Ethephon (1%) và phẩm màu hữu cơ,
nước (99%). Ethephon là chất nằm trong danh mục thuốc bảo vệ
thực vật,dùng để kích thích cao su ra mủ, xoài nhãn,thanh
long... ra hoa. Tuy vậy, chất này không thuộc danh mục phụ gia
thực phẩm được phép sử dụng của bộ Y-tế, nên có thể gây những
tác hại đối với sức khỏe con người (?).
Dẫn nhập và luật lệ:
Tất cả chất diệt côn trùng bán hay phân phối tại
Hoa-kỳ phải được đăng ký với cơ quan bảo vệ sinh thái (EPA) với
mục đích sử dụng và phải có dữ liệu an toàn cho thấy có thể
dùng mà không gây những nguy cơ vô lý cho người và sinh thái.
Ethephon (2-chloroethylphosphoric acid) được xếp vào loại thuốc
diệt côn trùng phosphat hữu cơ. Chất này được ghi tên với cơ
quan bảo vệ sinh thái từ năm 1973 như là chất điều hòa tăng
trưởng thực vật để kích thích trái cây chín và cảm ứng ra hoa và
được chấp thuận áp dụng cho hoa màu dùng trong thức ăn người,
súc vật hay không phải thực phẩm, trại ươm cây trong bóng dim,
cây dùng để trang trí ngoài trời và phần lớn trong bông vải.
Tóm tắt độc chất học:
Là một phosphat hữu cơ, Ethephon được cho rằng sẽ
ức chế cholinesterase trong huyết tương ngu7o2i. sự thật, trong
những nghiên cứu ở người và động vật, Ethephon u71c chế chủ yếu
butyrylcholinesterase trong huyết tương. Kết quả những nghiên
cứu này đề nghị Ethephon là một chất ức chế rất yếu
cholinesterase.
Ethephon làm xót da và mắt nhưng không phải là
chất gây da nhạy cảm. Ethephon không gây ung thư và được IARC
(International Agency for Research on Cancer) tạm dịch là cơ
quan nghiên cứu quốc tế về ung thư trực thuộc tổ chức y tế thế
giới,xếp vào nhóm D (không gây ung thư cho người). Ethephon
không sinh độc chất và có vẻ không cảm ứng tác dụng nghịch lên
hệ sinh sản. Mặc dầu Ethephon là một phosphat hữu cơ, chất này
có vẻ không gây độc tính thần kinh trễ ở thú vật thí nghiệm. Năm
2000, tổ chức y tế thế giới xếp Ethephon vào nhóm không tác động
nguy hiểm cấp tính nếu dùng bình thường.
Người phơi nhiễm với Ethephon:
Người tiếp xúc với Ethephon qua thức ăn hay do
nghề nghiệp ( khiêng vác, phun thuốc diệt côn trùng,vv). Mức
dung nạp hay dư chất tối đa của Ethephon ở sản phẩm thô nông
nghiệp, sử lý hay chế biến thực phẩm cho người và súc vật được
ấn định. Người ta đã ấn định nhiều mức dư lương tối đa giới hạn
(MRL: maximum residue Limits) cho quả táo, dâu, xơ-ri, thơm, cà
chua và hạt óc chó (walnut).
Đánh giá nguy hiểm trên người:
Ethephon có tiềm năng gây xót da và mắt khi tiếp
xúc. Là một chất phosphat hữu cơ, Ethephon có tiềm năng ức chế
cholinesterase đưa đến tác dụng độc hại thần kinh. Do đó, trẻ em
dễ bị phơi nhiễm và nguy cơ nhất khi nuốt thức ăn chứa Ethephon.
Đánh giá nguy hiểm sinh thái:
Ethephon được cho là có tác dụng tối thiểu ở chim
và động vật có vú cũng như cá, các loài không xương sống trong
nước ngọt, và các sinh vật ở biển và cửa sông.
Đánh giá nguy cơ trong chế độ ăn
uống:
Hội nghị liên ngành về dư chất diệt côn trùng
(JMPR),một bộ phận của tổ chức lương nông thế giới (FAO) ấn định
mức tối đa cho phép dùng hàng ngày ( maximum allowable daily
intake) cho Ethephon là 0.05 mg/Kg trọng lượng cơ thể căn cứ
trên nghiên cứu 16 ngày ở người ăn thức ăn có chứa Ethephon.
Trong nghiên cứu này, người tình nguyện nam và nữ uống viên nang
Ethephon 0.5 mg/Kg mỗi Cholinesterase trong huyết tương bị ức
chế đáng kể, nhưng không thấy rõ triệu chứng hay thay đổi về
huyết học, sinh hóa hay nước tiểu ở người sử dụng.
Đặc tính nguy hiểm:
Căn cứ trên quan sát dư lượng Ethephon trong sản
phẩm thức ăn, EPA xác định việc Ethephon vào cơ thể hiện nay qua
thực phẩm thu hái an toàn nếu mỗi ngày không vượt quá mức cho
phép 0.05 mg/Kg cân nặng. Với trọng lượng trung bình 60 Kg,
lượng Ethephon cho phép dùng hàng ngày cho đại chúng là 3
mg/ngày.
Kết luận:
Ethephon là một chất diệt côn trùng phosphat hữu
cơ được đăng ký dùng cho nhiều loại thức ăn cho người và súc
vật. Cơ quan bảo vệ sinh thái kết luận dùng chất những sản phẩm
có đăng ký chứa Ethephon hợp với thông tin trên nhãn hiệu không
gây ra nguy cơ vô lý hay tác dụng nghịch cho người và sinh thái.
Trên mặt độc chất học,Ethephon không ga6y nguy cơ
toàn thân, ung thư, hệ sinh sản hay độc hại cho di thể. Tuy
nhiên, Ethephon có thể làm xót da và mắt trầm trọng và có tiềm
năng ức chê1 cholinesterase (mặc dầu là chất ức chế yếu).
-
Nếu dùng ngắn hạn, lượng
Ethephon ít hơn 3 mg mỗi ngày, được xem là an toàn và không
tiên lượng nguy hiểm. Nên cẩn thận khi cầm hay bổ trái mít
có tiêm Ethephon do tính gây xót. Trẻ con không được tiếp
xúc với Ethephon do tiềm năng ức chế cholinesterase.
-
Nếu phơi nhiễm lâu ngày,
tính chất ức chế cholinesterae của Ethephon cần phải lưu ý
nhất là với người đang bị bệnh thần kinh.
-
Với phụ nữ có thai, phơi
nhiễm với chất ức chế cholinesterase cần phải tránh mặc dầu
không có chứng cứ bảo Ethephon độc hại cho hệ sinh sản hay
phát triển.
Ts Bùi-quốc-Quang
Trở về Trang Chính
| 