Vào năm 1909, nha sĩ Frederic Mc Kay trong khi quan sát tình trạng răng của trẻ em ở vùng Pikes Peak, Colorado, bị biến thành màu nâu đậm khác thường so với trẻ em sống ở những vùng khác ở Hoa Kỳ. Kết luận của ông lúc bấy giờ là trong nước sinh hoạt nơi đây đã bị nhiễm fluor dưới dạng muối. Câu chuyện về sự hiện diện của nguyên tố fluor trong nguồn nước và đặc biệt trong kem đánh răng cho đến hôm nay vẫn còn là một đề tài đang được các nhà chuyên môn bàn luận về vấn đề lợi hay hại trong việc ứng dụng vào đời sống hàng ngày. Tc KH&MT trao đổi với TS MTT về vấn đề nầy.

Hỏi 1: Trước hết, xin TS  cho biết định mức xử dụng và việc ứng dụng fluor vào trong đời sống con người.

Đáp 1: Thưa Anh. Cách đây không lâu, chúng tôi có nói đến nguy cơ của nguyên tố fluor trong kỹ nghệ nấu nướng. Đó là các soong chảo không dính Teflon. Hôm nay, chúng tôi chia xẻ với thính giả một đề tài ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày của chúng ta. Đó là việc đem các muối fluoride vào trong nước và kem đánh răng. Hiện tại, hàm lượng tối đa của muối fluoride có trong nước uống là 1 mg/L và kem đánh răng là 2 mg/L. Điều nầy đã được Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) và Trung tâm Phòng ngừa Dịch bịnh (CDC) của Hoa Kỳ phê chuẩn. Năm 1999, chính Trung tâm nầy công bố việc cho thêm fluor vào trong nước uống là 1 trong 10 thành tựu công cộng cho thế giới trong thế kỷ 20. Hẳn chúng ta vẫn còn nhớ, việc đem fluor vào kem đánh răng ở Việt Nam vào đầu thập niên 60, dưới nhãn hiệu kem Hynos qua hình ảnh hàm răng một anh da đen đang cười. Nhưng hiện nay, câu chuyện tranh luận giữa các nhà làm khoa học đã đưa ra nhiều kết luận khác nhau, đôi khi trái ngược lẫn nhau nũa.

Hỏi 2: Tại sao có những kết luận khác biệt và mâu thuẫn với nhau như thế, thưa TS?

Đáp 2: Sở dĩ có những quan điểm khác biệt về việc ứng dụng fluor là do nồng độ của nguyên tố nầy hiện diện trong nguồn nước. Mới đây, Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia (NRC) HK đã thành lập một Hội đồng nghiên cứu gồm các nha sĩ, nhà độc tố học, nhà y tế công cộng. Kết quả nghiên cứu được công bố vào tháng 3, 2006 trong đó kết luận sơ khởi là nồng độ cho phép của fluor trong nước sinh hoạt là quá cao. Với mức cho phép nầy, HĐ kết luận rằng trẻ em xử dụng nước sinh hoạt có nồng độ trên trong một thời gian dài sẽ bị hư răng, và có thể chỉ số thông minh (IQ) bị tụt giảm. Thêm nũa, nếu xử dụng nước nầy trong suốt đời sống, tuổi già có thể bị loãng xương, và nguy cơ bị gãy xương hông rất cao. Do đó HĐ yêu cầu EPA giảm xuống thấp định mức cho phép của fluor trong nguồn nước. Chỉ hai tuần lễ sau khi công bố chính thức của HĐNCQG, một nhóm giáo sư ở Harward góp thêm vào kết luận là trẻ em ở lớp tuổi thiếu niên có thể bị ung thư xương khi dùng nước sinh hoạt có chứa fluor. Và sau cùng giáo sư Hardy Limeback thuộc Đại học Toronto đã đóng góp thêm cho HĐNCQG là việc đem fluor vào trong kem đánh răng sẽ là một trong mười lỗi lầm của thế kỷ 21.

Hỏi 3: Như vâỵ, hiện tại qua những quan điểm đối nghịch trên, những cơ quan có thẩm quyền Hoa Kỳ trong vấn đề nầy như HĐNCQG, Trung tâm Kiểm soát Độc chất (PCC) có ý kiến gì về sự hiện diện của fluor trong nguồn nước và kem đánh răng thưa ông?

Đáp 3: Thưa Anh. Đối với kem đánh răng có chứa fluor, quy định cho nhà sản xuất là phải ghi rõ trên nhãn hiệu bên ngoài ống kem là :”sản phẩm phải để ngoài tầm tay của trẻ em dưới sáu tuổi. Nếu vì một lý do gì đó trẻ em cho kem vào đường thực quản, c ần phải liên lạc ngay với TTKSĐC”. Riêng Cơ quan An tòan Sức khoẻ (OSHA), quy định cho công nhân làm việc trong công tác đem fluor vào nước phải mặc áo quần bảo hộ lao động và mặt nạ chống khí độc. Các công nhân làm việc trong cơ xưởng liên quan đến nguyên tố fluor thường bị những dị ứng về da, và bịnh đường tiêu hóa do ảnh hưởng của khí fluor phát thải vào không khí. Đôi khi công nhân cũng bị tử vong trong vài trường hợp nặng. Sở dĩ fluor cũng được xếp vào danh sách hoá chất độc hại (poison) vì fluor với nồng độ cao được dùng để giết chuột và tiêu diệt một số loài sâu rầy trong nông nghiệp.

Hỏi 4: Qua phần trình bày trên thì fluor tiếp nhiễm vào cơ thể và ảnh hưởng lên con người như thế nào, thưa TS?

Đáp 4: Fluor đi vào cơ thể qua đường thực quản và được hấp thụ qua các tế bào da do xử dụng nguồn nước chứa fluor hay hít thở không khí đã bị ô nhiễm khí fluor. Có thể nói, 50% fluor hấp thụ trong cơ thể sẽ bị tống ra khỏi cơ thể qua đường tiểu, và phân nửa còn lại sẽ tích tụ trong răng và xương.

Hỏi 5: Còn fluor ảnh hưởng lên răng và làm giảm chỉ số thông minh như thế nào?

Đáp 5: Ở những vùng nguồn nước sinh hoạt đã có sẳn hàm lượng fluor cao, răng và lợi của ngươi dân sống ở nơi đây bị ảnh hưởng nhiều nhất. Răng sẽ bị đổi thành màu nâu đậm, và lợi thường hay bị nhiễm trùng. Sự đổi màu của răng được giải thích như sau: Khi răng đang phát triển và bị tiếp nhiễm fluor trong một thời gian dài, nguyên tố fluor sẽ thấm sâu vào trong ngà răng và răng sẽ chuyển sang màu nâu. Chứng bịnh nầy có tên là fluorosis răng. Chứng nầy được phát hiện cho trẻ em trong lứa tuồi thiếu niên sống trong những vùng có fluor trong nguồn nước cao hơn 4 mg/L.

Tại Việt Nam, nguồn nước giếng ở vùng Ninh Hòa, Nha Trang chứa hàm lượng fluor trên 10 mg/L, do đó hầu hết người dân sống ở đây đều bị chứng fluorosis trong răng. Và vào năm 2003, UNICEF đã tài trợ cho vùng nầy một ngân khoản là 3 triệu Mỹ kim để lấp đặt hệï thống khử fluor cho người dân. Theo nghiên cứu, nếu xử dụng nguồn nước có hàm lượng cao hơn 4 mg/L thì nguy cơ bị hư răng càng cao nhất là đối với trẻ em. Trong lịch sử HK, từ khi áp dụng việc đem fluor vào nguồn nước sinh hoạt, bịnh hư răng của trẻ em và thanh niên ở lứa tuổi từ 6 đấn 19 đã tăng từ 23% vào cuối thập niện 80, lên đến 32% năm 2006. Theo ước tính, hiện tại 1/4 trẻ em HK đã hấp thụ gấp đôi lượng fluor cần thiết cho cơ thể.

Còn về chỉ số thông minh, trẻ em trong vùng nước chứa nồng độ fluor từ 2,5 mg/L trở lên có chỉ số IQ giảm đi 8 điểm so với trẻ em sống trong vùng nước chứa lượng fluor thấp hơn. Qua nghiên cứu trên thú vật, nguyên tố fluor ảnh hưởng lên tế bào não nhưng các nhà làm khoa học vẫn chưa giải thích được cơ chế ảnh hưởng như thế nào..

Hỏi 6: Còn ảnh hưởng của fluor lên xương thì được giải thích như thế nào thưa TS?

Đáp 6: Đối với người lớn khi bị tiếp nhiễm fluor trong một thời gian dài, Tạp chí Y khoa HK (AJM) có công bố kết quả nghiên cứu vào cuối năm 2005 trên một phụ nữ  đã bị tiếp nhiễm fluor và bị chứng fluorosis xương, cũng như bị đau nhức khớp xương khi chuyển động. Nguyên do là do phụ nữ nầy đã uống từ một đến hai gallons trà liên tục trong suốt trên 20 năm. Bà sống ở một vùng đất có đá vôi và có hàm lượng fluor cao trong đất.. Cũng theo nghiên cứu các khoa học gia đã ước tính rằng phụ nữ trên đã hấp thụ ít nhất là 10 mg fluor một ngày trong hơn 20 năm qua lá trà đã hấp thụ fluor trong đất. Và Trà Lipton Instant chúng ta thường thấy ỏ thị trường có hàm lượng trung bình khoảng 6,5 mg/L. Cũng qua Tc Y khoa trên, những người già sống trong vùng có hàm lượng fluor cao trong đất từ 2 đến 4 mg/Kg như ở Texas, Virginia, Oklahoma có khả năng bị gãy xương háng 41% cao hơn những người sống trong vùng có hàm lượng thấp.

Hỏi 7: Qua những chứng minh, nghiên cứu trên, quả thật nguyên tố fluor cũng có lợi và cũng có thể là một nguy cơ ảnh hưởng lên sức khỏe của con người. Như vậy quan điểm của TS như thế nào trước những kết luận có vẽ đối nghịch nhau giữa các nhà làm khoa học?

Đáp 7: Thưa Anh. Giống như tất cả các hóa chất được xử dụng như thuốc trị liệu, các sinh tố, hay những hóa chất dùng trong việc bảo quản thức ăn, phân bón thuốc trừ sâu rầy v.v.. tất cả đều thể hiện hai mặt: Dương tính và âm tính hay tích cực hoặc tiêu cực. Nếu chúng ta xử dụng hóa chất trong một chừng mực nào đó, và với một liều lượng thích hợp nào đó, hóa chất sẽ là một yếu tố giúp chúng ta giải quyết nhiều vấn nạn trong đời sống, hay giúp chúng ta triệt tiêu hay ngăn ngừa được một số bịnh tật cho con người. Còn nếu chúng ta xử dụng quá liều lượng , nguy cơ bị phản ứng ngược lại chắc sẽ khó tránh khỏi. Trường hợp của fluor cũng không là một ngoại lệ. Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia HK kết luận rằng, sau 55 năm, việc đem nguyên tố fluor vào nguồn nước sinh hoạt đúng mức nghĩa là dưới 1mg/L là an toàn. Có những kết quả cụ thể cho thấy là sự hiện diện của fluor dưới nồng độ trên làm giảm tỷ lệ bị sâu răng nơi trẻ em. Tuy nhiên, định mức 1mg/L cũng không đủ tính cách thuyết phục cho một số nhà khoa học cũng như những nhà làm luật.

Fluor có lợi hay là một hiễm họa tùy theo quan niệm và định nghĩa của mỗi nhà làm khoa học. Trong tất cả những nghiên cứu về fluor, chúng ta chỉ nhìn thấy một góc cạnh náo đó của vấn đề, do đó kết quả của một vài nghiên cứu cá biệt không thể nào đưa đến một kết luận chung có tính cách thuyết phục được. Và vấn đề ảnh hưởng lên sức khỏe của con người qua sự tiếp nhiễm fluor còn tùy thuộc vào tính ái lực (affinity) hay phản ứng của từng cơ thể cá biệt đối với fluor,

Đây là một vấn đề hiện đang còn trong vòng tranh cãi gay gắt giữa các nhà làm khoa học. Tuy nhiên vào nam 2005, trên toàn quốc Hoa Kỳ và trong nhiều thành phố ở chín tiểu bang, trong đó có California, New York, Washington v.v... người dân đã bỏ phiếu không chấp nhận việc cho thêm fluor vào trong nguồn nước sinh hoạt của thành phố nữa.

 Ý kiến, Phê bình xin gửi về: maithanhtruyet@khoahoc.net

Trở về Trang Chính