Trời đã sang hè, mới xế trưa mà nắng đã chói chang trên mảnh  vườn sau, sân trước thuộc hướng Đông nên còn tý bóng mát. Khung cửa sổ rộng được che  bằng cây hoa bông bụt trắng cao tới mái nhà, bên cạnh là một cây hoa vàng cũng trổ hoa rực rỡ để bà nội Tý anh, Tý em đôi khi tức cảnh sinh tình mà mần thơ ...con cóc.

Trưa chủ nhật nắng chưa gì đã vội vã hắt cái nóng  cháy da lên miền "đất nóng tình sôi" này, báo hiệu một mùa hè khủng khiếp vì nóng. Cái nóng ở đây rất giống ở quê nhà, vừa nóng vừa ẩm nên khách từ phương xa đến sẽ tha hồ lau mồ hôi rin rít trên người, vừa chắc lưỡi khâm phục người địa phương sao giỏi chịu đựng cái lò lửa thiên nhiên suốt một mùa hè dằng dặc.

Bà nội Tý anh dạo này hay ốm vặt  nên lười biếng chẳng ngó ngàng gì đến cây cỏ, bỏ mặc mấy cái cây phía sân trước tự vươn lên nhờ mưa nắng ơn Trời, thế mà chúng nó cũng lớn lên sơi sởi mà chẳng hề trách móc chủ nhân đã hững hờ với cỏ cây. Nắng ơi là nắng, đi chợ về vừa bước xuống xe chưa vội vào nhà, bà đứng núp dưới gốc cây hoa dâm bụt đang nở rộ những bông hoa trắng ngà, tàn lá xanh làm dịu hẳn đi cái nóng của mùa hè Texas. Hồi mới mua nhà, vì mê cái sắc hoa màu trắng hơi ngà ngà như màu áo lụa Hà Đông, nên bà đã tống khứ cây trúc đào ra khỏi cái mảnh sân tý xíu ấy. Những tưởng hoa bông bụt chỉ be bé xinh xinh cao bằng cái hàng rào bông bụt ở quê nhà mà thôi, ai ngờ đất lành cây tươi tốt, mưa ở Texas có thể gọi là mưa bốn mùa, mùa nào cũng mưa được, để bù trừ cho những cơn nóng nghiệt ngã gần trăm độ, nên mặc dù không được tưới tắm bao nhiêu mà cây vẫn hùng dũng vươn lên cao ngất. Cây bông bụt lớn như thổi vươn cao lên tới mái nhà, lòa xòa phủ bóng cho cái khung cửa sổ , mới đó mà đã 5 mùa bông trổ hoa. . .

Tý anh bây giờ đã đi học, dịp hè nó được nghỉ ở nhà ba tháng tha hồ chơi,  thằng Tý em bụ bẫm ngày nào còn đứng trong cũi mơ màng nhìn cây hoa chanh, nay cũng lon ton đi theo bà nội ra đứng dưới bóng cây bông bụt. Bỗng bà nội tưởng mình lóa mắt vì cái nắng ban trưa, khi thấy trên cây hoa bụt màu trắng treo lơ lửng một bông hoa màu đỏ tươi roi rói. Mới đầu bà tưởng có đứa nhỏ hàng xóm nghịch ngợm treo vào đó bông hoa giả, nhưng dí mắt vào tận nơi bà mới phát hiện ra chuyện lạ. Thế là bà kêu ầm lên:

" Giời ơi! sao lại có chuyện lạ lùng như vậy"

Bà thét cháu gọi ông nội đang lúi húi mở cửa " garage":

" Tý, nói  ông nội lấy cái máy chụp hình ra đây. Giời ơi! Phép lạ chứ không phải chuyện đùa  đâu, không lẽ nhà mình sắp trúng số..."

Tý em lật đật ra níu áo ông nội lôi gần rách cả áo, khiến ông bực mình nhăn như cái bị:

" Ơ hay! Bà cháu mày làm gì như bị khủng bố vậy?"

Bà rên lên như trời xập:

" Còn hơn  khủng bố nữa ông à. Cái hoa màu đỏ ..."

" Màu đỏ thì đã sao?"

Bà lôi ông lại gần cây bông bụt cao  nghệu, dí đầu ông vào sát  cái hoa màu đỏ:

" Ông đeo kính vào nhìn cho kỹ đây nè. Cái hoa màu đỏ nở trên cây hoa bông bụt màu trắng. Thế,  thế không phải là phép lạ thì là gì?"

Ông bĩu môi:

" Chuyện ấy là thường, bà đi học chữ trả Thầy nên quên ráo trọi rồi. Môn Vạn Vật năm đệ nhị có bài học cha mẹ là chuột trắng, lấy nhau đẻ ra một đàn chuột 10 con, trong ấy lại lẫn vào 1 con chuột đen xì như cái mõm chó. Chẳng qua vì từ đời cha ông cụ kỵ nhà chúng nó, đã có ông chuột trắng đi tò tý với bà chuột đen nên sau này đến đời cháu chít, nhớ nguồn xưa mà sản xuất ra được 1 tý nhau màu đen đó mà..."

Bà giương cặp mắt toét ra nhìn ông:

" Hừ ! Ông nói nghe cũng có lý, nhưng giá như tôi với ông ngày xưa là dân da vàng, bỗng nhiên thòi ra bố thằng Tý anh mà lại da trắng mắt xanh thì ông có chịu được không nào?"

Hai ông bà lại sắp cãi nhau đây, Tý anh chạy vào nhà đã lấy ra cái " digital camera" đưa cho ông nội:

" Ông nội chụp hình đi để Tý đem cho cô giáo và các bạn cùng xem nghe ông nội."

Ôi! Cái thời tin học này thì chỉ lát nữa đóa hoa bông bụt màu đỏ nhà bà nội Tý anh sẽ đi khắp toàn cầu, nhưng trước hết thì phải có cuộc tranh luận giữa " hai con khỉ già " cái đã. Ông nội bấm máy xoành xoạch, hết kiểu xa rồi lại kiểu gần, bụi hoa vươn lên cao hơn mái nhà nếu như mùa Đông năm vừa qua ông không cắt trụi đi  những cành to và khỏe thì nó còn  muốn vươn lên đến trời xanh.

Bà vẫn đứng vạch lá tìm hoa, nhất quyết tìm ra chân lý dù ông đã cắt nghĩa:

" Tôi vẫn thấy nó vô lý làm sao ấy ông à. Cả mấy tháng nay người mệt mỏi, tôi có thiết gì hoa với lá, có chăm sóc cho nó đâu mà bảo rằng đã tưới tắm một loại phân gì đó nên hoa mới đổi ra màu đỏ. Nếu cả cây đều màu trắng pha đỏ thì mình còn dễ hiểu đôi chút về cái sự pha giống mà người ta gọi là "Hai, hai" gì đó..."

Ông kiên nhẫn giảng giải:

" Khoa học họ gọi là sự pha trộn Gene của 2 giống hoa vào nhau, tên khoa học gọi là Hydrid, sự pha trộn này giống như ở nhà quê người ta tháp cây này vào cây kia, lấy  cành mãng cầu mà tháp  vào cây bình bát, cây sẽ khỏe và khi kết trái sẽ cho trái nhiều và lớn hơn ..."

Bà ngắt lời ông:

" Ăn trái cây kiểu ấy thì thà đừng ăn cho xong, chẳng ngon lành gì vì vẫn còn hương bình bát khai ngấy chua lè. Nhưng tôi muốn nhắc ông quan sát kỹ cái cây hoa này rồi hãy nói chuyện khoa học khoa hiếc dông dài có được không? Đây nè! Cái cành này không phải cành lớn mọc từ dưới đất lên nghe, nó chỉ là một cành nhỏ từ thân cây mẹ, bao nhiêu hoa cùng một cành đều trắng, mà lại chen lẫn bông hoa màu đỏ này, ông cắt nghĩa cho tôi nghe xem có êm lỗ tai không nào?"

Ông quả tình bối rối, dễ thường có phép lạ thật, chẳng gì màu đỏ cũng là màu phục lâm, màu của hỷ tín thì chắc nhà ông sắp phát tài đến nơi, nhưng ông mấy khi tin vào những cái nhảm nhí ấy, nên cố lấy một ví dụ khác để lung lạc cái đầu mê tín của bà nội Tý anh Tý em:

" Hà hà, thời buổi này khoa học đã chứng minh được nhiều điều mà các cụ xưa cho là chuyện lạ. Chuyện này nếu không do con người làm thì cũng là sự tự tạo bởi thiên nhiên, giống như bây giờ vì giá dầu xăng đắt đỏ, người ta chế chiếc xe có thể vừa dùng Gas, vừa dùng Điện, miễn sao xe chạy tốt là được, y như cây cỏ vậy thì sự lai  tạo cũng chỉ với mục đích làm dồi dào thực phẩm, tạo thêm màu sắc tươi đẹp cho thiên nhiên ."

Bà gật gù nhưng vẫn không chịu thua:

" Tôi chỉ thắc mắc điều này là cái cây mình trồng đã cho hoa 5 mùa rồi, toàn hoa trắng ngà như áo lụa Hà Đông..."

Ông tủm tỉm cười ngắt ngang:

" Sư tử Hà Đông thì có..."

Bà lườm ông một cái thật dài, mắt đã mù mờ nhưng cái đuôi mắt còn dài lắm:
 " Hừ, ông chỉ muốn lạc đề đánh lận con đen. Này, trên cùng một cành cây xuất phát từ thân cây mẹ, không thể nào lại có sự pha trộn lầm lẫn như cách tháp cây của các " home depot" thường làm. Cây nào cũng ghép dưới đất hai ba gốc, đến chừng đem về trồng chẳng đứa nào chịu đứa nào, cuối cùng ngỏm hết có đứa nào sống được đâu. Đằng này cây nở 5 mùa hoa, không pha trộn mà bỗng nhiên lại lòi ra một bông hoa đỏ nguyên si như thế này, không lai một ly ông cụ nào thì bảo sao tôi chẳng nghi ngờ, cái thời buổi đảo điên này đến hoa cũng đổi màu, chẳng trách nào con người cũng thay lòng đổi dạ..."

Ông đuối lý gật gù:

" Bà lại méo mó cái gì thế! May mà tôi già rồi chứ không thì bỏ mẹ, ý là toàn đẻ ra da vàng mũi tẹt mà cái mặt không giống hẳn bố thì cũng phải giống mẹ, giống cụ nội cụ ngoại, chứ đâu được yên ổn đến giờ này."

Bà cười lườm ông thêm một cái nữa, trông vẫn tình ra phết. Bà lại thêm một cái thí dụ nữa để bảo vệ lập trường của mình cho ăn chắc:

" Tôi lấy giả dụ như có một cặp vợ chồng da trắng, bỗng dưng bà vợ đẻ ra một đứa con đen xì, liệu rằng ông chồng có tin rằng đây là sự hôn phối của tổ tiên nhà bà ấy để cho ra đời một thằng bé màu cà phê không? "

Ông nhẫn nại tìm một hình ảnh cụ thể nữa để chứng minh cho hiện tượng trắng đỏ của hoa, và đen trắng của loài người:

" Bà có nhớ hồi xưa ở Việt Nam gia đình nhà anh Luân cũng ở trong trường hợp này không? Chị ấy đẻ ra một con bé xinh ơi là xinh, cái mặt hệt như bố nhưng nước da trắng bóc, tóc lại vàng óng từng lọn như búp bê. Ai cũng bảo con bé không lai Tây thì cũng lai Mỹ, nhưng thời buổi ấy không còn Tây mà cũng chẳng còn Mỹ, ăn toàn bo bo chứ có phải vì bơ sữa mà được mởn ra đâu. May là con bé giống bố chứ không thì chị ấy cũng khó ở nổi với mấy mụ giặc bên Ngô không bằng cô bên chồng. Sau này con bé lớn dần lên, tóc nó lại từ từ xậm hơn rồi đổi thành màu hung hung đen, lại trở về nguyên si cái gốc Á Đông của nó, thế là thế nào, có phải phép lạ không?"

Bà im lặng ngẫm nghĩ :

" Ừ, nhưng nghe nói chị ấy nhà có dòng họ lai từ thời mấy ông cố Tây đi truyền đạo, trong dòng họ đã có người lấy Tây rồi đẻ ra ông nội chị ấy, mà phải đợi đến cái đời con của chị hiếm hoi lắm mới ảnh hưởng cái giống mắt xanh mũi lõ nhà ông cố ông sơ nó ở bên Tây. Thế nhưng lai gì thì lai, nó vẫn giống cái mặt anh Luân, chứ đâu lại tuyền một màu đỏ như cái bông bụt này..."

Ông đã ghi xong mấy tấm hình cho bà giữ làm " kỹ nghệ", trời nóng đổ mồ hôi hột mà chỉ vì cái bông hoa bụt đỏ lạ kỳ khiến ông bà quên cả nóng. Ông bảo:

" Bà vào nấu cơm cho tôi với các cháu ăn đi, chả lẽ đứng đây phơi nắng mãi nhỉ?"

Chiều đến, cơm nước xong, bà bắt Tý anh Tý em mỗi đứa ăn một quả chuối to đùng, chỉ cái quả chuối thôi mà trong nhà cũng đã khối chuyện để bàn bạc. Bà luôn luôn lo lắng hai thằng cháu nội mất gốc quên nguồn cội , còn ông thì cho là bà lẩm cẩm đầy tự ty mặc cảm, chỉ lo chuyện con bò trắng răng. Chuối nào chẳng là chuối, chuối xiêm, chuối  tây, chuối tiêu, chuối ngự, chuối nào ông cháu cũng xực tuốt, nhưng với bà thì hương vị vẫn khác nhau, và ẩn dấu trong đó là cái cội nguồn của dân tộc. Dù sao thì cũng đất nước người ta, xứ sở người ta, đứng cách nào, cao hay thấp, giàu hay nghèo thì cái vỏ của nó vẫn không thể hòa nhập vào nhau để trở thành một. Đến lúc nào đó trong cuộc đời, các cháu bà lớn lên sẽ tưởng nó hoàn toàn thuộc về xứ sở này và quên mất nguồn cội của nó, nhưng chắc chắn cuộc đời sẽ có lúc mở mắt cho nó nhìn ra điều khác biệt giữa những cái vỏ chuối. . .

Tối đến, ông nội ngồi xem tin tức trên truyền hình, Tý anh Tý em còn đùa  giỡn với cha mẹ trong phòng riêng, bà nội lên ngồi lướt Net. Oi! Thời buổi văn minh này mà không biết lướt Net thì đời vô cùng " boring" như trăng tàn trên hè phố, dù gì bà cũng có một số bạn thân phương xa cùng trang lứa để tâm sự vụn. Như cái hình bông hoa bụt đỏ này thì chắc chắn không thể nằm  im lặng ở cái sân trước nhà bà được, chỉ nội tối nay nó sẽ bay đến bạn bè muôn phương. Trước tiên bà định hỏi cái ông anh chuyên trồng cây cảnh, nhưng nghĩ thế nào lại chợt nhớ ra cái Net Khoa Học, có sẵn bao nhiêu tài liệu quý hiếm thì thế nào chẳng được một câu trả lời hợp lý, chứ không lấp lửng như "con khỉ già" chỉ hay nửa thực nửa đùa chọc vợ suốt mấy chục năm rồi.

Tức nhiên buổi sáng hôm sau, bà nhận được rất nhiều " feedbacks" với những lời nửa đùa nửa thực rất giống ông nhà bà không sai một ly. Người thì bảo tại bà không chịu thêm đất, bón phân, tưới tắm đầy đủ nên có một bông hoa " đỏ mặt tía tai" lên mà nhắc khéo bà nên tử tế với cây cỏ một chút. Người thì văn chương đầu óc tưởng tượng lênh láng,  kết hợp một câu chuyện tình ướt át , để người hoa vì mặn tình mà hoa bỗng đổi sang màu đỏ. Người thì cám cảnh thế thái nhân tình, tình đời đổi trắng thay đen nên nhân dịp này trách hoa cũng khéo theo thời  mà đổi từ màu trắng sang màu đỏ. Người thì đổ thừa hoa bị nhiễm thể vì một hóa chất nào đó, nhưng theo lý luận của bà thì nếu cây bị nhiễm chất lạ, nó phải đổi màu nguyên cây chứ đâu lại có mỗi một bông hoa.

Á à, cái gia đình Khoa Học  này vui đáo để, toàn những vị mà mới nghe danh qua bà tưởng họ đều ngồi ở cõi trên, có ai rỗi hơi đâu để trả lời trả vốn cho bà câu hỏi lẩm cẩm về hoa hoét như vậy. Thế mà có bao nhiêu câu trả lời, mỗi câu mỗi vẻ khiến bà đi ngủ mà còn mang theo niềm vui ấy vào giấc mơ. Một ông chắc tình cảm ướt át ghê lắm, xúc cảm trào ra nguồn thơ chỉ vì thấy cái hình bông hoa bụt  đỏ xen lẫn với những nụ hoa trắng. Thơ tình ơi là tình, chắc nhìn hoa cười trong nắng rồi lại nghĩ vẩn vơ cái thời còn tre trẻ, mượn hoa mà nhắc khéo " ai kia" thì bà không biết, chỉ tại bây giờ bà già chát ra rồi, chứ không thì cũng dám " họa dưới mông" mấy vần xướng họa cho vui. Eo ơi! Nói đến " họa dưới mông" thì phải hỏi hai thằng Tý anh Tý em, chúng nó rành sáu cây vọng cổ khi bà nội giơ cái roi lên, mặt hầm hầm đòi giáng xuống hai cái mông non nớt ấy vài ngọn roi mây theo lối " thương con cho roi cho vọt" từ đời ông bà để lại. Nói vậy chứ bà nội hiền khô, chỉ " giơ cao uýnh  khẽ " nên bị ông nội hai cu Tý giễu là " miệng hùm gan sứa" sợ từ con sâu róm trong vườn thì bao giờ dám ác với ai.

Có vị chắc ngoài tài khoa học ra còn thích tham thiền nhập định, nhìn đời sắc sắc không không nên cho rằng hoa trắng hay đỏ, nếu nhìn theo kiểu triết lý nhà Phật chỉ chỉ là " sắc sắc không không". Bà nghe nói thì biết vậy, nhưng kinh nghiệm cuộc đời cho bà thấy hễ trắng tay không còn gì,  có nói hay mấy cũng chẳng ai nghe, còn thêm túi bạc kè kè trên lưng thì đâu cũng có đệ tử. Thôi bà hông tin được chiện ấy, vẫn biết đời sắc sắc không không, nhưng hễ còn thở thì có ....vẫn còn hơn . . . . không . . . nhiều lắm.

Có người lại giải thích theo luật nhân quả của nhà Phật, nghe cũng hay hay, cây cỏ chắc cũng có linh hồn để cảm nhận được sự săn sóc của con người biết nâng niu chúng. Nói vậy thì bà đây ăn ở chưa được công bình, các thứ cây ở vườn sau bao giờ cũng được bà vun bón chăm sóc cẩn thận, chỉ vì suốt ngày quanh quẩn ở mảnh vườn sau nên hoa lá được xếp vào hạng bạn bè để bà thủ thỉ nói chuyện cho vui. Chả thế mà bà cũng làm được bài thơ Tâm Cảm:

" Anh cũng đừng ngạc nhiên

Nếu hôm nào em kể

Cây cũng biết khóc

Lá cũng biết buồn

Và trong từng giọt mưa tuôn

Cũng dấu nỗi buồn thiên cổ"

Hà hà, bà cũng văn chương tao đàn lắm chứ, nhưng nguồn thơ thường bị tắc lại khi hai thằng Tý anh Tý em hục hặc với nhau, và cái roi mây trên tay bà nội lại nhịp nhịp để dọa cháu thì . . . nguồn thơ lăn cổ ra chết.

Trong các câu trả lời bà nội Tý anh thích nhất cái công dụng dược thảo của cây dâm bụt. Người trả lời rất tốt bụng, chắc cũng phụ nữ như bà và hiểu được cái tính thích uống thuốc để ngừa đủ thứ bịnh chưa xuất hiện trong cơ thể, với châm ngôn " ngừa bệnh hơn chữa bệnh" đó mà. Thì ra cây dâm bụt được gọi là Trà Đỏ, tên là Hibicus, một loại dược thảo mới phát hiện  và trồng nhiều ở Việt Nam, được cả thế giới công nhận từ lâu.

Trong đài hoa Hibicus có nhiều Vitamines và chất tố giúp chữa bịnh như ngăn chặn các tác nhân gây ung thư, các nguyên nhân gây  u nang của phụ nữ sau khi sinh nở. Lại lợi tiểu, giúp cho da dẻ mịn màng và xóa các vết nhăn, làm cho mấy mụ gần hết " date" như bà trẻ lại. Ui giời! Đọc đến đây như cởi tấc lòng, bà cầu nguyện Phật Trời cho vị này liền vì sao chả quen nhau bao giờ mà hiểu tâm lý đàn bà sáu câu vọng cổ. Gì chứ hết nhăn, trẻ lại, không bệnh tật thì cây dâm bụt nhà bà đúng là cây " thần dược" để cứu nhân độ thế. Từ đây, bà sẽ tưới phân thêm đất cho cây dài dài, bao nhiêu hoa nở sớm  nở muộn, hoa tàn  cũng được nâng niu để phơi khô làm trà uống thay thế cho ba cái nước soda dữ dằn kia. À, hồi còn sinh tiền nhà văn bác sĩ Huỳnh Hữu Cửu, ông có kể chuyện đi du lịch Mễ Tây Cơ, đang khát nước được người địa phương bán cho thứ nước gì chua chua ngọt ngọt ngon lắm mà không biết nước gì, nhưng uống tới đâu mát tới đó. Ông bèn tìm hiểu thì được họ bán cho một mớ trà khô, xem lại thì chính là hoa dâm bụt phơi khô.

Chắc đây cũng là điềm tốt về cái hoa bông bụt đỏ để mọi người bàn cãi cười cho nở phổi, chưa kể mai kia có ai đó lại truy tìm tại sao lại gọi là hoa Dâm Bụt. Sách xưa bảo rằng" không Dâm sao nảy ra Hiền" nghe chí lý biết mấy, hoa mang tên Dâm mà không Dâm, trong khi có khối người tên không Dê mà Dê mới kỳ cục chứ!

Còn bao nhiêu lời bàn Mao Tôn Cương rộn rã đem lại niềm vui cho bà suốt mấy ngày mà đề tài xem tầm thường nhưng rất lạ. Nào là màu đỏ là hỷ tín, đi mua vé số mau kẻo hết. Nào là đi Casino lấy hên, kéo máy tiền vô như nước. Nào là biết đâu sau hai thằng Tý anh và Tý em, nhà lại sắp thêm cái " hĩm" để có nếp có tẻ cho vui nhà vui cửa. Có lẽ bà cũng mong như thế thật, vì đời bà đẻ toàn con trai, đến đời cháu lại vẫn toàn đựa rựa, vì thế mà lúc nào Bà  cũng được ưu tiên theo lối Mỹ khi người ta xếp thứ tự: " Thứ nhất đàn bà, thứ nhì trẻ con, thứ ba con chó Ki Ki, sau cùng mới đến  cái người quanh năm đi cày đóng thuế".

Mùa hè, 2007

Nguyên Nhung