|
Nước
Mỹ và Canada trở thành cường quốc hơn một thế kỷ. Ba trăm năm
trước đó, vùng đất Bắc Mỹ là nơi mà những người cùng khổ khắp
năm Châu đến tìm vàng, hy vọng thoát khỏi những khó khăn về kinh
tế hay chạy trốn vì lý do tôn giáo. Miền đất hứa của những người
lao động nhọc nhằn, đầy dẩy những nguy hiểm, bất công, bóc lột,
kỳ thị. họ phải chiến đấu để bảo vệ. Vượt qua nhiều khó khăn để
thành lập Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ quốc gia độc lập, dân chủ và
giàu mạnh nhất thế giới. Hàng năm Canada và Hoa Kỳ có lẽ tạ ơn
Thanksgiving để nhớ lại nguồn gốc tổ tin
Tạ ơn
là truyền thống của mỗi dân tộc đều khác nhau, từ ngàn xưa người
ta tin các vị thần linh đã làm cho mùa màng được tươi tốt gia
súc sinh sản nhiều và nhờ đó cuộc sống được ấn no. Dân tộc Việt
Nam tại các thôn quê thường tổ chức tổ chức ngày hội tế lễ Kỳ
Yên, cúng Thành Hoàng, đầu vụ mùa gặt luá có cúng cơm lúa
mới...“ lạy trời mưa xuống lấy nước tôi
uống, lấy ruộng tôi cày..“
Các đời Vua có tục tế lễ ở Nam Giao để tạ ơn trời đất,
nhờ mưa thuận gió hòa đêm lại no cơm ấm áo cho toàn dân..
Thanksgiving là ngày tạ ơn trời vừa tạ ơn đời, ơn người
Ơn
ai một chút chớ quên
Một miếng khi đói bằng một gói khi no
Uống nước, nhớ nguồn
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,
Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng..
Canada
cũng có Thanksgiving là ngày lễ chính thức. Vì Canada mùa màng
kết thúc trước Hoa Kỳ nên ngày lễ sớm hơn, và từ năm 1879 Quốc
Hội Canada chọn ngày 06 tháng 11 làm lễ Thanksgiving. Tới 1957,
Quốc Hội Canada lập luận căn cứ vào lịch sử, ấn định ngày Thứ
Hai thứ nhì của tháng 10 là ngày lễ Thanksgiving. (1). Người Mỹ
nghỉ lễ vào thứ Năm chót của tháng 11 vui mừng ngày lễ này để
họp mặt đại gia đình, mời họ hàng, bạn bè quây quần thật đông
bữa ăn vào dịp Lễ Tạ Ơn Thượng Đế, rồi tạ ơn người, tạ ơn đời
Lịch
sử lễ Tạ Ơn Thanksgiving vào thời Tổng thống Washington George
(1732-1799) đã chọn ngày 26.11.1789 cho toàn quốc, nhưng các
tiểu bang thường chọn ngày lễ Thanksgiving riêng. Mãi cho đến
năm 1963 Tổng thống Abraham Lincoln (1809-1865) chọn thống nhất
ngày thứ Năm chót của tháng 11 cho hợp chủng quốc Hoa Kỳ cho đến
ngày nay.
Nguồn
gốc lễ Tạ Ơn Thanksgiving đầu tiên ở Mỹ Châu, của người Anh di
cư vào tháng 11 năm 1621 tại Plymouth, Massachusetts để tỏ lòng
biết ơn với nhóm thổ dân da Đỏ và người có tên Tisquanto/
Squanto. Thuở ấy nhóm người gồm 102 người Anh di cư gọi là
Pilgrims fathers gồm 35 người đạo Tin Lành cải cách ly khai /
Puritan separatists. Trước đó đã rời bỏ Anh quốc sống ở Leyden
Hòa lan.
Rời bỏ Âu Châu tháng 9.1620 trên tàu buồm Mayflower
vượt Đại Tây Đương đi tìm vùng đất mới. cuộc hành trình lênh
đênh trên biển, vất vả dài 65 ngày, có một người chết lúc đầu
muốn đến Jamestown, Virgina nơi đã có người di dân từ năm 1807,
nhưng bị gió bão giạt lên phía Bắc, tàu Mayflower đến Cape Cod
Bay vào ngày 21.11.1620. và quyết định chọn Plymouth
Massachusetts làm quê hương.
Đoàn người di cư nầy đã phải chịu mùa đông đầu tiên
gian khổ, kinh hoàng trong đói lạnh, 46 người đã thiệt mạng.
Trước hoàn cảnh khốn cùng như một phép lạ thổ dân da Đỏ đã cho
họ bí rợ, thịt gà cứu giúp họ sống qua mùa đông, Tisquanto cũng
chỉ cách cho họ trồng trọt săn bắn để lập nghiệp.

chiếc tàu Myflower và
những người di cư đến Mỹ
Nhờ ý
chí quật cường đi tìm tự do, mùa Đông giá lạnh đi qua, họ trồng
lúa mì, hoa màu xanh tươi, nhờ mưa thuận gió hòa giúp cho họ đủ
thực phẩm để sống và tích trử cho mùa Đông tới.. Nhờ vậy lúc mùa
đông sắp về công việc giặt hái thu hoạch muà màng xong. „
uống nước nhớ nguồn, mang ơn phải tạ ơn“ Nhóm dân di cư
Pilgrim mở tiệc ăn mừng, cảm tạ Thượng Đế, thổ dân da Đỏ được
mời chung vui trong 3 ngày lễ để tỏ lòng tri ân sự giúp đỡ của
họ. Từ đó trở đi Thanksgiving thành một tập quán của Hoa Kỳ.
Thanksgiving mang ý nghĩa đặc biệt là một truyền thống từ những
nhà lập quốc cho các người định cư lập nghiệp trên đất nước này.
Thanksgiving vừa bày tỏ tinh thần tín ngưỡng - cảm tạ Thượng Đế
- vừa thể hiện tinh thần hợp tác hòa bình giữa các dân tộc chung
sống hoà bình.
Nhiều nghi thức lễ Thanksgiving thể hiện truyền
thống sinh hoạt của Pilgrims, các di dân đầu tiên định cư trên
đất Mỹ, và người lớn trẻ con mặc y phục kiểu Pilgrim trong lễ
hội hay diễn hành. Các hình thức khác có xuất xứ từ những cổ tục
lâu đời hơn của các dân tộc về lễ hội ngày mùa như cornucopia,
chiếc rỏ hình như cái sừng cong tràn đầy trái cây rau quả một
biểu trưng đặc biệt về Thanksgiving. Những hình ảnh trang trí
trong dịp lễ cũng là trái củ, hoa lá, bông lúa mì..
Tiệc
tùng thường có gà tây quay vàng, bí rợ (thức ăn chính mà người
da Đỏ đã mang tới cho di dân) với những thứ rau như đậu que,
khoai lang, bắp, nấu nướng theo lối cổ truyền, rau xà lách và
bánh nhân bí ngô hoặc nhân hạt pecan và mứt dâu cranberry loại
bánh cổ truyền đặc thù của Mỹ là bánh nhân bí đỏ và bánh nhân
hạt pecan
Việt Nam không có lễ Tạ Ơn, nhưng những di dân người
Việt đến Hoa Kỳ trong những thập niên qua, cùng đón mừng lễ
Thanksgiving trọng đại nầy, gia đình người Việt cũng ăn tiệc vui
mừng cùng chung hưởng ân sủng của Thượng Đế đã ban cho một đời
sống êm ấm trên đất nước tự do dân chủ. Sau biến cố ngày
30.4.1975 phải từ bỏ quê hương giống như những người di dân đầu
tiên đến vùng đất mới gần 400 năm trước
.
1/ Pons Collins dictionary of the Enlish Language
http://en.wikipedia.org/wiki/Mayflower
Trở về Trang Chính |