Đời
có nhiều thú vui để hưởng thụ : tình yêu, thi ca, nghệ
thuật, du lịch.. đều là nhịp sống của nhân loại tương
quan từ tinh thần đến vật chất, như vẽ đẹp của thiên nhiên
mây nước. Sự cảm thông của tâm hồn với những thú vui tùy
theo sở thích của từng người. Theo Tô Đông Pha „sự như
xuân mộng liễu vô ngấn" đời qua mau như một giấc mơ
xuân, không lưu lại một vết nào“, nhà thơ Xuân Diệu quan
niệm đời người ngắn ngủi mà thời gian khắc nghiệt trôi qua
phải nhanh lên vui hưởng nếu không thời gian sẽ xóa hết
những nét xuân, trong bài giục giã „mau với chứ thời
gian không đứng đợi „
Thời gian
không dừng lại với chúng ta, khi những cánh én không còn bay
lượn ở lưng trời thì tiếng ve sầu ngâm vang mùa hè rực rở lá
hoa, rồi thu về trời se lạnh gió thu mang theo những chiếc
lá vàng rơi...Mùa xuân với nai vàng, hoa anh đào, hoa cúc,
hoa vạn thọ nở đẹp ở bên quê nhà, trong lúc Âu Châu là mùa
đông ảm đạm thời tiết đang giá lạnh cây trơ cành trên màu
trắng của tuyết, chúng ta ngậm ngùi hướng về Tết cổ truyền
Việt Nam, hằng năm vào cuối đông Cộng Đồng Việt Nam sống lưu
vong khắp nơi trên thế giới, lo chuẩn bị vui Tết hướng về
quê hương, mỗi lần xuân về chúng ta thường nghe nhạc phẩm
bất hủ „ly rượu mừng“ của nhạc sĩ Phạm Đình Chương
Ngày xuân nâng chén
ta chúc nơi nơi
Mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi
Rót thêm tràn đầy
chén quan san,
Chúc người binh sĩ
lên đường..
Chiến đấu công
thành
Sáng cuộc đời lành
Mừng người vì nước
quên mình..
Dù nơi đây không có
tiếng pháo giao thừa, nhưng chúng ta cùng nâng ly rượu mừng
xuân nhớ về cố quốc ...
Giao thừa hàng xóm
sao im tiếng
Lần nữa ta mừng
Xuân biệt hương
Nâng ly như trút
vào trong dạ
Tràn pháo đầu Xuân,
đứt đoạn trường
Cao Yên Tuấn
Rượu có hàng chục ngàn
năm, từ non cao đến thành thị người ta đều biết biến chế và
uống rượu, theo thời gian và mỗi nơi có những công thức khác
nhau. Rượu thường chế bằng các thứ hạt ngũ
cốc với bột men. Người Pháp có truyền thống chế rượu mạnh và
rượu vang bằng các loại nho tùy theo phong thổ, bên sông hay
đồi núi nổi tiếng như : Châuteau, Charente, Bordeaux.
Eau-de-Vie de Cognac hay Eau-de-Vie des Charentes. Người Đức
chế rượu bia với nguyên liệu chính là Mễ cốc(Getreide), Mạch
nha (Malz) hạt ngô (Mais)…Không thể thiếu hoa Hopfen (Đường
hoa thảo) làm xúc tác lên men tên khoa học Humulus -Lupulus
Cannabincaceen, nguồn gốc nước giếng cũng là yếu tố làm bia
ngon
Người Việt Nam cất rượu với nguyên liệu : đường
với ngũ cốc, có rượu đế (Reisschnaps) ruợu lúa mới, Hà Nội
có rượu nếp Cảm, Sài gòn có rượu nếp Thang, Đà lạt có rượu
dâu.. Mỗi gia đình có thể cất rượu cho ngày tết hay các lễ
cưới hỏi...gạo lức hay nếp nấu chín đổ ra nong trải rộng để
nguội rắt bột men đều trên mặt ủ lại bằng lá chuối vài ba
đêm lên men, trên mặt có men màu vàng hay hơi xám, cho vào
hủ đổ nước vừa dung tích đậy nắp kín để chổ mát thích hợp
thời gian ngắn, bỏ đường vào hòa tan trong dung dịch đó gọi
là hèm, đem cất lấy rượu.. (men tự biến chế từ rể, củ, cây
lá, theo gia truyền bí quyết làm rượu thơm ngon) Người
Thượng dùng các thứ lá, rễ cây trên núi để ủ men, những thứ
này cùng với củ gừng, riềng xắt nhỏ, phơi khô, giã mịn, trộn
với bột gạo và vỏ trấu, viên tròn phơi khô để biến chế rượu
Cần, loại rượu nầy làm với chất liệu: Hạt cào (một thứ cỏ
mọc ở núi), hạt bo bo, kê, gạo, bắp (ngô), khoai mì (sắn)…
Mỗi loại có hương vị ngọt ngào riêng, tuy nhiên được yêu
chuộng nhất theo thứ tự vẫn là rượu cào, bo bo, kê, rồi mới
đến gạo, bắp. Chất liệu được nấu chín, trãi ra cho nguội.
Men giã nhỏ, trộn đều. Sau khi ủ
qua một đêm, mở ra bốc hơi thơm ngào ngạt, để có độ thoáng
cho rượu lên men. Sau đó cho vào những chiếc chóe nhỏ to
bằng gốm, bịt kín miệng bằng lá chuối. Chóe ủ rượu có nơi
còn gọi là ghè, nên rượu Cần còn được người Thượng gọi là
rượu Ghè, dân tộc thiểu số đều có bí quyết biến chế rượu.
Rượu không thể thiếu trong các lễ nghi giao tế „vô
tửu bất thành lễ “ Người Việt thờ cúng ông bà những ngày
giỗ kỵ thường có rượu, trầu cúng ở bàn thờ để tưởng nhớ, đầu
năm mừng tuổi, hoặc đi ăn giỗ, các lễ cưới, hỏi, hội hè đình
đám không thể thiếu rượu. Thiên Chúa Giáo dùng rượu trong
Thánh lễ, nhưng Phật Giáo Việt Nam, Trung Hoa thì cấm uống
rượu, ngược lại ở Nhật Bản tu sĩ có thể uống rượu ?, các
quốc gia Hồi giáo cấm rượu, nhưng được đa thê !! Thổ Nhỉ Kỳ
(Hồi Giáo) được uống rượu, ngoại trừ thành phố Konya không
bán rượu
Uống rượu trở thành thói quen trong sinh hoạt, cuộc tri ngộ
của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê trong văn học sử Việt Nam là
một tình bạn tâm giao thắm thiết khi Dương Khuê tạ thế,
Nguyễn Khuyến đã cảm thấy mất đi hầu hết hứng thú của cuộc
đời và khóc bạn :
Rượu ngon không có bạn hiền
Không mua không phải không tiền không mua
Câu thơ nghĩ đắn đo không viết
Viết đưa ai, ai biết mà đưa ?
Giuờng kia treo những hững hờ
Đàn
kia có gãy, ngẩn ngơ tiếng đàn...
Ngày xưa
thi nhân xem thú uống rượu đứng thứ tư sau thú chơi đàn,
đánh cờ, ngâm thơ
Đàn năm cung réo
rắt tính tình đây
Cờ
đôi nước, rập rình xe ngựa đó
Thơ
một túi phẩm đề câu nguyệt lộ
Rượu ba chung tiêu sái cuộc yên hà
Nguyễn
công Trứ
Người Á
Châu có thể dạy người Tây phương về cách uống trà, nhưng
chúng ta phải học họ cách uống rượu, tuy nhiên người Trung
Hoa biết thưởng lãm nghệ thuật trà, rượu .“trà như ẩn sĩ,
rượu như hào sĩ./ Rượu để kết bạn, trà để hưởng
tĩnh“, ở huyện Thiệu Hưng tỉnh Chiếc Giang nổi danh thứ rượu
hoàng tửu, nhà nào sinh con gái thì cha mẹ làm một hủ rượu
cất giữ, khi con gái xuất giá cho mang theo món rượu quý với
những tư trang. Uống rượu là thú vui trợ hứng trong khi tán
ngẩu chuyện đời, đẹp nhất mùa xuân uống rượu bên cây mai
vàng nở rộ và ban đêm uống dưới bóng nguyệt. Uống rượu phải
có nghệ thuật “nên lựa lúc và nơi để say, Say với hoa thì
nên vào ban ngày để hưởng hết màu sắc, ánh sáng; say với
tuyết với trăng sao thì nên lựa ban đêm để tâm tư được thanh
tĩnh…” Các cụ ngày xưa quan niệm „không có rượu thì
sơn thủy cũng vô nghiã ; nếu không có đàn bà đẹp thì trăng
hoa cũng vô ích..“ hay „nam vô tửu như kỳ vô phong“
ngoài niềm vui với thi phú, ngâm thơ vịnh nguyệt, say với
đời, người sành rượu phải biết „tri kỳ vị, tri kỳ hương,
tri kỳ ảo, tri kỳ linh“ (biết vị của rượu, biết hương
thơm rượu, biết sự huyền ảo, biết linh hồn của rượu)..
Ở Âu Châu nghệ thuật
uống rượu phải phù hợp thời gian và không gian, rượu nào ly
đó, nhiệt độ tùy theo loại rượu trắng hay đỏ, không bỏ nước
đá vào bia hay rượu. Rượu phải thích hợp với món ăn, uống để
thưởng thức và tâm sự, tiệc tùng các bà ngồi chung bàn,
không thấy rượu nào nói đến chuyện cường dương ?. Bên Việt
Nam các bà ngồi riêng, các ông thì “dô dô” chai nầy đến chai
kia, uống cho sỉn không thấy trời trăng mây nước. Người giàu
uống các lọai Cognac, Champagne, Bia, giới bình dân uống
rượu Đế quốc doanh sáng trưa chiều tối … (ở Hoa Kỳ không
phải chổ nào cũng được phép uống bia rượu, ở Đức thì tự do
không bị cấm, nhưng trong tuần bận làm việc, không có thì
ngồi nhậu, bàn rượu không phải là nơi giải quyết giao tế
việc làm hàng ngày). Người không uống được rượu, nhưng ngồi
với bạn trong cái thú vui bàn rượu. Đã ba mươi (1975-2005)
mùa xuân đi qua lặng lẽ, ngày Tết gợi lại những kỷ niệm xa
xưa
Ba mươi chưa đủ mùa
Xuân lớn
Chỉ thấm giòng
châu, nặng bước đường
Hồ trường ai rót mà
sao cạn?
Nhớ rót dùm ta về
một phương
Cao Yên Tuấn
Rượu giúp vui và giải sầu say sỉn một vài lần
không sao, nếu uống rượu nhiều sanh bệnh ghiện thì hại sức
khỏe, uống nhiều rượu thì bất lợi ruợu tác dụng không tốt vì
có chất ethyl alcohol. Có thống kê : 50% tội phạm
trong nhà lao, 40% tai nạn giao thông, 25% người bệnh có
liên quan đến rượu.
Các nhà
khoa học cho biết bệnh nhân từng trải qua phẫu thuật tim nếu
uống một lượng vừa phải rượu hoặc bia hằng ngày sẽ làm giảm
được nguy cơ hẹp tĩnh mạch trở lại . Mọi người đều biết việc
dùng nước uống có chất rượu hợp lý có thể giảm nguy cơ đau
tim và đột tử ở những người bị bệnh tim, các nhà khoa học
tại Đại học Heidelber, Đức chứng minh rằng ngay cả khi tổn
thương ở tim đã được khắc phục. Bác sĩ Donald Thomas, một
chuyên gia về bệnh suyễn và đường hô hấp ở Maryland, cho
biết: “Với những kết quả vừa được công bố, tôi sẽ cảm thấy
vững tâm thoải mái hơn khi khuyến nghị các bệnh nhân của tôi
nên uống rượu vang một cách vừa phải và đều đặn.” rượu làm
giảm các tế bào gây hẹp động mạch. Uống nhiều có thể gây ra
chứng tăng huyết áp và các vấn đề sức khỏe khác, rượu lợi
hại tuỳ theo người dùng và bệnh lý phải chẩn đoán rõ ràng
tránh phản ứng ngược lại .
Rượu vang
đỏ có tác dụng chống ung thư do chứa tác nhân chống oxi hóa
có tên resveratrol vốn có rất nhiều trên vỏ nho đỏ - nguyên
liệu chính để làm rượu. Các nghiên cứu trước đây cho thấy
resveratrol, cũng có mặt trong quả mâm xôi và lạc củ, có tác
dụng ngăn ngừa bệnh tim mạch. Ngoài ra, chất này rất tốt đối
với những người ăn kiêng
Theo Đông y rượu làm
thông huyết mạch, tán thấp khí, giúp kích thích tiêu hoá ăn
ngon “tửu vi bách dược chi trưởng / rượu đứng đầu trăm loại
thuốc. Thị trường Việt Nam thường quảng cáo nhiều loại rượu
thuốc cường dương bổ thận, trị đau nhức, hai thứ bệnh y học
gọi là chứng tiết tảo (xuất tinh sớm) hay dương nuy (liệt
dương) thì uống rượu ngâm thuốc có lộc hươu, nhung nai, cao
hổ cốt (?). Họ còn cho rằng rượu rắn tốt và ăn thịt bổ, vì
rắn là con vật hấp thụ đủ khí âm dương do cơ thể rắn sát đất
(âm), đầu luôn ngóc lên (dương) khi bò. Rượu rắn tùy theo
số rắn ngâm như 3 con: tam xà, 5 con: ngũ xà, 10 con: thập
xà. Các loại rắn thường dùng là hổ mang, cạp nong, mái gầm,
lục. Một bình 10 lít ngâm 10-15 con rắn các loại, thêm cá
ngựa, sâm quy, thục, táo tàu.. Ngoài rắn ngâm rượu còn cả
tắc kè ngọc dương vv. Các rượu thuốc Mỹ tửu, Trường sinh
tửu, Diêu linh tửu, Minh Mạng thang..
Bạn bè gặp
nhau thường mời bia hay rượu, lúc rảnh việc cùng chén thù,
chén tạc đôi khi rượu gợi nhớ về thời vàng son xuân sắc,
quên tất cả buồn phiền đời sống vây quanh, lúc say quên thực
tế phủ phàn đi vào giấc mộng dễ dàng và êm ả, nhưng đôi khi
quá chén bị bà xã phiền hà thì phải cầu cứu thi sỉ Tản Đà
Say
sưa nghĩ cũng hư đời
Hư
thì hư vậy say thời cứ say
Đất
say đất cũng lăng quay
Trời say mặt cũng cũng đỏ gay ai cười ?
Tản Đà
Vua Ngô 36 tán vàng
Chết xuống âm phủ có mang được gì
Vua Chổm uống rượu tì tì
Thác xuống âm phủ khác gì vua Ngô !
Ca dao
Cũng có trường hợp „tửu bất khả ép, ép bất
khả từ“ quá chén sinh ra „Tửu nhập ngôn xuất /
rượu vào lời ra“ nói dài, nói dai mà không ý thức được điều
mình nói gì ? „đa ngôn đa qúa“ làm phiền người chung
quanh không ít ; người uống say về nhà chưởi bới đánh đập vợ
con, làm mất niềm vui trong gia đình
Ở đời chẳng biết sợ ai
Sợ thằng say rượu nói dai tối ngày
Ca dao
Nhưng người say cũng biện hộ cho việc say sưa
đâu đến nỗi nào, bởi vì men tình mà đời đã trao cho
Say thời say ngãi say tình
Say chi chén rượu mà mình nói say
hoặc
Rượu nào rượu lại say người
Bớ người say rượu, chớ cười rượu say
Ca dao
Nhà thơ núi Tản sông Đà sống cuộc đời “say sưa
nghĩ cũng hư đời” nhưng thi nhân mượn thơ và rượu thoát khỏi
thực tế chua chát, đắng cay
Rượu thơ mình lại với mình
Khi say quên cả tấm hình phù du
Tản Đà
Thi
hào Nguyễn Du đã diễn tả hoàn cảnh khổ đau ngang trái của
nàng Kiều, khi vui bên chén rượu để giải sầu, nỗi buồn 15
năm lưu lạc có bao giờ tàn phai, mà người sầu muộn thường
uống say để quên đời .
Khi chén rượu, khi cuộc cờ
Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên
Kiều Nguyễn Du
Lư Trọng Lư thường mượn hơi men để giải sầu, đổi
lấy những giây phút say sưa chuếnh choáng hầu lãng quên và
dứt khoát với dĩ vãng .
Mời anh cạn chén rượu nầy
Trăng vàng ở cúi non tây ngậm buồn
Nửa đời phiêu lãng chỉ còn đêm nay
Để lòng với rượu cùng say
Chừ
đây lời nói chua cay lạ thường
Lưu Trọng Lư
Hay
Người đi ừ nhỉ ngườI đi thật
Mẹ thà coi như chiếc lá bay
Chị thà coi như là hạt buị
Em thà coi như hơi rượu say
Thâm Tâm
Ca
dao trữ tình trong kho tàng văn học Việt Nam, phản ảnh tâm
hồn lãng mạn và tình yêu dạt dào, tiếp xúc với thiên nhiên,
đời sống gia đình và xã hội, ca dao nhắc về rượu rất nhiều
nhưng tôi chỉ trích dẫn một phần mà thôi. Ở thôn quê người
ta chỉ cần một buồng cau, khay trầu, uống chén rượu đã trở
thành suôi gia, không cần mân cao cổ đầy
Rượu lưu li chân qùy tay rót
Cha mẹ uống rồi dời gót theo anh
Theo anh cho ấm tấm thân
Khỏi qua núi nọ, khỏi lần núi kia
Hay
Anh có thương em thi lo một buồng cau cho tốt, một hũ rượu
cho đầy
Đặt lên bàn thượng, hạ xuống bàn xây
Chàng đứng đó, thiếp đứng đây
Lẽ mô thầy với mẹ lại không kết nghiã sum vầy cho con ?
Tay ôm hũ rượu, buồng cau
Đi ngả đằng sau, thầy mẹ chê khó, đi ngả cửa ngõ chú bác chê
nghèo ,
Nhắm cừng duyên nợ cheo leo
Sóng to thuyền nặng, không biết chống chèo có đặng không
Về
đời sống thiên nhiên và con người
Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm
Rượu
Hồng đào chưa uống đã say
Rượu chuồn này chén trăng bơi
Uống cùng Huế với cuộc chơi sang ngày
Nét
đẹp của đàn bà Việt Nam thật tuyệt vời đảm đang lo việc nhà,
giáo dục con cái, để chồng gánh vác việc ngoài xã hội, nói
chung dù đời sống thế nào cũng một lòng tiết hạnh
Ăn miếng trầu năm ba lời dặn,
Uống một chén rượu năm bảy lời giao
Xung quanh dù sóng lượn ba đào
Em
cũng giữ niềm tiết hạnh, chứ không lãng xao
Vì quan niệm lẽ sống ảnh hưởng vào đời
người, rượu được ví với cái nết đằm thắm, yêu đương hạnh
phúc gia đình, người vợ đảm đang mọi việc đều ổn định
Rượu ngon bất luận
be sành
Áo rách khéo vá hơn
lành vụng may
Rượu ngon
nhờ để lâu ngày càng thơm ngon như rượu vang (vin) Clos,
Château, Cru. Rượu mạnh Cognac X.O (Extra Old) so sánh rượu
ngon với người vợ đoan trang, thủy chung để tình duyên thêm
mặn nồng
Rượu ngon bởi vị
men nồng
Người khôn bởi vị giống nòi mới khôn
Rượu say vì bởi men nồng
Vợ mà biết ở chắc chồng phải theo
Rượu sen càng nhắp càng say
Càng yêu vì nết, càng say vì tình
Đầy vơi chúc một chén quỳnh
Vì duyên nên uống, vì tình nên say
Ngày xưa bà Trần Tú Xương “quanh năm buôn bán ở
ven sông” lo việc nhà để ông Tú vui chơi uống rượu giải sầu
vì số phận long đong về đường thì cữ không thành đạt, nhưng
những người đàn bà khác cũng chiều chồng hiếu khách:
Cái
bống là cái bống binh
Thổi cơm nấu nước một mình mồ hôi
Rạng ngày có khách đến chơi
Cơm ăn rượu uống cho vui lòng chồng
Vì trạng thái chung của xã hội ảnh hưởng vào tâm
tư con người, đời sống cần cù, chất phát, ôn hoà nhưng cũng
xao động sa ngã ! có thể nói ca dao đã ghi lại các khía cạnh
của tình yêu, trạng thái tình cảm trắc trỡ khó khăn :
Vai mang bầu rượu chiếc nem
Mảng say quên hết lời em dặn dò
Rượu nồng nem chua, quyến rũ lòng người thêm dục vọng, vào
vòng vui thú của bản ngã, tâm tình, gắn bó về nhân nghiã bị
lu mờ chăng ? bởi vậy ca dao cũng thường nhắc lại những
thói hư thường tình, trong đời sống nhân sinh. ở Việt Nam có
thêm phong trào uống “bia ôm”, “rượu ôm”. làm nhiều người
gia đình mất hạnh phúc
Thế gian ba sự không chừa
Rượu nồng, dê béo, gái vừa đương tơ
hoặc
Còn trời, còn nước
còn non
Còn cô bán rượu,
anh còn say sưa
Tuy nhiên con người
phải tự kèm hảm dục vọng, nhìn chung xã hội loài người bất
kỳ ở tầng lớp nào, cũng bị cám dỗ len lỏi vào cuộc sống :
Anh ơi uống rượu thì say
Bỏ
ruộng ai cày, bỏ giống ai gieo.
Mang bầu đến quán rượu dâu
Say
hoa đắm nguyệt, quên câu ân tình
Rượu lạt uống lắm cũng say
Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm
Đời sống xã hội tập hợp như những màu sắc rực
rỡ, quyến rũ vì tình, tiền, quyền lực, dục vọng con người
đang âm thầm đốt cháy từng mảnh tâm hồn, có người xa lánh
trần tục muốn tu nhưng không tránh khỏi quyến rũ vật chất
của đời sống văn minh ! Đời sống trần tục chúng ta sống phải
đạo làm người đó là điều đáng quý trọng. Say sỉn nhiều khi
tránh được phiền não, người sầu muộn thường uống say. Trong
những cái say của cuộc đời, cái say nào cũng nguy hiểm dù
say rượu còn có lúc tỉnh. Say tình, say tiền, say danh vọng
thì triền miên, không ai muốn ra khỏi cơn mê đó ! làm người,
có phải ai cũng phải mang một bệnh say ?
Nguyễn
Quý Đại
Munich
tháng giêng năm 2005
Tài liệu tham khảo
Bier Jenseits von
Hopfen und Malz (Christian Raetsch)
Wein& Speisen Lingen)
Ca dao trữ tình Việt
Nam (nhà xuất bản Giáo Dục)
Việt Nam thi ca tiền chiến (Nguyễn Tần Long)
The HealthDay
Đọc thêm tài liệu về rượu ở Trung Hoa xưa
Ngược thời gian tìm hiểu của BS Lê Văn Lân TX
LỊCH SỬ CỦA NHỮNG MÓN ĂN TRUNG QUỐC TRONG CHỐN CUNG ĐÌNH
Những thứ ẩm liệu (đồ uống) trong cung đình thì chia ra
thành các loại sau: Lục thanh, Ngũ Tề, Tam tửu Lục thanh là
thủy (nước), tương (tức là dấm-tạc tương, và rượu chua -
toan trấp tương), lễ (rượu nếp), thuần (rượu pha nước lạnh),
y (rượu chế bằng cháo gạo đặc ủ với men và mầm cây), di
(rượu chế bằng cháo gạo lỏng ủ men
Ngũ
tề là năm thứ rượu có xác cặn nấu bằng ba loại như gạo, cao
lương và kê (đạo, lương, thử ): phiếm tề (rượu ngọt có xác
cặn nổi lềnh bềnh), lễ tề (rượu ngọt hơi nhạt chế bằng nửa
gạo nửa nước để qua đêm), áng tề (rượu ngọt thật đục), đề tề
(rượu màu đỏ giống áng tề nhưng trong hơn). trầm tề (rượu
ngọt lóng cặn rất nhiều)
Tam
tửu là rượu đã lọc cặn. Rượu tề thì dùng tế lễ còn rượu tửu
thì dùng uống. Tam tửu gồm : sự tửu là rượu làm dối uống tùy
ý khi cần có ngay; tích tửu là rượu ủ lâu hơn, ủ mùa đông
đến sang xuân mới dậy mùi, nước rượu trong nếm ngọt dịu;
thanh tửu thì trong hơn, ủ mùa đông sang hè mới uống được.
Chúng ta thấy rằng rượu Trung hoa nguyên thủy còn sơ khai.
Rượu thường chế bằng các thứ hạt ngũ cốc nấu chín rồi ủ men
mà thành nên rất đục vì còn xác, chỉ khi lọc kỹ thì mới
thành rượu trong - thanh tửu. Phải chờ đến đời Đường, Trung
Hoa giao lưu văn hoá với vùng Ả rập mới biết cách cất rượu
bằng nồi cất để có rượu thật trong suốt và nồng độ cao hơn.
Rượu mà Đường Minh hoàng, Dương Quí Phi và thi thánh Lý Bạch
uống chính là loại thanh tửu này.