|
Hình như chúng ta thường hay nghe người lớn
tuổi than vãn rằng sao họ không cảm thấy đói bụng, ăn là ăn vậy
chớ sao cũng chẳng thấy ngon như hồi lúc còn trẻ,v.v…
Mà đúng vậy thôi vì máy chạy liên tục trong
suốt 60 -70 năm rồi, thì phải yếu đi thôi!
Về già, cơ thể tuy tiêu thụ ít năng lượng hơn
lúc trẻ nhưng nó vẫn cần phải được cung cấp dưỡng chất một cách
thường xuyên để có thể hoạt động hữu hiệu, để có thể tái tạo lại
những mô chết, và cũng để có sức chống lại sự xâm nhập của vi
trùng...
Có rất nhiều nguyên nhân có thể làm giảm sự
ngon miệng, và làm mất cảm giác đói ở người già (anorexie du
vieillissement).
Không đói bụng thì ăn ít nên kéo theo sự suy
dinh dưỡng (malnutrition).
Càng về già thì cơ thể càng sản xuất ra chất
cholécystokinine. Đây là một loại hormone tiết ra từ tế
bào ruột non, và công dụng của nó là tác động lên thành dạ dầy
để kéo chậm lại thời gian thải thức ăn xuống ruột. Dạ dầy thường
đầy ăm ắp nên chúng ta cảm thấy no và không ăn thêm thứ gì được
nữa. Vị giác và khứu giác cũng mất đi độ bén nhạy lúc về già
khiến cho chúng ta ăn cũng bớt ngon.
Tình trạng mất cảm giác ngon miệng càng trầm
trọng hơn nếu chúng ta đang uống một vài loại thuốc tây chẳng
hạn như thuốc trị rối loạn nhịp đập tim có chứa quinidine,
thuốc kháng sinh streptomycine và pénicilline
thường làm cho miệng có vị lạ khác thường.
Thuốc kháng đông có chất phénindione,
thuốc chống co giật có phénytoine và thuốc trị bệnh
Parkinson có lévadopa, tất cả những loại thuốc nầy đều có
khuynh hướng làm giảm cảm giác về hương vị.
Sử dụng insuline trong một thời gian lâu dài
có thể làm giảm cảm nhận về vị ngọt và về vị mặn.
Nói chung, tất cả những điều vừa kể trên đều
dự phần trong việc làm những người nào ở vào lớp tuổi thất thập
cổ lai hy ăn bớt ngon miệng và từ đó dần dần mất đi cái thú...ăn
uống.
Cũng may có vài mẹo vặt để giúp ăn ngon miệng
-
Nên tập thể
dục, vận động một tí trước bữa ăn. Chúng ta có cảm giác đói bụng
và ăn ngon miệng hơn.
-
Tránh uống
nhiều nước trước lúc ăn và trong lúc ăn. Tránh cãi lộn, tránh
sân si…làm mất đói.
-
Các bà nên
có nhiều sáng kiến và sáng tạo hơn, như thay đổi món ăn thường
xuyên, nên thay đổi menu hoặc đa dạng hóa món ăn, để tránh sự
nhàm chán nếu bắt các ông phải ăn hoài một món thấy mà ngán
ngược. Thỉnh thoảng hai người nên đi ăn tiệm đổi gu sẽ thấy ngon
hơn ăn ở nhà.
-
Một ly rượu
chát nho nhỏ trước bữa ăn sẽ giúp chúng ta ăn ngon miệng hơn.
-
Nếu mất ngon
có nguyên nhân từ sự lệch lạc về vị giác, các bà nên tăng thêm
gia vị trong lúc nấu nướng. Ớt, tiêu, gừng, sả là những món cần
được nghĩ đến.
-
Tránh dùng
những loại thức ăn chứa quá nhiều dầu mỡ và quá béo vì chúng dễ
làm cho mau no.
-
Nên ăn thành
những phần nhỏ nhưng ăn làm nhiều lần.
-
Trong lúc
dùng bữa nên nói những chuyện vui tươi và xây dựng, tránh cằn
nhằn lẫn nhau về những chuyện không đâu vừa lãng nhách và vừa vô
duyên, làm cho bữa cơm ăn mất ngon đúng với câu...“Trời đánh
còn tránh bữa ăn”!
Kết luận
Ăn uống là việc rất phức tạp ở tuổi già. Vừa
phải thỏa mãn đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng, vừa phải tránh né,
kiêng cữ đủ mọi thứ để phòng các bệnh tim mạch, cao máu, tiểu
đường, v.v...
Ăn uống đứng đầu trong hàng tứ khoái ANDI.
Tuy nhiên, càng về già thì lần lần cả bốn món trước sau gì cũng
càng từ từ giảm xuống để rồi tắt lịm đi.
Đến một lúc nào đó thì chỉ còn đói con mắt
thôi, thấy thì thèm nhưng mà nuốt thì không vô nữa. Đó là dấu
hiệu báo trước rằng ngày ra đi của ông anh hay của bà chị
không còn xa lắm đâu.
Có lẽ đây cũng là sự an bài sắp đặt công bình
của tạo hóa để chúng ta, những người già cả, biết tới ngày tới
giờ của mình thì phải chấp nhận và an phận để...ra đi theo ông
theo bà vậy./.
Phỏng theo: J.H.Hollis &C J K Henry. Dietary
variety and its effect on food intake of elderly adults.
Journal of Human
Nutrition and Dietetics, vol 20, Issue 4, page345-351, August
2007
http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1365-277X.2007.00796.x
Montreal, June 7, 2008
Trở về Trang Chính
| 