|
Keywords: Food poisoning, Salmonellosis
Đầu tháng sáu 2008
vừa qua, báo chí Bắc Mỹ có đề cập đến các vụ ngộ độc thực phẩm
do một vài loại cà tomate bị nhiễm khuẩn Salmonella gây ra tại
Hoa kỳ.
Tính tới ngày
14/6/2008 FDA cho biết ngộ độc cà tomate đã xuất hiện tại 23
tiểu bang, có 228 người đã ngã bệnh và 25 người phải nằm bệnh
viện trong số nầy có một tử vong.
Đây là một bệnh nhân
67 tuổi đang mắc bệnh cancer, và chẳng may lại bị nhiễm thêm vi
khuẩn Salmonella từ một nhà hàng Mexican.
Các tiểu bang có xảy
ra ngộ độc cà tomate là: Arizona, California, Colorado,
Connecticut, Florida, Georgia, Idaho, Illinois, Indiana, Kansas,
Michigan, Missouri, New Mexico, New york, Oklahoma, Oregon,
Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington và
Wisconcin.
Chỉ có những giống
cà tomade sau đây mới được xem là bị nhiễm khuẩn Salmonella:
Red plum, Red Roma, và Round Red Tomatoes.
Để tránh rắc rối,
một số nhà hàng fast food bên Hoa kỳ như Mac Donald’s,
Walmart, Burger King, Kroger, Outback Steakhouse, Winn Dixie và
Taco Bell lập tức cho rút bỏ cà tomate tươi ra khỏi mấy món
sandwich, hamburger mà họ bán thường ngày... Riêng McDo thì thay
thế bằng Grape Tomatoes là loại cà không nằm trong danh sách bị
nhiễm khuẩn.
FDA đã xác định được
tác nhân, đó là vi khuẩn Salmonella Saintpaul, một chủng rất
hiếm thấy xảy ra. Các trường hợp cà tomate nhiễm Salmonella kể
trên đã bắt đầu từ giữa tháng 4 năm 2008.
Trong quá khứ, vào
tháng 6 và 7 năm 2004 tại một số tiểu bang của Hoa Kỳ, và Canada
cũng đã từng xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm từ cà tomate Roma
tươi bị nhiễm vi khuẩn Salmonella thuộc các chủng huyết thanh
Braenderup và Javiana. Có vài trăm người bị nhiễm bệnh qua các
biến cố thời đó.
http://jama.ama-assn.org/cgi/content/full/293/23/2852
NGỘ ĐỘC
THỰC PHẤM LÀ GÌ?
Ngộ độc thực phẩm
xảy ra khi chúng ta dùng phải thức ăn, thức uống dơ bẩn, bảo
quản không đúng cách hoặc bị nhiễm trùng, virus, ký sinh trùng,
nấm mốc hay hóa chất độc hại...
Triệu chứng chính
thường thấy là rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa,
nhức đầu, và sốt nóng. Các dấu hiệu nầy xảy ra 12 giờ tới 72 giờ
sau khi dùng sản phẩm nhiễm trùng, hoặc có khi xuất hiện chậm
hơn sau nhiều ngày... Bệnh thường dứt sau vài ba ngày hoặc cũng
có thể kéo dài cả tuần lễ.
Bệnh có thể nặng ở
trẻ em, ở người già cả, và ở những người nào có sức miễn dịch đã
yếu sẵn vì đang mắc một chứng bệnh nào khác chẳng hạn như cancer
hoặc sida, v.v...
VI KHUẨN
SALMONELLA ĐƯỢC TÌM THẤY Ở ĐÂU?
Salmonella hiện diện
tự nhiên trong ruột, trong phân của các loài động vật như
heo, bò, gia cầm, rùa, rắn, các loài bò sát,
v.v...
Thịt bò, thịt heo,
thịt gà, trứng gà, sữa tươi không được hấp khử trùng
(unpasteurized), cá, tôm, sò, ốc, rau cải hoa quả, giá sống,
trái cantaloupe, v.v... đều có thể bị nhiễm khuẩn Salmonella.
Vi khuẩn Salmonella
có rất nhiều chủng huyết thanh hay serovar
Một số động vật và
đôi khi cũng có người, tuy bị nhiễm Salmonella nhưng không biểu
lộ ra thành triệu chứng bệnh. Đây là những ổ bệnh reservoirs,
carriers có mang thường xuyên vi khuẩn và đi lây nhiễm
cho những các người và động vật khác.
Thịt có thể bị nhiễm
tại lò sát sanh, hoặc lúc được biến chế.
BỆNH NHÂN
CÓ TRIỆU CHỨNG GÌ KHI BỊ NHIỄM SALMONELLA?
Vi khuẩn Salmonella
gây ra bệnh Salmonellosis.
Tại Bắc Mỹ,
Salmonella typhimurium và Salmonella enteridis là hai chủng
thường gặp nhất.
Tại Việt Nam, bệnh
thương hàn do Salmonella typhi và Salmonella paratyphi A, B, C
gây ra. Bệnh rất nguy hiểm, có thể có biến chứng xuất huyết
đường tiêu hóa, ruột trở nên mỏng và có thể bị lủng đi. Cần phải
được chữa trị tại bệnh viện.
Nói chung, triệu
chứng nhiễm Salmonella cũng tương tự như các trường hợp ngộ độc
khác, đôi khi cũng hơi giống bệnh cảm cúm. Bắt đầu bằng đau bụng
quặn thắt, tiêu chảy, có thể có máu, sốt nóng, nôn mửa xuất hiện
12 giờ tới 72 giờ sau khi ăn, và bệnh kéo dài một tuần lễ.
Thông thường đa số
người bị nhiễm khuẩn có thể hết bệnh mà không cần phải chữa trị
đặc biệt ngoại trừ trường hợp bị mất nước nhiều.
Bệnh cũng có thể rất
nặng ở người già cả, ở trẻ em, và ở những người có sức miễn dịch
đã bị suy yếu sẵn vì một chứng bệnh nào khác.
Trường hợp có nhiễm
trùng huyết septicemia, bệnh nhân cần phải được điều trị
khẩn cấp tại bệnh viện bằng kháng sinh, dịch truyền, chữa trị
phù trợ supportive treatment cũng như cần được theo dõi
các biến chứng. Kháng sinh sử dụng có thể là Ampicillin,
Gentamycin, Ciprofloxacin, Trimethoprim / Sulfamethoxazole,
v.v...
Hiện tượng đề kháng
kháng sinh cũng rất thường thấy xảy ra đối với một số chủng loại
Salmonella.
Một số ít ca có thể
biến chuyển sau 3 - 4 tuần với những biểu lộ như viêm kết mạc,
đỏ mắt, xót mắt conjunctivitis, viêm niệu đạo hay ống
thoát tiểu urethritis làm cho đái rát và viêm khớp
reactive arthritis. Viêm khớp có thể trở thành mãn tính, kéo
dài cả năm và khó trị dứt được.
Tất cả ba triệu
chứng vừa nêu được gọi là được gọi chung là hội chứng Reiter’s
hay Reiter’s syndrome.
Hội chứng Reiter’s
có thể thấy xuất hiện trong các ca nhiễm vi khuẩn Salmonella,
Shigella,Yersinia và Campylobacter.
NẤU NƯỚNG
KỸ CÓ THỂ DIỆT ĐƯỢC VI KHUẨN SALMONELLA
Cũng như hầu hết các
loài vi khuẩn khác, Salmonella dễ bị hủy diệt bởi nhiệt độ thích
nghi.
LÀM SAO
PHÒNG NGỪA SỰ LÂY NHIỄM SALMONELLA?
-
Rửa tay thường xuyên
bằng savon trước khi chuẩn bị làm thức ăn.
-
Dụng cụ nhà bếp,
dao, thớt phải được rửa kỹ lưỡng bằng nước javel pha 5ml trong
750ml nước.
-
Rửa thật kỹ rau quả
trước khi ăn.
-
Trữ lạnh thức ăn ở
nhiệt độ dưới 4 độ C (40 độ F) làm vi khuẩn phát triển chậm lại.
-
Đông lạnh thịt và cá
ở nhiệt độ trừ 18 độ C (0 độ F) ngăn chặn hoàn toàn sự phát
triển vi khuẩn. Nhiệt
độ nguy hiểm thích
hợp cho vi khuẩn phát triển là từ +4 độ C đến +60 độ C hay từ 40
độ F đến 140 độ F.
-
Cất thịt và rau cải
trong những ngăn riêng biệt, tránh làm cho nước thịt dính vào
rau cải.
-
Nấu thật chín thức
ăn, thịt thà cá mắm rồi hãy dùng là thượng sách nhất.
-
Không nên ăn hột gà
la cót, không chín có thể có chứa vi khuẩn Salmonella
enteridis.
-
Nhà có trẻ em dưới
một tuổi không nên nuôi rùa rắn, và các loài bò sát vì
chúng có thể chứa Salmonella.
-
Rửa tay kỹ lưỡng sau
khi hốt phân hoặc sờ mó súc vật.
-
Những người đã bị
nhiễm Salmonella nên tránh làm công việc chuẩn bị biến chế thức
ăn cho người khác.
Tài
liệu tham khảo:
-
CDC.Salmonellosis
http://www.cdc.gov/nczved/dfbmd/disease_listing/salmonellosis_gi.html
-
FDA.
Salmonellosis outbreak from certain tomatoes. Questions &
Answers for consumers & industry
http://www.cfsan.fda.gov/~dms/tomatqa.html
-
Canadian Food
Inspection Agency. Salmonella Food Safety Facts.
http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/concen/cause/salmonellae.shtml
-
Bs Thú y Nguyễn
thượng Chánh. Cái miệng hại cái thân. Khoahoc.net
http://www.khoahoc.net/baivo/nguyenthuongchanh/190106-caimienghaicaithan.htm
Montreal, June 16,
2008
Trở về Trang Chính
| 