®
Phải có sự đồng ý của tác giả cũng như ghi rõ nguồn "www.khoahoc.net" khi bạn phát hành lại thông tin từ website
này
Keywords: Hyperlipidemy,
Cholesterol
Béo thì
ngon, nhưng ăn nhiều và ăn quá thường xuyên thì cũng không tốt cho
sức khỏe. Còn nhớ ngày xưa ở quê nhà, hễ mỗi lần đi ăn phở thì mình
thường có thói quen xin thêm một tí nước béo cho nó ngon.
Ngày nay
cũng vậy, ba ngày Tết, khi kho thịt thì phải kho với thịt đùi nửa
nạc nửa mỡ và kho cho rục với nước dừa mới ngon mới đúng điệu chớ
nếu chỉ dùng toàn thịt nạc bỏ da bỏ mỡ thì ăn xãm xì xãm xịn không
ra cái gì hết.
Trời ơi!
Đâu đâu cũng thấy toàn là dầu là mỡ không hà. Những món như chả giò,
chuối chiên, bột chiên, cari, kiễm, bún riêu, bún bò Huế, mì vịt
tiềm, lẩu mắm, chè đậu, chè ba màu, các thực đơn trong nhà hàng Tàu,
cũng như các món kho món xào chay, v.v… Ăn trong chùa mỗi trưa chúa
nhật, cũng đều đầy ắp mỡ dầu hay nước cốt dừa, là những chất béo bão
hòa rất xấu.
Ra chợ mua
các món đồ chay bán trong lon trong hộp thì cũng không có khá
gì hơn…vì nó chứa quá nhiều dầu mà thường là loại dầu rẻ tiền như
dầu dừa và dầu cọ (palm oil). Đây là 2 loại dầu thực vật có chứa một
hàm lượng chất béo bão hòa (saturated fat) rất cao.
Chất béo
bão hòa là một loại chất béo xấu! Nó là một trong nhiều nguyên nhân
làm tăng cholesterol trong máu và có thể dẫn đến các bịnh lý về tim
mạch như làm nghẽn động mạch vành của tim, v.v…
PHẢI
CHĂNG ĐÂY LÀ BỆNH CỦA NHÀ GIÀU?
Ngày nay,
hiện tượng béo phì, các bệnh tim mạch, cao máu, tiểu đường và một số
bệnh cancer là những tai họa thật sự trong xã hội Âu Mỹ giàu có.
Người ta
thường nói đó là bệnh của nhà giàu, nhưng người viết thì không nghĩ
như vậy. Dù nghèo hay giàu; dù ở Việt Nam, ở Phi Châu hay ở Âu Mỹ;
dù ăn chay hay ăn mặn; dù mập hay dù ốm…nhưng nếu thường hay xài quá
nhiều dầu mỡ thì nguy cơ bệnh tim mạch vẫn giống y chang như nhau mà
thôi.
Tuy thế, cơ
thể chúng ta vẫn phải cần có một số lượng chất béo nào đó để hoạt
động tốt. Chất béo rất cần thiết trong các hoạt động biến dưỡng của
chúng ta.
Chất béo
cũng rất quan trọng để giúp trẻ em tăng trưởng và phát triển, nhất
là lúc các cháu được một hai tuổi.
CHẤT
BÉO TỪ THỰC PHẨM CHƯA PHẢI LÀ NGUYÊN NHÂN DUY NHẤT LÀM TĂNG HÀM
LƯỢNG CHOLESTEROL TRONG MÁU
Hàm lượng
cholesterol và triglyceride trong máu cũng còn có thể tăng lên bởi
nhiều nguyên nhân khác nữa chẳng hạn như: do yếu tố di truyền; tuổi
tác cao; thời gian mãn kinh ở phụ nữ; thiếu vận động thể thao; mập
phì; tiểu đường; bệnh nhược giáp trạng (hypothyroidism); bệnh gan
(obstructive liver disease); bệnh suy thận mãn tính (chronic renal
failure) hay do việc sử dụng một vài loại dược phẩm như steroid
anabolisant, hormone progesterone, một số thuốc ngừa thai, các loại
corticoides và các thuốc trị bệnh huyết áp cao như nhóm Triamteren
diuretic, nhóm bêta bloquant như Atenolol, Acebutolol, v.v…
Ngoài ra,
cần phải nhớ là thuốc lá, rượu và cà phê đều là các chất hỗ trợ sự
gia tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh chứng tim mạch.
CÓ
THUỐC CHỮA NHƯNG PHẢN ỨNG PHỤ CŨNG KHÁ NHIỀU
Trên thị
trường có rất nhiều dược phẩm rất công hiệu để làm giảm cholesterol
và triglyceride trong máu, chẳng hạn như Atorvastatin (Lipitor),
Lovastatin (Mevacor), Pravastatin (Pravachol),
Simvastatin (Zocor), Gemfibrozil (Lopid),
Rosuvastatine calcium (Crestor), Fenofibrate, v.v…
Tuy nhiên,
phản ứng phụ của chúng cũng nhiều như có thể gây ảnh hưởng xấu đến
chức năng hoạt động của gan (làm tăng các enzymes của gan) hoặc
những bệnh lý về bắp cơ như đau nhức, ly giải cơ vân (myalgia,
rhabdomyolysis), v.v...
Vậy chúng
ta cần phải tuyệt đối tuân theo lời chỉ dẫn của bác sĩ.
THUỐC
THIÊN NHIÊN VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGOẠI KHOA THÌ SAO?
Đứng về mặt
thuốc thiên nhiên, quảng cáo cũng không phải là ít về các
loại sản phẩm có thể làm hạ cholesterol, làm giảm mập, v.v…
Đó là các
viên dầu cá có chứa một hỗn hộp gồm có Omega 3,6,9 + vitamine E;
chất niacine; các loại tisanes; các loại trà xanh, trà đắng, trà
đinh; thuốc lá cây; nấm linh chi; nấm hương; tam thất, mộc nhỉ, mè
đen và còn biết bao là thứ khác nữa được bày bán trong các chợ hoặc
trong các tiệm thuốc Tây và thuốc Bắc hoặc được giới đông y phổ biến
hầu như ở khắp mọi nơi…
Trong thực
tế, lĩnh vực thuốc thiên nhiên còn rất hỗn độn, ai muốn nói sao cũng
đều được hết và lang băm cũng nhiều lắm lắm.
Đây là chưa
kể đến một số sản phẩm tuy mang danh hiệu thuốc thiên nhiên nhưng
lại có chứa một cách bất hợp pháp một loại dược phẩm hay một hóa
chất nào đó có thể gây hại cho sức khỏe cho những người có bệnh sử
về tim mạch...
Các sản
phẩm thiên nhiên có thể làm giảm một phần nào đó chất béo trong cơ
thể, tuy thế thiên nhiên không phải hoàn toàn là vô hại.
Phía Tây y
thường xuyên cảnh giác người tiêu thụ phải hết sức thận trọng đối
với các loại thuốc thiên nhiên cũng như đối với các phương pháp
ngoại khoa để tránh cảnh tiền mất tật mang.
Một vài
loại thực phẩm, chẳng hạn như các chất xơ tan trong nước (soluble
fiber) có nhiều trong cám lúa, yến mạch (oat bran, son d’avoine),
lúa mạch (barley), Psyllium, hạt hạnh nhân (almond), quả hạch
(walnut), củ hành Tây, tỏi ăn sống, trái blueberries, sữa đậu nành
cũng có thể giúp làm giảmphần nào cholesterol xấu
(LDL) trong máu.
Nói tóm
lại, thực phẩm chỉ đem vào cơ thể lối 20% cholesterol mà thôi, phần
lớn số cholesterol còn lại đều do gan sản xuất ra.
MỘT
CUỘC CHIẾN TOÀN DIỆN
Nên biết
rằng cholesterol của thực phẩm chỉ đóng một vai trò giới hạn trong
vấn đề làm tăng cholesterol toàn phần (total cholesterol) trong máu,
nhưng quan trọng và nguy hiểm hơn hết chính là chất béo toàn phần
(total fat) và chất béo bão hòa (có nhiều trong mỡ, da gà,
dầudừa, dầu cọ palm oil…) mà chúng ta ăn vào mỗi ngày.
+ The
American Heart Association đưa ra khuyến cáo sau đây:
Tổng số
chất béo (tốt lẫn xấu) ăn vào trong một ngày không nên vượt quá giới
hạn 30% của nhu cầu năng lượng 2000 calories/ngày:
- 1/2 số
chất béo phải là chất béo không bão hòa đơn thể monounsaturatedfat (như dầu olive).
- 1/4 là
chất béo không bão hòa đa thể polyunsaturated fat (như oméga
3 và oméga 6).
- 1/4
còn lại là chất béo bão hòa saturated fat.
+ Tiết chế
ăn uống: ăn vừa phải các chất đường, mỡ và muối.
+ Nên dùng
nhiều rau quả tươi, năng vận động, tập thể dục đều đặn và thường
xuyên, giảm mập, bỏ thuốc lá, bớt rượu và bớt cà phê.
+ Nên quẳng
gánh lo đi và vui sống với mọi người.
+ Riêng với
người có tuổi, mỗi năm nên đi khám bác sĩ và xin được thử máu, thử
tim một lần. Căn cứ vào kết quả xét nghiệm, bệnh sử và một số yếu tố
khác như tuổi tác, cân nặng, có hút thuốc, nam hay nữ, có bị tiểu
đường hay không… Bác sĩ sẽ thiết lập cho bạn một bảng ước đoán % mối
nguy cơ bạn có thể bị nghẽn mạch vành tim (risque de coronapathie)
thuộc vào loại nào (thấp - trung bình - cao) trong vòng 10 năm sắp
tới.
Biết để đề
phòng, để thay đổi cách sống và cũng để uống thuốc!
Giảm mập,
giảm mỡ là một cuộc chiến toàn diện, phải đánh từ
nhiều mặt mới hy vọng thắng được./.
