|
Có thể
nói chó là loài vật gần gũi nhất của loài người , và đồng thời
cũng là bạn đồng hành lâu đời nhất của nhân loại . Tuy được xem
là bạn, nhưng loài người đâu phải lúc nào cũng chơi đẹp với
loài chó đâu . Sự phân biệt đối xử này cũng còn tùy thuộc vào
nhiều yếu tố chẳng hạn như hoàn cảnh kinh tế gia đình , và phong
tục tập quán của từng quốc gia . Nói chung thì các xứ Tây
phương họ rất quý trọng chú cẩu . Tác giả chưa bao giờ thấy 1
quốc gia Âu Mỹ nào cho phép làm thịt chó để bán như trường hợp
tại Việt Nam , Đại Hàn, Trung Quốc và tại 1 số quốc gia khác ở Á
châu. Ăn thịt chó là vấn đề mà các nước Tây phương tối kỵ . Họ
xem việc này như một hành động dã man , nhưng mỗi quốc gia đều
có nền văn hóa và tập tục ăn uống riêng biệt của nó cho nên
không thể phán xét người khác và bắt họ phải giống mình được .
Chó
có nguồn gốc từ đâu?
Người
ta đoán rằng Chó ngày nay được gia súc hóa tại Á châu từ 15.000
năm về trước . Qua nhiều xét nghiệm khoa học và đối chiếu
mitochondrial DNA của rất nhiều giống chó trên thế giới ,các
nhà khoa học đều cho rằng về phương diện di truyền học , chó đã
xuất phát từ chó sói Đông Á . Các cuộc khai quật khảo cổ tại Nam
Mỹ cũng đưa ra kết luận tương tự và đã đánh tan giã thuyết nói
rằng chó sói xám ở Bắc Mỹ là tổ tiên của chó hiện tại . Cách
nay 14.000 năm , lục điạ Mỹ Châu và lục địa Á châu đã dính liền
nhau ở Bắc cực , nơi mà ngày nay là eo biển Behring . Nhờ
địa hình như thế nên 1 số chó vào thời đó đã theo chân dân Á
châu từ Sibérie sang định cư tại vùng Alaska, và theo thời gian
chúng lần lần lan xuống miền Nam châu Mỹ .
Chó
rất thông minh
Tuy về
mặt sinh học, chó rất khác biệt với loài người , nhưng nhờ sống
bên cạnh người cã chục ngàn năm rồi , nên dần dần đã đắc thụ
được 1 ít năng khiếu để đoán biết và hiểu được phần nào ý tưỡng
của chúng ta . Các nhà khoa học đều cho biết rằng chó còn thông
minh hơn cã khỉ chimpanzé nữa .Qua cử chĩ, qua nét mặt ,
tiếng nói, giọng nói và qua thái độ của chúng ta chó có thể
đoán hiểu là chúng ta muốn gì , đang vui , buồn hay đang tức
giận 1 chuyện gì đó . Sự thông minh cũng rất thay đổi tùy theo
giống chó. Có những giống rất thông minh , mau hiểu , và dể dạy
, nhưng ngược lại cũng có những giống chó kém thông minh hơn .
Cách thức và phương pháp chúng ta áp dụng để dạy chó quyết định
phần nào sự phát triển tính thông minh của con vật. Chó càng nhỏ
tuổi càng dể dạy hơn chó đã quá lớn y như đối với trẽ em vậy .
Nuôi
chó để làm gì ?
Trước
hết là nuôi chó để giữ nhà ,hoặc để giữ kho hàng . Hể có ai đến
là nó sủa loạn lên . Tại nhiều quốc gia người ta nuôi chó để
giúp họ lúc chăn dắt đàn bò hay đàn cừu. Chó còn giúp con người
trong lúc đi săn. Lý do thường được đề cập đến là nuôi chó để
cho có bạn,và để bớt cảm thấy cô đơn trong cuộc sống . Tại Âu Mỹ
, chó đã trở thành 1 thành viên trong gia đình. Có người thích
nuôi chó vì nó chỉ biết vâng lời chớ không biết cãi lại . Ngày
nay chó được sử dụng trong khoa thú vật trị liệu trong những
trung tâm nuôi dưỡng người già . Chỉ việc vuốt ve con chó cũng
làm não tiết ra hormone serotonine là chất làm chúng ta
sảng khoái , đồng thời giảm bớt hormone cortisol, là
hormone gây stress , vì vậy giúp làm hạ áp huyết, bớt
căng thẳng tinh thần và tìm được nguồn an ủi . Chó Labrador
hướng dẩn người khiếm thị , chó Husky kéo xe trượt
tuyết ở vùng Bắc cực . Cũng có trường hợp chó được huấn luyện
đặc biệt nên có thể báo động khi chủ nó sắp bị động kinh (epilepsy)
, sắp bị bất tĩnh vì bệnh tim hoặc có những vấn đề sức khỏe này
nọ khác xảy ra bất ngờ ? Trong quyển The Healing Power of
Pets, Bs Marty Becker cho biết có trường hợp chó đánh hơi và
phát hiện ra được cả bệnh cancer thận ở người chủ ( ?)mà trước
đó các bác sĩ điều trị đã sơ sót không chẩn đoán ra . Cảnh sát
và quân đội tại nhiều quốc gia sử dụng chó để tìm chất nổ, phát
hiện địa dạo, nơi ẩn trốn của trộm cướp khủng bố , để giải tán
biểu tình, để tìm kiếm người bị mất tích trong những trận thiên
tai, động đất hoặc tuyết chùi. Tại Canada , giống chó nhỏ con
Beagle được Cơ quan Kiễm Tra Thực Phẩm sử dụng để kiểm soát
thịt thà cá mắm hoa quả nhập bất hợp pháp tại các phi trường và
cũng không quên là chó rất đắc lực và hữu hiệu trong việc phát
hiện ra cần sa ma túy giấu trong hành lý . Chó được dùng trong
các thí nghiệm y khoa và dược phẩm . Chó từng được phóng lên
không gian . Chó cũng là nghệ sĩ có hạng trong những gánh xiệc .
Chó cũng đã từng đóng phim . Chó cũng được dùng để chạy đua và
để thi đấu cắn lộn giúp dân có máu đỏ đen bắt độ và sát phạt lẩn
nhau .Tại 1 vài quốc gia vừa mới thoát cảnh nghèo đói , nuôi chó
kiễng là 1 cái mốt học làm sang của nhiều người lắm tiền thừa
bạc . Có nơi có cả kỹ nghệ chăn nuôi chó thịt chẳng hạn như chó
giống St Bernard được nhập vào Trung quốc để dùng vào
việc lai giống với các dòng chó địa phương để sản xuất ra
những giống chó tạp to con cho nhiều thịt hơn . Cũng có người
nuôi chó vì thích con chó, chỉ có thế thôi .
Có
bao nhiêu giống chó trên thế giới ?
Người
ta phỏng đoán có lối trên dưới 500 giống chó . Chó nhỏ con nhất
có lẻ là Chihuahua ,gốc Mexico ,cao l5cm và trọng lượng
1.5kg . Ngược lại cũng có những giống chó rất to con thấy rất
dể sợ chẳng hạn như Mastiff , Irish wolf Hound,
cao trên 80cm và cân nặng 80-90 kg . Có giống lông dài, có giống
lông ngắn, lông quắn ,đủ màu trắng , đen, vàng , hoe, vện,nâu,
xám, đốm, tai đứng, tai xụ , chân dài, chân cụt , mõm dài mõm
ngắn, có giống thì mắt lồi , mặt gãy mũi bẹp thấy dể ghét ….Bản
tính của chó cũng thay đổi tùy theo giống. Chẳng hạn như giống
St Bernard to con lớn xác nhưng hiền khô rất thích hợp để
chơi giỡn với trẻ em .Tại Âu châu chó St Bernard rất nổi
tiếng trong việc cứu tìm các nạn nhân bị chôn lấp trong các trận
bảo tuyết , ngược lại cũng có những giống rất dữ dằn hiếu chiến
như Pittbull, Rottweiler, Berger Allemand , ai thấy chúng
nó cũng phải ngài ngại … Giá cả 1 con chó rặc dòng có đăng ký
với Canadian Kennel Club , có gia phã hẳn hòi thì rất đắt
, có thể trên cả ngàn đô như chơi . Mua chó để gầy giống thì
khỏi phải nói giá phải đắt hơn nhiều. Chó Tây , Chó Mỹ , Chó
Tàu, Chó Nhật, ôi thôi đủ loại để thỏa mãn cho đủ loại gu .Chó
quý nên cần phải cẩn thận để khỏi bị thất lạc . Thường thì chó
được cho đeo 1 tấm thẻ hay tấm lắc nơi cổ có ghi đầy đủ tên
con vật cùng địa chỉ của nó . Đôi khi những chi tiết này được
xâm nơi da bụng gần bên háng. Những năm gần đây , người ta áp
dụng 1 phương pháp khoa học hơn , tức là sử dụng microchip
nhỏ như hạt gạo nhưng chứa đầy đủ lý lịch của con chó.
Microchip được cấy dưới da vùng vai . Khi muốn đọc thì chỉ
cần làm scan là biết tất cả chi tiết của con chó . Sau
đây xin kể sơ sơ tên của 1 số giống : Berger Allemand (
German Shepherd) , Dalmatian, Great Dane, Golden Retreiver,
Doberman Pinscher,Afghan hound,Cocker Spaniel, Sussex
Spaniel,Irish Terrier, Boston Terrier, Fox Terrier, Airedale
Terrier, Akita,Alaskan Malamute, Pittbull Terrier, St Bernard,
American Bulldog, Shih Tzu, Collie, Schnauzer, Rottweiler,
Chihuahua, Lhasa Apso, Samoyed,Labrador, Newfoundland , Husky,
Pomerian, Boxer, Beagle,Basenji,Dachhund, Japanese
Chin,Bullmastiff, Maltese, Dogue, Chow chow, Pekingese…
và cũng không thể quên giống chó nổi tiếng của Việt Nam , đó là
chó Phú Quốc, rất thông minh , nhanh nhẹn ,hiếu
chiến săn giõi, và giữ nhà cũng khỏi chổ chê . Năm 2005 vừa qua
,tại Đại hàn Gs Hwang Woo Suck , lần đầu tiên đã thành công
trong việc làm cloning (sinh sản vô tính) chó từ 1 con
chó đực 3 tuổi giống Afghan hound . Con vật hi hữu
này được đặt tên là Snuppy. Sự thành công của Gs
H.W.Suck cũng đã gặp nhiều sự ganh tị từ một số nhà khoa học
Âu Mỹ . Các người nầy đã đặt thành nghi vấn kết quả mà Gs Suck
đã gặt hái được .
Chó
cũng đâu có thua Người .
Để phục
vụ khách hàng 4 cẳng là cả một kỹ nghệ phụ thuộc , gồm trước
hết là kỹ nghệ thức ăn cho chó với rất nhiều thương hiệu, đủ
loại , đầy bổ dưỡng cho mọi lứa tuổi, cho mọi nhu cầu phát triển
của chó. Chó cũng có đồ chơi và có xương giả để gặm cho đở buồn
miệng và cho sạch răng . Bên Hoa kỳ , tại 1 số thương xá sang
trọng như Fashion Island Mall ,California
người ta cho phép các bà bồng chó theo lúc đi mua sắm . Cửa
hàng Ikea chuyên bán bàn ghế và đồ vật trong nhà đồng
thời cũng có gian hàng chuyên bán thêm những loại sản phẩm riêng
cho chó mèo với thương hiệu pets and people và khẩu
hiệu quảng cáo là The more you give, the more they
give . Một số nhà hàng và tiệm cà phê lộ thiên như
Starbuck coffee shop cho phép khách được dem chó vào trong tiệm
. Chó cũng có thể đi du lịch xa với chủ. Rất nhiều hotel ở Hoa
Kỳ như Holiday Inn, Motel 6 ,Westin ở Costa Mesa California và
ở Canada có Holiday Inn , Hampton Inn, Vancouver đều cho phép du
khách đựợc mang theo chó vào phòng , lẻ dĩ nhiên là phải chi
thêm vài chục đô cho phần con chó rồi .Chó còn được đưa đến
những cửa tiệm đặc biệt để được làm đẹp, để được cắt móng và
chảy lông . Thỉnh thoảng người ta còn tổ chức triển lãm thi sắc
đẹp cho chó . Tại Hoa Kỳ ,62 % hộ có nuôi chó mèo với vào
khoảng 77 triệu người có nuôi mèo, và 65 triệu người khác có
nuôi chó . Chi phí tổng cộng được ước lượng vào lối 32 tỉ US$ /
năm . Tại Canada, mùa Đông lạnh lẻo ,các bà đầm chu đáo trang
bị áo ấm cho chú cẩu rồi mới dẩn nó đi dạo phố . Chó
ngày nay có những đặc quyền mà trước kia chỉ dành cho trẻ con
trong nhà . Chủ cũng có thể mua bão hiễm y tế và sức khỏe cho
chó . Tại Canada các nhà làm luật đang soạn thão dự luật đặc
biệt để bảo vệ quyền của thú vật nuôi trong nhà mà chủ đích
chính nhắm vào con chó và con mèo. Luật nầy sẽ giúp giải quyết
phần nào sự tranh tụng giữa ông chủ và bà chủ lúc hai đàng ly
dị. Ai sẽ giữ con fido đây? Tiền cấp dưỡng hằng tháng cho
nó là bao nhiêu ? Quyền đến thăm viếng nó thế nào ? Chó rất được
cưng chiều vì vậy có người gọi chó là những đứa trẻ có lông (furry
children) . Có nhiều bạn VN có lẽ hận tình đen bạc sao đó
nên đôi khi tuyên bố 1 câu xanh dờn, đại ý là tại các xứ Âu Mỹ
phồn vinh thật sự này, thằng đàn ông còn phải đứng sau cả con
chó , và dĩ nhiên là phải sau cả đàn bà và sau trẻ con nửa rồi .
Chó rất quyến luyến chủ, bởi vậy mổi khi chủ phải vắng nhà 1-2
ngày nó sẻ rơi vào trạng thái buồn chán cực độ , la khóc tối
ngày, rồi cắn phá đồ vật trong phòng ,và ỉa đái tùm lum . Để
tránh tình trạng nầy ,các Thú y sĩ ngày nay đã sử dụng các loại
thuốc an thần, trị trầm cãm ở người để dùng cho chó.
Đó là thuốc Prozac( fluoxetine), Paxil(
paroxetine) ,Zoloft (sertraline) , Elavil (amitryptyline) và
Clomicalm ( clomipramine) .
Chỉ riêng có Clomicalm do Labo
Novartis bào chế mới được cơ quan FDA Hoa Kỳ nhìn nhận cho phép
xài ở loài chó . Chủ cũng có thể gởi chó đến những nhà trọ đặc
biệt để nhờ họ giử trong thời gian mình đi vắng nhà . Tiền nào
của nấy , có những nhà trọ cho chó rất sang trọng có thể ví
thuộc loại 4 sao, 5 sao . Chó cũng như người, cũng phải chịu quy
luật sinh bệnh lảo tử . Chó sinh ra đến 1-2 tuổi thì coi như đả
trưỡng thành rồi, và trung bình khi được 15 tuổi thì nó đả già
lắm rồi ,tương đương với1 người 85 tuổi . Chó thường chết vào
khoảng tuổi này . Chó cũng bệnh hoạn, đau yếu như con người . Để
chăm lo sức khỏe cho chó thì có đội ngũ Thú y sĩ rất hùng hậu .
Ngày nay ngành thú y cũng được chuyên ngành như bên y khoa . Có
Thú y sĩ chỉ chuyên về giải phẩu, người khác thì chuyên về quang
tuyến chẩn đoán, người khác thì chuyên về mắt.. Chó cũng bị các
bệnh ngoài da , bệnh đường ruột , đau răng… Chó ăn uống bừa bãi
cũng có thể bị béo phì , bị các bệnh tim mạch, bị tiểu đường .
Một số phòng mạch và bệnh viện thú y cũa vài trường đại học
cũng được trang bị với những loại máy móc tối tân, kể cả máy ,
digital X ray , Nuclear Scintigraphy (Scan ) , Ultrasound ,
Echography, Magnetic resonance Imaging ( MRI), Computed
tomography (CT) …không thua vì các bệnh viện tiên tiến của
người .Chó già thường bị các bệnh về mắt , tai , bệnh viêm
khớp, thoái hóa khớp, suy thận mạn tính , và các bệnh cancer .
Các loại cancer thường gặp nhất ở chó, là cancer ở da gọi là
Mast cell tumor ( thường gặp ở loại chó Boxer ),
Cancer vú (mammary tumor)ở thú cái 5-10 tuổi chưa được
thiến, cancer hạch bạch huyết lymphoma và 1 loại cancer
xương rất ác tính (osteosarcoma) . Ba loại cancer đầu có
thể trị khỏi bằng giải phẩu, phối hợp với xạ trị (irradiation)
và hóa trị (chemotherapy) y như bên người . Có điễm
khác hơn ở người ,là nếu thấy trị liệu quá tốn kém , mất thời
giờ mà sẽ không đem đến 1 kết quả nào cã , thì thú y sĩ sẽ bàn
luận với người chủ nuôi và đề nghị nên cho chó ngủ luôn 1 cách
thật êm ái bằng 1 mũi Euthanyl (Pentobarbital) . Sau đó
thì nhờ công ty mai táng chó mèo lo liệu chôn cất đàng hoàng mồ
yên mã đẹp tại nghỉa trang dành riêng biệt cho thú vật . Lẽ dỉ
nhiên là phải hao tài chút đỉnh rồi nhưng tình cảm thì không thể
đo lường bằng tiền bạc được . Để biết ơn và đề cao sự hy sinh
và trung tín của loài chó , một số tượng đài của loài vật này
được thấy dựng lên rãi rác tại vài nơi trên thế giới như ở bên
Pháp , bên Anh và ở bên Đức .
Ngôn
ngữ của chó
Thấu
hiểu lẫn nhau là điều quan trọng , cần thiết giữa người và chó .
Muốn cho chó hiểu thì cần phải dạy cho nó, tập cho nó quen từ
lúc nhỏ . Mỗi khi nghe mình nói 1 mệnh lệnh nó phải hiểu là gì
và nó phải thi hành . Lúc nào mình cũng phải ở vị thế chủ và là
người ra lệnh cho nó chớ không phải ngược lại . Mệnh lệnh mình
đưa ra phải ngắn, gọn và rỏ ràng.
Chó
thường biểu lộ ý nghỉ và cãm xúc của nó qua 1 số cử chĩ , động
tác thân thễ gọi là langage corporel , thí dụ như sủa,
tru, hú, gầm gừ vv…
Đuôi
: chó nguẩy đuôi đễ tỏ sự vui mừng sung sướng . Nếu nhúc nhích
chóp đuôi quá nhẹ có thễ nó bị đau về thể xác hoặc bị u sầu về
tinh thần, như lúc nó ghen tức khi thấy ta ve vuốt 1 con chó
khác . Chó cái lúc rượng đực thường hay giở đuôi lên và giử yên
1 chổ .
Tiếng Sủa : để thông đạt 1 lời
cảnh cáo . Tùy theo cường độ và âm điệu , tiếng sủa có thễ đễ
biểu lộ 1 niềm vui, hoặc đễ báo động có kẻ lạ mặt .
Tiếng gầm gừ : thay đổi tùy giống
chó . Thường đây là dấu hiệu chót trước khi nó tấn công . Không
nên đến gần nó lúc này .
Tao
là xếp xòng đây ( leader) : khi
chó muốn cho biết chính nó là xếp xòng là kẻ ra lệnh để chỉ huy
(dominant) thì nó sẻ ngó thẳng, lông ở cổ và ở lưng dựng
đứng , môi xếch lên , và nó gát 1 cẳng trên mình đối thủ đã bị
khuất phục (dominé) .
Tao
chịu thua mầy rồi : khi muốn chịu
thua ,nó liền nằm ngữa ra và đưa 4 cẳng lên trời . Cử chỉ nầy
có thễ được biểu lộ trước mặt chúng ta khi nó nghĩ rằng nó có
lổi , và nó nhìn nhận uy quyền của người chủ . Nó muốn chúng ta
vổ về và gải bụng nó . Ngoài ra đễ biểu lộ sự khuất phục của
mình , chó thường tránh ngó thẳng vào mắt ta , 2 lổ tai cụp
xuống và kéo trệch ra sau, đuôi cúp xuống vào giữa 2 cẳng . Nó
ngậm miệng lại và có khuynh hướng nằm bẹp xuống . Qua những cử
chĩ vừa kể, nó muốn trấn an đối thủ là nó đã chịu thua rồi .
Nhưng chúng ta nên nhớ, tuy vậy con chó vẫn có thể bất thần cắn
ta mà không cần báo trước .
Nó
muốn rủ ta cùng chơi với nó : nó
qụy thấp 2 cẳng trước xuống và nhỏng cao phần sau của nó lên ,
đuôi ngoắc ngoắc , mồm hả to ra nhưng môi vẩn ở vị trí bình
thường không kéo xếch lên trên . Tuy là có cử chỉ hiền lành như
thế , nhưng 1 con chó nếu bị kích thích hay bị chọc phá thình
lình , chẳng hạn như lúc bị kéo đuôi , kéo lông hay kéo lổ tai
,nó vẩn có thể cắn như thường .
Chó
liên lạc với nhau bằng cách nào ?
Trước
hết phải nói là chó có khứu giác rất nhạy bén. Nó đánh
hơi rất giõi và rất xa . Trong nước tiểu của chó đực hoặc chó
cái đang lên giống có 1 mùi rất đặc biệt ,khoa học gọi là
pheromone, có tính chất kích dục rất hấp dẩn đễ thu hút các
chó đực . Xúc giác , trước khi chó nhảy đực
thường cọ quẹt, kê mõm hưởi nhau .Thị giác biểu lộ qua
những động tác để nói lên sự vui mừng hoặc sự ghen tức, sự chinh
phục hoặc sự nhượng bộ . Chó thấy dễ dàng nếu vật thể cữ động ,
và có thị giác tốt hơn thị giác của con người về đêm. Âm
thanh, như tiếng sủa, hú , tru, gầm gừ đều có ý nghĩa khác
nhau. Thính giác cũng rất nhạy bén và rất phát triển, nhờ
vậy chó biết lúc nào thì cần đề phòng địch thủ và có những động
tác thích ứng . Chó có thễ nghe những âm thanh với tần số mà con
người không thễ nào nghe được ,như các siêu âm ultrasons
. Nó rất dở chịu đựng những âm thanh cao vút như tiếng kêu của
các máy hút bụi vv…
Coi
chừng chó dữ
Không nên đến gần 1 con chó đang bị cột giữ trong chuồng
hoặc đang bị nhốt trong xe hơi. Chó có khuynh hướng muốn giử gìn
lãnh thổ của nó nên không muốn ai bén mãng đến gần.
Chó
xắn xã chạy đến ta 1 cách không mấy thiện cãm:
Chúng ta không nên la hét hay bỏ chạy. Hãy
điềm tỉnh, bất động . Không nên tạo 1 cữ chỉ đương đầu chống cự
nó, và hãy đễ con vật đến gần tự do ngửi đễ kiễm soát ta . Xong
xuôi nó sẽ bỏ đi .
Coi
chừng ,nó muốn tấn công đó : chó
vãnh môi trên nhe răng ra, lông ở vùng lưng dựng đứng lên , giở
đuôi thẳng lên và bất động.Nó ngó thẳng vào mặt địch thủ , 2
vành tai đứng lên và hướng ra phía trước . Phần sau của nó hạ
thấp xuống như sẳn sàng đễ phóng vào địch thủ.
Nên
nựng chó ở đâu ?
Nên tập
trung sự vuốt ve nựng nịu ở vùng cổ họng của con chó .
Nên tránh nựng nịu phía trên đầu của nó như nhiều người thường
hay làm , con vật có thể nghĩ rằng chúng ta muốn kiễm soát nó .
Chó cũng sẽ biểu lộ cử chỉ đề phòng nếu chúng ta rờ vào đuôi,
mông hay cẵng của nó . Cẩn thận lúc nó đang ăn hay đang ngủ .
Chó
có giác quan thứ sáu hay không ?
Rất
nhiều loài vật có năng khiếu cãm nhận được dấu hiệu cũa những
biến đổi trong môi trường sống . Chó có khứu giác và thính giác
vô cùng nhạy bén có thễ nghe thấy được những điều mà con người
chúng ta không thễ làm được . Khi chó có những cử chĩ khác
thường như tự nhiên có vẽ sợ hãi vô cớ và tìm cách chạy trốn,
nếu bỏ ra ngoài cái lý do là nó bị điên , thì có lẽ là con chó
muốn báo hiệu 1 thiên tai ( động đất , tsunami, bảo tố ) sắp xảy
ra .Có trường hợp lúc đi chơi với chủ cách nhà 7-8 chục cây số
,chó bị thất lạc . Nhưng lạ thay , vài tuần sau người ta thấy nó
lù lù trở về nhà . Các nhà khoa học đưa ra giã thuyết là con
vật có thễ cãm nhận đựợc những sự thay đổi ở từ trường nên đã
tìm ra được phương hướng đễ trở về nhà . Có người còn nói chó có
thễ thấy ma nửa ? Chẵng hạn như đang dẩn chó đi chơi ở nơi vắng
vẽ , thình lình nó khựng lại , rên nho nhỏ và run bay bãy tỏ vẽ
khiếp sợ cực độ. Nếu cắt nghĩa hiện tượng nầy theo khoa học thì
có thễ con chó đã nghe được những âm thanh, những siêu âm
lạ thường , hay đã đánh hơi được mùi của loài thú dữ nào đó
làm nó phát sợ .
Tại
sao chó đực giở cẳng lên khi đái ?
Đây là
bãn năng của chó đực . Nước tiểu của mỗi con chó đều có 1 mùi
riêng biệt của con vật .Mỗi khi đái, nó giở chân lên đễ có thễ
xịt tia nước tiểu lên cao trên cột đèn, trên gốc cây
đễ đánh dấu lãnh thổ (marquage) của nó bằng mùi…Chó
đực còn quá nhỏ cũng như đa số chó cái không biết làm kiểu này .
Chàng kéo tới nàng kéo lui.
Chó cái
lên giống hay còn gọi 1 cách bình dân là rượng đực có mùa .
Thông thường tại Canada chó cái lên giống 2 lần trong năm, lần
đầu vào mùa xuân và lần kế vào mùa thu . Thời gian rượng đực kéo
dài từ 3 ngày đến 21 ngày . Cũng có những loài chó chỉ lên
giống có 1 lần trong năm chẳng hạn như giống chó Basenji .
Giống chó nhỏ con bắt đầu chịu đực rất sớm vào lúc được lối 7
tháng tuổi, ngược lại các giống to con chịu đực trể hơn vào lúc
được 14-17 tháng tuổi .Khác xa với loài người, thú vật chĩ giao
hợp có mùa mà thôi . Chó cái chỉ cho chó đực nhảy lúc
nó lên giống mà thôi. Ngược lại, chó đực thì lúc nào cũng
sẳn sàng hết . Trong thời gian nầy , hể chó cái đánh hơi mùi chó
đực từ đàng xa là nó bất chấp cã khó khăn chướng ngại, cũng
phóng qua hàng rào mà đến với chàng . Âm hộ thú cái lúc nầy tiết
ra 1 dịch nhầy có mùi kích thích tình dục cực mạnh , chó đực
ngữi thấy là xáp vô liền khõi phải mời mọc . Ít ai biết là dương
vật chó đực có 2 bộ phận rất đặc biệt. Xương dương vật ( os
penis) chiếm 1 đoạn theo chiều dài của dương vật , xương
giúp phần nào cho dương vật được thẳng cứng lúc nhảy đực . Bộ
phận thứ 2 là bulbus glandis , hình dạng tròn như củ hành
và nằm ở phần gốc của dương vật sát bụng ( xem hình) . Chó đực
nhảy lên chó cái, nhấp lối 15-20 cái ,thì máu dồn tối đa vào củ
hành làm nó phình ra rất to , cộng thêm sự co thắt của âm hộ
,nên dương vật bị khóa cứng (lock) lại hết phương rút ra
được . Đễ tìm 1 vị thế thoãi mái, chó đực choàng 1 chân trước
qua lưng chó cái và quây ngược ra sau . Thế là 2 con đều mắc
lẹo, con thì cố kéo tới con thì tìm cách kéo lui có vẽ khổ
sở hết sức . Trong giai đoạn này ,xương dương vật rất dể bị gảy
nếu chó đực thiếu kinh nghiệm, làm ăn giục chạc hoặc do sự kiện
chó cái ngồi xuống bất tử . Sau khi xuất tinh , dương vật từ từ
xìu xuống , 2 con vật xút ra khỏi nhau, mỗi con chạy mỗi hướng
,con đực tìm 1 nơi yên tỉnh để nghĩ mệt và thỉnh thoãng ngoái
đầu liếm dương vật của nó vẫn còn đỏ chói và ướt nhẹp . Thời
gian mắc lẹo kéo dài trung bình 25 phút . Nếu thụ tinh , chó cái
sẽ mang thai lối 63 ngày . ( Có 1 người bạn của tác giả có cho
biết là hể thấy hai con chó đang mắc lẹo , thì nếu mình ngéo
ngón tay mình vào ngón tay bà xả và giựt ra 1 cái rụp thì lập
tức 2 con chó sẽ rời ra ngay lập tức . Chuyện nghe sao hoang
đường và phản khoa học hết sức ? Người viết không tin . Mà mình
nở nào làm như vậy được , tội chết phải không các bạn ?)
Chó
nóng ( hot dog)
Hot dog
là 1 món ăn quá ư quen thuộc và phổ thông tại Âu Mỹ . Đây là 1
loại saucisse nhỏ mềm dài như lạp xưởng . Chiên, hoặc hấp cho
chín, nhét vào giửa 1 ổ bánh mì mềm dài cở 1 gan tay , trét lên
1 chút moutarde thêm relish gồm có dưa leo và củ
hành xắt nhỏ chua ngọt , thế là xong . Nhiều người lầm tưỡng
rằng tên hot dog được đặt ra đễ ám chỉ cái đó của
con chó đực . Xin nói rỏ là không phải vậy đâu ! Danh từ hot
dog thật sự đã được Harry M Stevens chế ra để chỉ loại
saucisse bán cho khán giã đến dự những trận Football do đội New
York Giants đấu tại New York Stadium vào đầu thế kỹ 20 . Thuỡ
đó loại saucisse nóng của Đức có tên là Francfort xịt thêm tí
moutarde là món ăn rất được ưa thích trong những buổi đấu
Football. Nhưng cũng có 1 điều bất tiện là món này cũng không
mấy gọn ghẽ cho lắm lúc ăn . Sau đó , người ta mới nghĩ ra cách
để saucisse vào trong 1 loại bánh mì đặc biệt, vừa mềm và vừa
dài . Tên món này được gọi là Red hots . Đến năm 1903
,1 nhà hí hoạ thể thao tên Jad ( T.A. Dorgan) đã cao hứng vẽ lên
1 bức tranh hài hước cho thấy 1 ổ bánh mì trong đó có hình con
chó Dachhund (loại chó Đức, màu nâu đỏ thân dài, chân
ngắn, tai dài lòng thòng 2 bên). Qua bức tranh này , dân chúng
liên tưỡng ngay đến ổ bánh mì mà họ đang ăn lúc coi Football.
Danh từ Hot dog đã bắt đầu từ đấy . Cùng 1 dạo đó , 1 số
người ngộ nhận rằng hot dog được làm từ thịt chó nên số
bán bị sụt giãm thấy rõ . Sau đó, nhờ quãng cáo mạnh cho nên
hot dog đã lấy lại được sự tín nhiệm và sự chiếu cố của dân
chúng .
Tướng Chó và tướng người
Theo
các thầy tướng số thì tướng mạo của 1 con người có thễ nói lên
cá tánh cũng như tương lai sự nghiệp, sang hay hèn và thậm chí
tiên đoán luôn cã vấn đề thọ yểu của người đó nữa .Cùng 1 chiều
hướng nầy , 1 số đồng bào ta , nhất là những người sống ở vùng
nông thôn mỗi khi mua 1 con chó đều cố lựa cho được những con
vật có mang 1 hay nhiều điểm sau đây với hy vọng là nó sẽ là 1
con vật rất khôn ngoan , dễ dạy , và mong nó còn có thể đem
đến cho mình sự may mắn và thịnh vuợng trong đời nữa :
-Tứ túc
huyền đề ( 4 chân đều có mang móng treo: ergot, dew claw
) .
Huyền
đề thật ra là vết tích của ngón thứ 5 đã bị teo lại qua cả
chục
ngàn năm tiến hóa . Tại Âu Mỹ , huyền đề thường được thú y sĩ
cắt
bõ để con vật khỏi bị thương lúc chạy nhảy sau nầy. Một số
giống
chó như Great Pyreneas, Beaucerons, Lundehunds có huyền
đề đôi
, tức là có thêm ngón thứ sáu .
- Tứ
túc mai hoa : 4 chân trắng
- Chó
có 4 mắt ( tức là phía bên trên của mỗi mắt đều có 1 đốm y
như
1 con mắt )
-
Lưỡi có đốm
chàm
-
Về bộ lông
thì : nhất đốm , nhì khoang ,tam vàng tứ vện .
Trên
đây chẵng qua là theo kinh nghiệm của người dân mà thôi, chớ
người viết chưa hề thấy có 1 trường thú y nào ở Âu Mỹ dám đề
cập hoặc dạy môn này cã .
Thịt
chó hay cẩu nhục
Không
biết tại sao mỗi khi người ‘ngoại quốc ’ gặp mình là họ
thường hỏi (có lẽ họ hõi xỏ) về 2 vấn đề : bộ người Việt Nam các
you thích ăn thịt chó lắm hả ? Trong casino sao thấy toàn
là người Á châu như you không hà ? Thế là mình phải dài
dòng cắt nghĩa cho họ hiểu , thanh minh thanh nga ,là tại với bị
thế nầy thế nọ vv…bực mình lắm . Đối với người Tây phương , chó
là con vật rất được quý trọng , không thễ nào bắt nó phải xuống
cấp ngang hàng bằng con heo con bò được . Ngược lại tập quán ăn
uống tại 1 số quốc gia Á châu trong đó có Việt Nam , người ta
xem việc ăn thịt chó là chuyện bình thường mà thôi . Vật dưỡng
nhân mà . Tuy là nói vậy chớ đại đa số người mình , cũng ít khi
dùng thịt chó ngoại trừ 1 số đồng bào ở miền Bắc và
những đệ tữ của hội ve chai mà thôi. Mấy năm gần đây phong trào
hạ cờ tây có mòi lan tràn khắp vùng Saigon và phụ cận đến
độ cung không đủ cầu , cho nên tình trạng chôm chỉa chó đem bán
rất thịnh hành ở bên nhà . Có lái chó lương thiện hơn thì len
lỏi vào các xóm bình dân đem theo đủ mặt hàng tiêu dùng để đỗi
lấy chó. Phần đông người VN vì tin dị đoan nên không muốn mang
tiếng là mình bán chó vì họ sợ bị xui xẻo chết đi . Đỗi chó thì
ok không sao . Có tin bên nhà cho biết là món thịt
mèo (gọi là hổ nhà) độ rày cũng đang có mòi phát triễn mạnh bên
cạnh thịt chó. Tội nghiệp thay!
Các
giới ăn thịt chó đều nức lòng khen đáo khen đễ món thịt nầy vì
theo họ , nó vừa ngon, vừa bổ mà nó còn giúp cái vụ kia nữa nhờ
vậy họ khõi cần phải xài Viagra làm chi cho thêm tốn tiền (giá
trên 10 dô 1 viên ) . Theo Đông Y thì cẩu nhục có vị mặn chua,
tính nóng, không độc, bổ tỳ thận, trợ dương… nghe mê chưa . Theo
dân sành điệu, thịt chó cũng có nhiều thứ hạng : ngon nhất là
chó trắng, nhì là vàng, lông ngắn mịn cho 1 loại thịt nom bờ
1 . Nhất bạch , nhị hoàng, tam khoang, tứ đốm . Họ còn đặt nhiều
câu thơ để ca tụng món cờ tây như :
Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó
Chết xuống âm phủ biết có hay không ?
Làm trai biết đánh tổ tôm
Uống rượu thịt chó , ngâm nôm Thúy Kiều
Sống trên dời ăn miếng thịt chó
Con chó khóc đứng khốc ngồi
Mẹ ơi đi chợ mua tôi đồng riềng
Nam mô một bồ dao găm
Một trăm con chó,
Một lọ mắm tôm
Một ôm rau húng
Một thúng rau răm .
Chó
và hỗn ngữ trong dân gian
Tây
cũng như Ta đôi khi dùng hình ảnh của con chó đễ ám chỉ 1 cá
tánh hoặc 1 hành động của con người . Đồ đĩ chó ,
Đồ chó đẽ , Đồ chó đéo, Đồ đễu chó, kiểu chửi rất
phổ biến của dân đứng bến và của giới du côn , thường đi theo
sau chử ĐM . Thứ đồ chó chết thường được dùng để chữi
khi người nào đó không giúp được gì cho mình mà họ lại còn ăn
hại nữa . Chó đói
: ham ăn . Chó ghẽ : lời nhục mạ khinh khi .Chó đâu có
sủa lổ không, không thằng ăn trộm cũng ông ăn mày
: cái gì cũng có lý do của nó cã . Chó sủa trăng suông
, Chó sủa ma : báo động dõm, làm chuyện lãng nhách , ghen
bóng ghen gió đó em .Chó chùa bắt nạt chó làng: Ỷ thế bắt
nạt kẻ yếu . Chó chê mèo lắm lông : hay chê bai người
khác, dạy đời thiên hạ . Chó con liếm mặt : thuộc cấp dám
hổn hào với xếp .Chó cắn chủ : kẽ phản phúc. Như chó
với mèo: Những cặp vợ chồng , thường hay đôi co khắc khẩu
với nhau . Chó đen ăn vụng chó trắng chịu đòn : kẽ làm
, người chịu .Mồm chó , vó ngựa : nên coi chừng nguy hiễm
. Như chó đạp lữa chạy đôn chạy đáo không khác gì gà mắc
đẽ . Treo đầu dê bán thịt chó : làm ăn giả dối . Chó
tháng 7 ( âm lịch) : trai gái dâm dật chẵng khác nào chó
cái lên giống tháng 7 bên ViệtNam . Chó chê mèo mữa :
chuyện gì hay vật gì quá tệ thiên hạ không thèm đụng tới .Con
nhà khó không bằng chó nhà sang : Chó nhà giàu còn sung
sướng hơn con nhà nghèo . Nai dạt móng , chó ngoạc mồm :
đễ ám chỉ kẽ 8 lạng, người nữa cân , hay vỏ quít dày, móng tay
nhọn. Cuộc đời thật chó má: tiếng oán trách hận đời .Chó
ngáp phải ruồi : do sự may mắn mà có được .Chó dắt:
do hên mà làm đựợc chớ không phải do tài cán gì hết . Không
có chó bắt mèo ăn cứt , trâu không có bắt chó đi cày : sử
dụng người không đúng chổ . Đen như mõm chó : vận xui tận
mạng như vừa mới bị mất việc, thì bị đụng xe gảy chân . CCCD
( cầm c… chó đái) có nghĩa là nâng bi , là làm mọi cho người ta,
ngược ý với COCC (con ông cháu cha) có nghĩa là làm cha thiên
hạ . Chó nhảy bàn độc : trèo lên đầu lên cổ người ta , có
nghỉa tương tợ COCC . Lên voi xuống chó : thay đổi
địa vị 1 cách thãm thương như từ thật giàu có xuống cãnh nghèo
khó tột cùng. Mục xe cán chó : mục trong tờ báo có đăng
những tin lặt vặt .Đồng chó ngáp : hình như tên chỉ 1
cánh đồng thật rộng lớn ở miệt Thủ Đức về hướng Biên Hòa ,chó
chạy qua đó thì vừa quá mệt thè lưỡi ra thở hòng học cho bớt mệt
,bớt nóng vì chó không có tuyến mồ hôi ( sweat gland)
dưới da và vì quá buồn chán nên phải phải ngáp dài chăng ?
Chó ăn đá gà ăn sỏi: chỉ những vùng đất khô cằn không canh
tác được, người dân nghèo khó sống rất cơ cực thí dụ như vùng
nào đó ở miền Trung Việt Nam ... Cò bay thẳng cánh , chó chạy
cong đuôi : chỉ những cánh đồng bát ngát cũa những người
giàu có ở miền Nam thuở xưa . Có con khỉ chó con khỉ khô gì
: chỉ những chuyện hay những gì hiếm có , không thễ bao giờ xãy
ra . Cây chó đẽ: 1 cây thuốc Nam phổ biến ở nông
thôn miền Nam, dùng đễ tiêu độc sát trùng, trị mụn nhọt ghẻ lỡ.
Nó còn có tên là cây chó đẽ răng cưa hay điệp hạ châu .
Cây chó đái : hình như cũng là 1 cây thuốc nam khác nữa?
Nhà thương thuốc chó: : tên chỉ viện Pasteur mà người
Saigon thời xa xưa thường hay gọi . Nấm chó đái : tên chỉ
những loại nấm hoang .Chợ chó : trước 75, nằm bên lề đại
lộ Hàm Nghi ,gần chợ củ Saigon. Hạ cờ Tây ( hạ cầy tơ ) :
món thịt chó. Ngã ba chuồng chó : tên 1 xóm bình dân
trong vùng Gò Vấp, cạnh Saigon. Trước 75, vào những ngày cuối
tuần , các đấng mày râu thường hay đến đó đễ tìm em út .
Một tiếng kêu cha ba tiếng kêu chó : câu nầy xuất phát từ
thời Pháp thuộc , vào những ngày nghĩ phép, lính tráng rủ nhau
đi xã xú bấp. Chẳng may vài chú bị bệnh ( danh từ đàn ông
thường gọi là bị bể ống khói) , đái rát , tựa như cà phê sữa,
vào bệnh viện bác sĩ và y tá thẳng tay,không nhân nhượng chút
nào ,và dùng dụng cụ đặc biệt chùi rửa và thông nòng súng cũa
chú ta , khõi phải nói là đau thấu mây xanh cho nên bệnh nhân
phải ghì chặt thành giường ,cắn răng cố chịu đau và miệng không
ngớt phát ra tiếng cha..a..a .. chắc .. chắc.. chắc , vậy mà
cũng không tỡn , vài tháng sau thì lại vướng nữa. Cho chó
ăn chè : đây là chỉ dân nhậu lúc xỉn múc cần câu không
còn biết trời đất gì hết ,không ngán ai hết , ói mữa tùm lum ,
và có khi kéo c.. ra tè tại chổ , ai có chịu hay hổng chịu cũng
coi như pha luôn. Muốn giết con chó thì hãy nói là nó điên
: muốn hại ai thì cứ gán cho 1 tội tày trời , chụp mủ . Bị
ma chó cắn : 1 số người ở vùng quê thường hay tin dị đoan ,
hể ngủ dậy thấy có vết bầm xanh trên cánh tay hoặc trên đùi là
họ nói bị ma chó cắn . Mặc chó chó sủa ,đoàn lữ hành vẫn cứ
đi: chuyện mình thấy đúng thấy phải thì mình cứ làm không
cần bận tâm đến dư luận này nọ. Làm nghề đâm heo thuốc chó
: sống bằng nghề đồ tể . Bác sĩ chó mèo (dog doc) : thú
y sĩ . Con chó lửa : chỉ cây súng sáu . Răng chó
: 2 cái răng nhọn ở hàm trên. Đánh cờ chó : 1 loại
cờ mà trẻ con thường hay chơi 50 năm về trước . Con chó con
của mẹ : Đây có lẽ là câu duy nhất dùng từ chó theo 1
nghỉa tốt để chỉ đứa con cưng yêu dấu cũa mẹ . Mây chó
(vân cẩu) : điển cố trong văn học chỉ những hình ảnh các cụm mây
có hình dạng con chó và chúng thay đổi luôn luôn thành hình
khác, và khác nữa cũng như không khác gì số phận của con người
.
Lò cừ nung nấu sự đời.
Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương.
Cung Oán Ngâm Khúc
( Ôn như Hầu, Nguyễn gia Thiều )
Kết
luận
Trong
tất cã các loài gia súc, chó là con vật lúc nào cũng gần gủi bên
ta nhất . Chó gắn liền vào số phận của con người . Vì con
không chê cha mẹ khó , chó không chê chủ nghèo. Dù chúng ta
có giàu, dù chúng ta có nghèo , dù cho cuộc đời chúng ta có lận
đận ba chìm bảy nổi tám cái linh đinh đi nữa , thì nó cũng vẫn
trung thành ở bên ta, không bao giờ tìm cách bỏ rơi và phản bội
lại ta cã . Chó chia xẽ với chúng ta những nhọc nhằn , vui buồn
trong cuộc sống , giúp ta bớt cãm thấy cô đơn lẽ loi và thậm
chí đôi khi còn liều mình cứu ta trong những tình huống hiễm
nguy nữa . Đây là 1 đức tính vô cùng quý báu hiếm thấy kể cã ở
loài người có lý trí và biết suy nghĩ ./.
Montreal , Jan 20 , 2006
Print this site
Trở về Trang Chính
|
