Từ khi bệnh Crohn được biết đến vào năm 1932 đã có rất nhiều công trình khảo cứu khoa học được thực hiện để tìm nguyên nhân gây ra căn bệnh quái ác nầy. Tuy nhiên, cho đến bây giờ vẫn chưa có một nhà khoa học nào có thể trưng ra một cách chắc chắn nguyên nhân gây ra bệnh Crohn ở người. Có rất nhiều giả thuyết như dị ứng, di truyền, tự miễn (autoimmune), dịch tể học (épidémiologique) đã được đưa ra, trong số nầy nổi bật nhất là giả thuyết lây nhiễm từ vi khuẩn Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis (MAP) tác nhân chính của bệnh Paratuberculosis còn được gọi là Johne’s disease ở loài bò.

Bệnh Crohn là bệnh gì?

Bệnh Crohn là một loại bệnh viêm ruột không đặc hiệu mãn tính ở người. Khoa học gọi bệnh nầy là iléocolite granulomateuse chronique des humains. Người ta nghĩ rằng có thể hiện tượng quá mẫn cảm của hệ miễn dịch đường ruột (hypersensibilité du système immunitaire intestinal) là nguyên nhân gây bệnh viêm ruột nầy...Bệnh Crohn thường hay thấy xuất hiện tại những xứ nào hiếm có những bệnh do vi khuẩn Mycobacterium, chẳng hạn như là bệnh lao phổi và bệnh cùi hủi. Bệnh Crohn thấy xảy ra tại Bắc Mỹ, Anh quốc và Bắc Âu (Scandinavie)…Tỷ lệ nhiễm bệnh là 3/100.000 người. Từ năm 1984 có rất nhiều bài khảo cứu khoa học cho biết là đôi khi vi khuẩn Mycobacterium paratuberculosis (tác nhân bệnh Johne’s disease ở bò) được phát hiện ở những người mắc phải bệnh Crohn.

Bệnh Paratuberculosis là bệnh gì?

Bệnh Paratuberculosis (hay Johne’s disease) là bệnh của loài thú nhai lại (ruminant) đặc biệt là bò…Bệnh được lây truyền từ con bò nầy sang con khác qua việc tiêu thụ những thức ăn có chứa vi khuẩn Mycobactérium paratuberculosis. Triệu chứng chính là hiện tượng tiêu chảy kinh niên làm con vật thật gầy còm và chết vì kiệt sức. Ở bò bệnh, vi khuẩn được thải ra ngoài một cách không thường xuyên qua sữa non (colostrum), sữa, nước tiểu, phân và qua những tiết dịch khác. Trong môi sinh, vi khuẩn Mycobacterium paratuberculosis có thể tồn tại từ 3 đến 9 tháng trên đồng cỏ hoặc cả năm trong phân ẩm nếu ở trong chuồng bò!

 Các nhà khoa học cũng không thể xác định được một cách chắc chắn là bằng cách nào vi khuẩn có thể truyền từ bò sang cho người. Rất có thể vi khuẩn truyền cho người thông qua việc uống nước hoặc uống sữa đã bị nhiễm trùng? Đây là một giả thuyết thật đáng ngại có thể làm xụp đổ hoàn toàn kỹ nghệ sữa trên thế giới. Tuy nhiên, cho tới ngày nay không có một khảo cứu nào xác nhận hay phủ nhận rằng vi khuẩn Mycobacterium paratuberculosis có thể tồn tại được qua công đoạn hấp khử trùng (pasteurisation) sữa.

Bảng so sánh bệnh Crohn ở Người và bệnh Paratuberculosis ở Bò

SIGNES CLINIQUES / TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

*Bệnh Crohn ở Người:

    -Diarrhée chronique (tiêu chảy kinh niên).

     -Perte de poids progressive.

     -Hypoprotéonémie et anémie progressive (dấu hiệu thiếu protéine và thiếu máu từ từ   xuất hiện ra).

     -Fièvre, anorexie (sốt, biếng ăn).

     -Douleur abdominale, saignements rectaux (đau bụng, xuất huyết trực tràng).

*Bệnh Paratuberculosis ở Bò:

     -Diarrhée chronique.

     -Perte de poids progressive (càng ngày càng gầy ốm).

     -Hypoprotéonémie et anémie progressive.

     -TPR normal, pas d’anorexie (thân nhiệt, mạch và nhịp thở đều bình thường, không có biếng ăn).

     -Débalancements électrolytiques progressifs (chất điện giải bị xáo trộn từ từ).

LÉSIONS / BỆNH TÍCH

*Bệnh Crohn ở Người:

-Surtout au niveau de l’iléum et du caecum (thường ở vùng hồi tràng và manh tràng).

-Inflammation transmurale et présence d’amas lymphocytaires (viêm sưng xuyên thành ruột và có sự hiện diện những mảng bạch cầu lymphocytes).

-Granulomes.(u hạt?)

-Ulcères apteux coalescents (au dessus d’un follicule lymphoide).

-Pas d’évidence de mycobactérie acido alcoolo résistante (không thấy có sự hiện diện của loại vi khuẩn mycobacterium kháng toan và kháng cồn).

*Bệnh Paratuberculosis ở Bò:

-Surtout au niveau de l’iléum distal (thường ở đoạn cuối hồi tràng).

-Entérite granulomateuse multifocale ou diffuse, intestin semblable au carton ondulé (viêm ruột và ruột có hình dạng giấy carton uốn dợn).

-Noeuds lymphatiques augmentés de volume (hạch bạch huyết to ra).

-Nécrose caséeuse (hoại tử mềm bả đậu) et calcification (calci hóa) des plaques de Peyer.

-Présence de mycobactéries acido alcoolo résistantes (hiện diện của vi khuẩn kháng toan và kháng cồn Mycobacterium paratuberculosis).

Kết luận

Quả thật có nhiều nhà khoa học đã tìm được sự hiện diện của vi khuẩn Mycobacterium paratuberculosis ở người mắc bệnh Crohn, nhưng không ai có thể nói rằng vi khuẩn nầy là nguyên nhân chính của căn bệnh trên hay nó chỉ là nguyên nhân phụ liên quan đến hiện tượng viêm sưng mà thôi? Làm thế nào có thể giải thích được vì sao với biết bao phương pháp chẩn đoán tiên tiến đã được sử dụng chẳng hạn như kỹ thuật PCR Polymerase chain reaction để tìm DNA của vi khuẩn nhưng người ta chỉ tìm thấy được sự hiện diện của vi khuẩn Mycobacterium paratuberculosis ở một số ít người bị bệnh Crohn mà thôi…Và còn biết bao nhiêu là giả thuyết khác nữa...Có điều chắc chắn là cách gây bệnh Crohn ở người và cách gây bệnh Johne’s disease ở bò đều rất giống nhau. Cho tới ngày nay không một ai có thể chứng minh được là cả hai bệnh đều có cùng chung một tác nhân!! Đây cũng là ý kiến của cơ quan The Centers for Disease Control and Prevention Hoa kỳ (CDC):“…The CDC recognizes the fact that there is a wide range of important questions in relation to Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis (MAP) and Crohn’s disease, to which the answers are unfortunated,currently unknown...”

Bí mật hoàn toàn./.

Tài liệu tham khảo:

-Chiodini RJ, Rossiter CA: Paratuberculosis: A Potential Zoonosis? Veterinary Clinics of Norh America: Food Animal Practice. 1996, 12:2, 457-467

-Engstrand L:Mycobacterium Paratuberculosis and Crohn’s Disease. Scandinavian Journal of Infectious Diseases. 1995, 98:27-9

-Prantera C, Novelitz BI: Crohn’s Disease. Marcel Decker Inc, New York,1996

-Marie France Coutu: Never in my Milk? The Canadian Movement against Paratuberculosis (MAP-Canada), 2001

-Trisha Macnair: Crohn’s Disease and Milk. Ask the Doctor, BBC-Health, 2007

-J.R. Stabel: Johne’s Disease and Milk: Do Consumers Need to Worry? Symposium: Health anh Safety on the Dairy Farm, USDA-ARS. Journal of Dairy Science Vol.83, No 7, 2000

-Johnes Ph et al: Crohn’s disease in people exposed to clinical case of bovine paratuberculosis. Epidemiology and Infection, 2006; 134:49-56

-Johne’s Information Center, FAQs. Univ.of Wisconsin-School of Vet. Med.

Montreal, July 13, 2007

Print this site

Trở về Trang Chính