|
Từ khóa:
Plastic migration
Trong
cuộc sống hằng ngày, lon hộp plastic dùng chứa thực phẩm và lò
vi ba (microwave oven) là những vật dụng rất cần thiết và
rất tiện lợi cho mọi gia đình. Bạn thử mở kệ bếp ra mà xem. Ôi
thôi, sao mà lỉnh kỉnh đủ thứ! Nào là lon bơ, nào là hộp
margarine, hộp sauce, hộp cà rem, hộp tofu, hủ yogurt vv… tất cả
đều là hộp không! Đây là “chiến lợi phẩm” mà các bà xả kim chỉ
đã cắt ca cắc cũm chịu khó giữ lại để lỡ lúc nào cần đến thì có
sẵn mà xài. Ngoài lon hộp ra, chúng ta cũng phải kể đến một sản
phẩm đặc biệt khác nữa, đó là màng nhựa plastic (cling wrap,
pelliculle plastique, pelli moulante). Loại màng này
được sử dụng rộng rãi để bịt tô canh, đĩa đồ xào, hay để bao
miếng bánh lại cho nó vừa hạp vệ sinh mà cũng lại vừa đẹp mắt
nữa. Trong chợ, màng nhựa cũng được thấy sử dụng để bao để gói
thực phẩm, thịt thà, rau cải, bánh trái, và fromage vv…
Sự tiện ích của đồ nhựa plastic đã quá rõ ràng rồi, nhưng gần
đây một số nhà khoa học trên thế giới đã cảnh giác mọi người về
mối nguy cơ của chất plastic có thể gây hại đến sức khỏe chúng
ta. Đặc biệt là khi thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với plastic lúc
được đem hâm nóng trong lò vi ba. Trong điều kiện này, nhiệt độ
có thể giúp cho một số chất độc trong màng nhựa có điều kiện
nhiễm vào thức ăn. Khoa học gọi đây là hiện tượng di chuyển
plastic (plastic migration). Cơ quan trách nhiệm về vệ
sinh an toàn thực phẩm Joint Food Safety and Standards
Group của Anh Quốc đã đặc biệt quan tâm và nghiên cứu vấn đề
này từ nhiều năm nay rồi.
Các
chất liệu nào nguy hiểm nhất?
Nói
chung thì các vật dụng nào có chứa chất plastic PVC (polyvinyl
chloride) đều được xem là nguy hiểm hết! Để tăng tính chất
dẻo dai của sản phẩm, nhà kỹ nghệ thường cho trộn vào thêm chất
di-(ethylhexyl) adepate, gọi tắt là DEHA. Dưới tác dụng
của nhiệt độ cao lúc hâm trong lò vi ba, chất DEHA được thải ra
từ màng nhựa và nhiễm vào thức ăn. Thực phẩm càng chứa nhiều dầu
mỡ thì phản ứng càng mạnh hơn. Mức độ tiếp xúc giữa màng nhựa và
thực phẩm cũng như thời gian hâm nóng lâu hay mau, quyết định độ
nhiễm của chất độc nhiều hay ít .
DEHA ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
DEHA
được các nhà khoa học gọi là chất làm xáo trộn hoạt động nội
tiết tố (endocrine disrupter). Bởi lý do này nên
nó ảnh hưởng đến chức năng của tuyến sinh dục, làm giảm lượng
tinh trùng sản xuất, tạo ra quái thai, và có thể gây ra cancer
nữa. Ghê chưa! Nhưng thật ra, đây mới chỉ là kết quả thí nghiệm
ở trên loài chuột mà thôi. Mối liên hệ giữa chất DEHA và sức
khỏe con người vẫn còn là một giả thuyết nằm trong vòng tranh
luận và dự đoán mà thôi.
Vẫn còn trong vòng tranh luận!
Kỹ nghệ
plastic Hoa Kỳ có cho biết là hai cơ quan US Food & Drug
Administration (FDA) và Environmental Protection Agency
(EPA) đều xác nhận là công chúng không nên lo ngại vì lẽ các sản
phẩm plastic hiện có trên thị trường đều đã được thông qua các
thủ tục xét nghiệm chặt chẽ. Tất cả đã đáp ứng đầy đủ các điều
kiện an toàn mà cơ quan FDA đã đòi hỏi. Tuy vậy vẫn có một số
người còn hoài nghi. Hiệp hội các nhà tiêu thụ Hoa Kỳ (Consummers
Association) cũng như một số nhà khoa học trên thế giới đều
e dè thận trọng trước những lời tuyên bố đầy lạc quan của chính
phủ và của giới kỹ nghệ đã đưa ra.
Tại
Canada thì sao?
Santé
Canada không mấy quan tâm về vấn đề plastic cho lắm vì lẽ chưa
có báo cáo cụ thể nào nói lên hiểm họa cấp thời của plastic cả.
Tuy vậy vẫn có một số nhà sản xuất vật liệu plastic như Dow
Brands (Saran wrap, Handi wrap, Strech’n seal) nhằm mục
đích quảng cáo, đã cẩn thận cho ghi chú thêm cách sử dụng an
toàn trên sản phẩm của họ bán ra. Chẳng hạn như đối với hiệu
Saran Wrap, chúng ta thấy có ghi câu: dùng để bịt thức ăn
lúc hâm nóng trong lò vi ba trong một thời gian lâu dài ở nhiệt
độ cao! Hiệu Handi Wrap thì có ghi câu: chỉ được sử dụng
để hâm nóng trong một thời gian ngắn mà thôi! Strech’n Seal:
không được đem dùng trong lò vi ba! Cũng có những hiệu khác chỉ
nêu những câu chung chung như: rất hữu ích, tiện lợi và lý tưởng
cho lò vi ba! Tại Quebec có 9 hiệu màng nhựa có mang câu chỉ dẫn
đặc biệt, chẳng hạn như: có thể dùng cho lò vi ba (aussi pour
micro onde, microwaveable). Câu này do hiệp hội các nhà
sản xuất hàng bách hóa (Grocery Products Manufacturers of
Canada) tự đặt ra chớ không có điều lệ nào của chính phủ quy
định hết.
Nên
cẩn thận!
Hiện
tượng di chuyển plastic còn rất mới mẻ, chưa rõ rệt cho lắm.
Người thì nói nguy hiểm, người thì nói không. Nếu chất plastic
thật sự có hại thì cũng cần hội thêm nhiều yếu tố khác nữa mới
có thể ảnh hưởng thật sự đến sức khỏe, chẳng hạn như phải ăn
thường xuyên trong một thời gian thật lâu dài. Thôi thì tốt hơn
hết là chúng ta nên cẩn thận và đề phòng:
1* Chỉ
sử dụng loại vật dụng plastic nào có ghi chú câu: For
Microwave use, Microwave safe, Microwaveable, Aussi pour
Four à Micro Onde vv…
Tuyệt đối không sử dụng lại các lon, hộp cũ đã
được dùng để đựng các thực phẩm lạnh như hộp đựng
tàu hũ, hộp bơ, hộp margarine, hủ đựng yogurt, hộp
cà rem vv…để đựng thức ăn và đem hâm nóng trong lò vi ba. Ở
nhiệt độ cao, chúng sẽ bị méo mó, tiết ra mùi hôi lạ thường và
đồng thời cũng tiết ra những chất nguy hại cho sức khỏe nữa.
2* Mỗi
khi cất vào tủ lạnh cũng vậy, nên tránh có sự tiếp xúc trực tiếp
giữa màng nhựa với thức ăn, đặc biệt là với những món có chứa
nhiều mỡ dầu.
3* Nhớ gỡ bỏ màng nhựa đậy bịt thức ăn mỗi khi đem
hâm nóng trong lò vi ba. Nếu có muốn giữ màng này lại thì phải
chừa hở một khoảng cách độ 2.5 cm trên mặt thức ăn, và nên để hở
một góc cho hơi nước dễ bốc ra ngoài.
4* Không nên đem hâm nóng trong lò vi ba các vật liệu
bằng chất styrofoam, là chất liệu xốp nhẹ mà có người
thường hay gọi là chất mốp. Lon hộp bằng styrofoam sẽ bị
mốp méo, bốc múi hôi khó chiụ và thải ra chất styrene
không tốt cho sức khỏe
5* Trước
khi làm tan đông (defrost) thịt trong lò vi ba, nhớ gỡ bỏ
màng nhựa cũng như vỉ đựng bằng styrofoam ra ngoài .
6* Không
nên bỏ các loại rau cải như broccoli, bông cải trắng vv… vào bao
plastic để đem hâm nóng trong lò.
Kết
luận
Phải
chăng đây là mặt trái của sự tiến bộ khoa học? Hình như ngày nay
các trường hợp bị cancer xuất hiện nhiều hơn xưa! Có lẽ thật
đúng vậy, nhưng cũng có thể là nhờ vào các phát minh không ngừng
của khoa học mà các phương pháp chẩn đoán bệnh cũng chính xác
hơn ngày xưa, lại nữa con người cũng có khuynh hướng sống lâu
hơn nên bệnh cancer càng dễ được phát hiện ra. Thỉnh thoảng,
những tin giựt gân loại này thường được tung ra làm mọi người
hoang mang lo ngại. Đúng hay sai? Không ai dám khẳng định trả
lời một cách chính xác được, nhưng rồi dần dần chúng ta cũng
phải quên nó đi và tiếp tục cuộc sống bình thường của chúng ta
mà thôi! Que sera, sera ….whatever will be, will be!
Montreal, June 23, 2006
Print this site
Trở về Trang Chính
| 