BARCELONE

(phần 1)


 

Đại Linh

03 tháng 05 năm 2007

        Barcelone là một thủ phủ, một cảng hoạt động của Địa Trung Hải, là một thành phố của những thiết kế cổ xưa vì nét kiến trúc đặc biệt và mỹ lệ của nó, cụ thể như Cathedrale de Barcelone với một công trình xây dựng trên 150 năm.Barcelone là nơi của những tên tuổi lớn, những thiên tài nghệ thuật của thế giới loài người chúng ta như Picasso, Salvadore Dali, thiên tài kiến trúc Gaudi ...  Antoni Gaudi, nhà nghệ thuật đầy sáng tạo đã phối hợp ngành kiến trúc và triết học và 3 trong những công trình của ông là Palau Guell, Parc Guell và Casa Mila được Unesco liệt vào hàng di sản thế giới. Và Christophe Colomb, nhà thám hiểm tài danh sống cho đam mê thám hiểm không mệt mỏi... Barcelone còn là trung tâm lịch sử thời trung cổ, là nơi lôi kéo hằng ngàn du khách mỗi ngày đến thăm viếng vì những danh lam thắng cảnh và tính cách lịch sử của nó với những kiến trúc vĩ đại.. Những bãi cát mịn màng dài hằng mấy cây số. Còn đại lộ La Ramblas trước đây là lòng của một dòng sông giờ đây là con phố chính của Barcelone luôn luôn nhộn nhịp và huyên náo ngày đêm

 

Diện Tích : 101 km2

Dân Số : 1.578.000 dân với Barcelone nói riêng

               4.400.000 dân với Grand Barcelone

Mật độ dân số : 15.635 người dân/km2

Tiền tệ : Euro

Tỷ lệ thất nghiệp : 6,1%

Quy chế : Thủ phủ của vùng tự trị Catalogne

Ngôn ngữ : Catalan, Castillan.

      Catalan là tiếng nói phát xuất từ latin, cũng giống như tiếng pháp, tiếng tây bán nhà (cũng được gọi là castillan ở Catalogne), tiếng Ý và tiếng Bồ Đào Nha. Tổng cộng có hơn 10 triệu người nói tiếng Catalan. Dân Catalan rất gắn bó với tiếng nói của mình và Catalan đã trở thành tiếng nói chính thức của Catalogne sau những cuộc tranh đấu kéo dài và dai dẳng. Dưới chế độ độc tài Franco, tiếng Catalan bị cấm nói, điều này giải thích tại sao dân Catalan đã kịch liệt và cuồng nhiệt tranh đấu cho quyền được phát biểu bằng tiếng nói của dân tộc mình sau khi Franco mất. Ở trường học, các bài giảng được giảng dạy bằng tiếng Catalan và tiếng Espagnol (Castillan) được xem là sinh ngữ hai. Ở đại học cũng giảng dạy bằng tiếng Catalan, điều này giới hạn việc ghi danh của các sinh viên nói tiếng Espagnol và tạo sự phẫn nộ cho các sinh viên này. 

Các thắng cảnh được liệt kê là di sản của Unesco:   

- Parc Guell

- Palau Guell

- Casa Mila (La Pedrera): là toà nhà tiền chế sớm nhất (avant-gardiste) của  Antoni Gaudi

- Palau de là Musica

- Hospital de Sant Pau                                                                                                                                   

- Casa Vicens                                                                                                                                     

- Sagrada Familia: kiệt tác còn đang dang dở của Gaudi                                                                                    

- Casa Batillo

- Colonia Guell

 

       BARCELONE nằm tiếp cận giữa các ngọn đồi La Serra de Collserola ở phía tây (trên một độ cao 500m), và đồi Montjuic ở phía nam.  

       Thành phố đuợc thành lập bởi người La Mã năm 218 trước Thiên Chúa Giáng sinh, ở vùng gần Montjuic và được đặt tên là Barcino. Barcelone không những là thủ phủ của vùng Catalonie, mà còn là một cảng hoạt động của Địa trung Hải, một đối thủ kinh tế lớn của Madrid, một cực văn hóa (pole culturel) có tính sáng tạo sôi sục và là một đô thị hướng về châu Âu để khẳng định và bảo vệ bản sắc catalan của mình. Sự thành công của Thế Vận Hội Olympic năm 1992 trong Parc de Montjuic đã chứng tỏ tính năng động và hiệu quả của dân chúng Barcelone. Bức tường thành đầu tiên được xây dựng bởi người La Mã vào thế kỷ thứ 4 và bao quanh khu phố tương ứng với Barri Gotic ngày nay, bao gồm La Cathédrale, Plaça de San Jaume và Plaça del Pi.

     Vào thời trung cổ, 2 bức tường khác được dựng lên quanh Phố Cổ hiện nay. Đến mãi cuối thế kỷ thứ XVIII, dân chúng Barcelone vẫn sinh sống bên trong tường thành, trong lúc nhiều làng mạc phát triển chung quanh. Các làng mạc này ngày nay trở thành những khu phố riêng biệt (Garcia,Sants, Sarria.). Sau này khi mật độ dân số tăng cao đã phải phá hủy tường thành để mở rộng thành phố.

     Barcelone ngày này gồm 3 vùng phân biệt rõ:

       - Ciutat Vella (Vieille ville) là vùng thương mãi và dân cư (La Rambla, Barri Gotic, El Raval, La Ribera-Born)

      -  Các làng cổ vùng ngoại biên trở nên những khu phố thương mãi và nhà ở:   Eixample, Sants, Gracia, Port Vell, Barceloneta.

      -  Những khu phố mới hiện đại, chủ yếu là những khu nhà ở (Poble Nou, Villa Olympica). Dưới sự thúc đấy của trào lưu tân thời (mouvement moderniste), hậu bán thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đánh dấu một bước ngoặc quyết định trong lãnh vực văn hoá và kinh tế của thành phố. Đó là Barcelone của Gaudi, của Picasso, của nhà văn Josep, và của nhà thơ Maragall.           

 

                        Plaça de CATALUNYA

       Plaça Catalunya là trung tâm thần kinh của thành phố và là biên giới giữa khu phố cổ (Ciutat Vella) và Eixample. Plaça Catalunya lớn bằng Place d'Etoile của Paris hay Place de Saint-Pierre của Rome. Quảng trường được bao quanh bởi các toà nhà ngân hàng đồ sộ, có quy hoạch espace vert và được trang trí bởi 28 bức tượng và hai đài phun nước chiếu sáng.

         Quảng trường rất nhộn nhịp khách vãng lai và xe cộ. Bến xe Bus nằm ở đây khi bạn đến từ phi trường quốc tế Barcelone El Prat và cũng từ đây bạn có thể dùng bus để trở lại phi trường. Để tham quan thành phố cũng có thể dùng bus touristique mà bến xe cũng nằm ở đây. Với nhịp độ xuất hành 5-20 phút một chuyến, giá vé 17 Euro một ngày và 21 Euro 2 ngày. Có 3 lộ trình khác nhau cho phép tham quan các điểm khác nhau của thành phố.

        Quảng trường Catalunya là giới hạn phía bắc của Las Ramblas (con đường nổi tiếng nhất của Barcelone). Đại lộ Las Ramblas dành cho người đi bộ này chạy dài từ quảng trường Catalunya, xuyên qua thành phố cổ (Barri Gotic), đến tận cảng cổ  (Port Vell), nơi đây có tượng dài Christophe Colomb đang chỉ tay về hướng biến.

        Từ quảng trường khách du lịch có thể đi vào con đường rất nhộn nhịp dành cho khách đi bộ Portal del Angel.

         Cũng từ quảng trường là nơi xuất phát của Passeig de Gracia, một đại lộ nổi tiếng bởi các toà nhà thiết kế theo phong cách moderniste (Manzana de La Discordia).

 

                   LAS RAMBLAS 

          Las Ramblas là đại lộ được biết đến nhiều nhất ở Barcelone. Trước đây đại lộ này là lòng của một con sông (lit de rivière) và bây giờ là con đường rợp bóng hai bên bởi những hàng cây với vòm lá um tùm. Ramblas là tiếng Ả rập để chỉ một dòng thác ngừng chảy vào mùa khô. Dọc theo đại lộ lịch sử này là các toà nhà đẹp như Opera du Gran Teatre del Liceu và Mercat de la Boqueria rộng lớn.

        Las Ramblas gồm một lối đi giữa dành cho người đi bộ và 2 con đường hai bên dành cho xe cộ tấp nập không ngừng. Dọc hai bên lối đi bộ là các quán café, các sạp bán báo, các quầy bán hoa, bán chim, các họa sĩ vẽ chân dung, những người hát dạo, các diễn viên kịch câm. Chính sự nhộn nhịp liên tục này, nhất là vào đêm hay những ngày cuối tuần là mối thích thú chính đối với khách du lịch.

        Las Ramblas chạy dài từ Plaça de Catalunya, xuyên qua Ciutat Vella   ( Phố Cổ), đến tận Port Vell (Vieux Port)

       Las Ramblas là giới hạn phía tây của Barri Gotic. Phía tây Las Ramblas là Barri Xinès (El Raval), là đia phận của gái mãi dâm, các tay ma cô

      Những địa điểm cần tham quan :

          - GRAN TEATRE DEL LICEU

          - MUSEU DE L' EROTICA

          - MERCAT DE LÀ BOQUERIA : khu chợ rộng lớn,đầy màu sắc

          - PALAU GUELL : kiệt tác của GAUDI

          - Plaça Reial : quảng trường sinh động nhất của Barcelone

                  

                              TUỔI TRẺ PICASSO

         Sinh ở Malaga, miền nam Tây Ban Nha, Pablo Ruiz Picasso (1881-1973) là một đứa trẻ phát triển sớm. Ông bố, Jose Ruiz Blasco (1838-1913), là giáo sư dạy vẽ trong thành phố, rồi sau đó năm 1891 được thuyên chuyển đến La Corogne, ở miền tây bắc của đất nước. Picasso sống 4 năm ở La Corogne và những năm tháng ở đây rất có lợi trong sự hình thành năng lực nghệ thuật của ông sau này. José Ruiz sớm phát hiện tài năng của con mình và nhận Picasso vào trường nơi ông đang dạy .Vào năm 10 tuổi Picasso đã tỏ ra có năng khiếu nghệ thuật đặc biệt.

         Khi bố ông đổi về Barcelone để dạy vẽ ở Viện Hàn Lâm Mỹ Thuật Sant Jordi thì cậu thiếu niên 14 tuổi theo cha cùng gia đình đến lập nghiệp ở đây và đã ghi tên vào học nơi trường cha ông đang dạy. Gia đình đổi về ở tại căn hộ số 36 Nou de La Rambla, ngày nay là Carrer de la Reina Christina, gần Port Vell (Vieux Port), rồi sau đó định cư ở số 13 Carrer de La Mercé. Picasso đã tỏ ra rất khéo léo, ông vẽ chân dung các thành viên của gia đình rất tài tình và sản xuất hàng loạt các bức chân dung khỏa thân. Năm 1896, bố ông thuê cho ông một studio ở đường Carrer de La Plata (ngày nay là trụ sở của một restaurant). Ở viện bảo tàng mang tên ông trong khu phố Ribera, ta còn có thể thấy những tác phẩm thời trẻ của ông, những cảnh đường phố, những ký họa các chim bồ câu của cậu học trò Picasso. Mặc dầu phong cách của ông chỉ được khẳng định ở Paris, nhưng Picasso luôn luôn yêu mến Barcelone. Thành phố này với những con đường náo nhiệt, cảng, các chiếc xe bò và các chú ngựa đã là nguồn cảm hứng đầu tiên của ông.

         Năm 1897, ông được gởi đi Madrid để học ở Viện Hàn Lâm Mỹ Thuật San Fernando, nhưng chàng thiếu niên nhanh chóng chán ngấy lối dạy kinh viện. Giờ đây không còn dưới uy quyền của ông bố nữa, cậu thiếu niên tha hồ buông thả theo bản tính của mình. Picasso tự đào tạo bằng cách lưu lại ở Prado nhiều giờ, bị cuốn hút bởi sự khéo léo của các họa sĩ Velasquez hay Greco. Ông lấy nguồn cảm hứng ở các quang cảnh đường phố để vẽ các gương mặt mà ông đã gặp. Ông thích lui tới ở các quán rượu để tìm lạc thú đồng thời tìm chất liệu để vẽ. Suốt trong sáu tháng sau đó (1898), Picasso cùng với một người bạn cư trú trong làng Horta de San Juan ở miền nam Catalogne. Ông sống theo nhịp điệu của đất đai và mùa màng. Ông vẽ những quang cảnh của nông thôn và thoát hẳn những gò bó kinh viện

         Trở lại Barcelone năm 1899, Picasso thuê một xưởng vẽ ở một con đường nằm sau Plaça Reial. Sau đó ông thường thay đổi chỗ ở. Ông thích cuộc sống phóng đãng và thường lang thang vào trong các nhà chứa ở Barri Xinès. Ông đã lấy cảm hứng từ đó để vẽ bức tranh nổi tiếng Les Demoiselles d 'Avignon (1907). Cũng như các nghệ nhân đương thời, sau đó Picasso hướng về Paris, thủ đô của nghệ thuật thời đó. Năm 1904 ông đến định cư hẳn ở Paris. Sau đó ông còn trở lại nhiều lần ở Barcelone, lần cuối cùng năm 1934. Cuộc nội chiến và việc Franco nắm chính quyền sau đó làm ông không bao giờ còn có ý định trở lại để sống ở Tây Ban Nha nữa.

 

                               BARRI GOTIC

        Barcino hay Barcelone thời La mã được che chở bởi một bức tường thành bằng đá. Suốt trong nhiều thế kỷ đô thị lớn dần ra. Các thế kỷ XIV và XV là thời kỳ thịnh vượng và bành trướng của đô thị. Barri Gotic, được bảo quản tốt một cách đặc biệt, có từ thời đại này.

        Barri Gotic nằm trong Phố Cổ (Ciutat Vella) và được giới hạn bởi Avenida de la Cathedrale, Plaça Berenguer, Plaça de Sant Just và Carrer de Sant Honorat. Phố Cổ (Ciutat Vella) kéo dài từ Đại Lộ Ramblas ở phía tây đến Via Laietana ở phía đông. Về phía nam, phố cổ kéo dài ra biến. Phía bắc được giới hạn bởi Plaça De Catalunya.
         Được chạy xuyên qua bởi đại lộ Ramblas, đại lộ nổi tiếng nhất của Barcelone, Phố cổ là một trong những trung tâm lịch sử thời trung cổ rộng lớn nhất châu Âu. Trong Barri Gotic là một mang lưới các con đường quanh co và các quảng trường bao quanh Cathédrale de Barcelone. Một cách để khám phá khu phố trung cổ quyến rũ và đông dân này là đi lẩn vào các con đường nhỏ hẹp với các dinh thự gothique và các quảng trường bé nhỏ. Ở trung tâm Barri Gotic vươn cao Nhà Thờ Barcelone lộng lẫy của thế kỷ XIII, trung tâm đời sống tinh thần và xã hội của khu phố. Xung quanh nhà thờ là các toà nhà đẹp được xây dựng từ thời trung cổ. Không xa nhà thờ là Plaça del Rei (Place Royale) với một tổng thể công trình kiến trúc tuyệt đẹp, cũng được xây dựng vào thời trung cổ và còn ở trong tình trạng được bảo quản tuyệt vời.                                                                                         

         Barri Gotic không những là mạch đập của thành phố Barcelone (dân chúng sống và làm việc ở đây) mà còn là trung tâm lịch sử (Barri Gotic là khu vực cổ nhất của Barcelone và lôi kéo hàng ngàn du khách mỗi ngày). 

.          Barri Gotic trước hết được phát họa bởi người Hy lạp và sau đó chính người La mã đã xây dựng những khu kiều dân đầu tiên trên núi Taber. Chính duới triều đại Auguste (27 trước Thiên Chúa Giáng sinh đến 14 sau Thiên Chúa Giáng sinh) khu phố cổ gothique này đã được chọn để xây dựng các dinh thự hành chánh của thành phố. Những vết tích của Barcelone thời trung cổ được xây dựng trên những nền tảng của Barcelone thời La Mã. Nhưng rất tiếc là ngày nay còn rất ít những dấu vết thời La mã vì các nhà cầm quyền trong các thời kỳ khác nhau sau đó do sự cần thiết, đã phải phá bỏ nhiều toà nhà thời La mã để xây dựng các cung điện đồ sộ và các nhà thờ gotic, điều này nói lên sự thịnh vượng ngày càng gia tăng của thành phố Barcelone. Nhưng từ thế kỷ XV, do sự suy thoái kinh tế nên các quá trình hủy hoại bị chậm lại, nhờ vậy đã cứu vãng được khu phố cổ, được công nhận là một trong những danh lam thắng cảnh đẹp nhất châu Âu.

 

Những địa điểm cần tham quan :

      -  Plaça R. Berenguer

      -  La Cathedrale ( La Seu)  : với Plaça Nova và Plaça de La Seu .

      -  Plaça del Rei (Place Royale) với Museu d’Historia de La Ciutat

       - Plaça de Sant Jaume với Ajuntament (Hotel de Ville) và Generalitat

 

                     Plaça del Rei ( Barri Gotic)

     Còn gọi là Place Royale (Hoàng Cung), nằm cách Cathedrale vài bước đi bộ. Nằm ở trung tâm Barri Gotic, toà Hoàng Cung (Palau Real hay Palais Royal) uy nghi đã có từ thế kỷ XIII và XIV và nằm chế ngự Quảng Trường Hoàng Đế (Plaça del Rei hay Place Royale). Vào thời trung cổ đây là nơi cư trú chính của các Bá tước Barcelone và các vua Aragon. Trong Hoàng Cung có Salo del Tinell, một căn phòng to lớn được bao bọc bởi những vòm gothique. Chính trong phòng này Ferdinand d’Aragon và Isabelle de Castille (các vua người Thiên chúa giáo) đã tiếp kiến Christophe Colomb khi ông này trở về từ Châu Mỹ năm 1493.

       Plaça del Rei là một trong những quảng trường đẹp nhất của Barcelone. Ngự trị quảng trường là một tháp canh (Mirador del Mar), "nhà lầu chọc trời" của thế kỷ XVI, cao năm tầng với những vòm cung ( arcades).

       Ở đây còn có toà nhà tuyệt đẹp Maison Padellas, style gothique catalan, giờ đây trở thành Bảo Tàng Lịch Sử của Thành Phố (Museu d’Historia de la Ciutat). Tham quan viện bảo tàng này cho phép khám phá những di tích thời La Mã của Barcelone. Phần hấp dẫn nhất của cuộc tham quan là đường hầm khai quật (galerie des fouilles) ở dưới đất. Ở đây du khách sẽ đi ngược thời gian để xem những vết tích của Barcelone thời La Mã.
 

 

            LA CATHEDRALE DE BARCELONE

           Nhà Thờ Barcelone được xây dựng vào thế kỷ XIII ở vị trí của một nhà thờ romano-wisigothique trước đây. Đây là nhà thờ thứ 3 được xây dựng ở cùng một địa điểm. Công cuộc xây dựng nhà thờ kéo dài hơn 150 năm và các công trình được theo đuổi cho mãi đến năm 1460 mới hoàn thành.

         Nhà thờ dài 93m, rộng 40m, cao 28m. Tháp chuông (Tours-Clochers) cao 5m, còn Tour Lanterne trung tâm cao đến 70m. Hai tháp chuông hình bát giác (tours-clochers octogonales) có từ thế kỷ XIV. Nội thất nhà thờ là một thí dụ hoàn hảo của kiến trúc gothique catalan.

         Đối diện ngay nhà thờ là Plaça de La Seu. Kế bên có Plaça Nova (Place Neuve): vào thế kỷ XIII, đây là một khu chợ to lớn và các người nô lệ được đem đến bán ở đây. Còn bây giờ quảng trường khi nào cũng tấp nập khách du lịch. Đối diện Plaça Nova là Carrer del Brisber, một con đường nhỏ giữa 2 tháp tròn và to lớn, vết tích của cổ thành La Mã.


 

                Plaça de  Sant Jaume

     Quảng trường này ngày xưa nằm ở trung tâm của vòng tường thành Barcelone. Đây không những là trung tâm lịch sử mà có lúc (từ thế kỷ xv) đã là trung tâm chính trị của thành phố. Thật vậy nằm đối diện trên quảng trường có Palau de La Generalitat, trụ sở của chính phủ catalan ở phía Bắc và Ajuntament (toà thị sảnh) ở phía Nam. Nội thất của 2 dinh thự này có kiến trúc gothic rất đẹp, dân chúng có thể vào xem vào một số giờ quy định nào đó.

    - Palau de La Generalitat :

         - là trụ sở của Hội Đồng Tỉnh và Chính Phủ

         - Catalogne (mà Barcelone là thủ phủ) là một tỉnh được cai trị

bởi một tổng thống, các bộ trưởng, có cảnh sát, ngân sách và tiếng nói riêng

   - Ajuntament (Hotel de ville)

         - được xây dựng vào thế kỷ XIV nhưng có mặt tiền néoclassique

thế kỷ XI.

 

               SALVADOR DALI ( 1904-1989)    

     Dali sinh ở Figueres, thuộc tỉnh Gérone. Ông có một món nợ đặc biệt đối với Barcelone : chính ở đây ông triển lãm lần đầu tiên tranh vẽ của mình. Tính nết kỳ quặc, hay hài hước, thiên tài, hay khiêu khích. Không thiếu gì tính từ để chỉ cá tính của nhà họa sĩ thuộc phái siêu thực này.                      

      Mặc dầu vì nghề nghiệp phải đi đó đây (Madrid, Barcelone, Paris và USA), ông vẫn trung thành với nguồn gốc của mình và đã sống trên nửa cuộc đời ở Port Lligat (ở phía đông Figueres). Sau khi đã giành được thành công to lớn ở Hoa Kỳ năm 1940, Dali trở về lại quê quán. Năm 1948, ông cùng với Gala, người yêu mà ông rất quyến luyến và là đề tài của nhiều bức họa của ông, đến sống ở Port Lligat, gần Cadaques. Năm 1958, Dali và Gala cử hành đám cưới bí mật theo lễ nghi Thiên Chúa giáo.

       Từ năm 1961-1974, Dali cải tạo Nhà hát Thành Phố ở đây (bị cháy rụi vào cuối thời kỳ nội chiến 1939) thành Teatre-Museu Dali.

      Vào những năm cuối 60, cặp vợ chồng Dali có cả một "triều đình" những người giúp việc, những kẻ ăn bám, những nhà cố vấn, các thư ký và những người trình diễn tình dục. Dali mua một lâu đài ở Pubol gần Girona và tặng cho Gala năm 1971. Còn Gala thì sau đó vui thú với nhiều tình nhân trẻ tuổi và rất hiếm khi mời Dali đến thăm lại lâu đài. Sau khi Gala mất năm 1982, Dali dời về ở tại Pubol nhưng ông qua đời 2 năm sau đó trong một tai nạn hỏa hoạn. Mộ của ông là một bộ phận của Nhà Hát-Viện Bảo Tàng Dali.

                                    ĐẠI LINH                                                                                     

 

Trở về Trang Chính