Sử dụng bọ đuôi kìm màu vàng Chelisoches variegatus

[Dermaptera: Chelisochidae] tiêu diệt

bọ cánh cứng hại dừa (Brontispa longissima)


 

Th. S Nguyễn Xuân Niệm

02 tháng 11 năm 2006

 

Kết quả gần đây của Nhóm nghiên cứu của PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc (Đại học Cần Thơ) đã tìm thấy trên cây dừa 5 loài bọ đuôi kìm thuộc bộ Dermaptera, trong đó 2 loài bọ đuôi kìm màu vàng Chelisoches variegatus (Tìm thấy trên hầu hết các vườn dừa ở Đồng bằng sông Cửu Long) và loài bọ đuôi kìm màu đen Chelisoches morio (Chỉ tìm thấy trên các vườn dừa của đảo Phú Quốc), cả 2 đều thuộc họ Chelisochidae và đều có khả năng khống chế hiệu quả bọ cánh cứng hại dừa. Kết quả nhân nuôi bằng thức ăn nhân tạo đã tạo ra số lượng lớn bọ đuôi kìm và lây thả trên một số diện tích vườn dừa. Trong thời gian thực tập tại Viện Bảo vệ thực vật, bước đầu nhân nuôi loài bọ đuôi kìm màu vàng Chelisoches variegatus bằng thức ăn ấu trùng sâu gạo (kích thước hình dạng giống như ấu trùng bọ cánh cứng hại dừa), một loại côn trùng nhân nuôi dễ và rẻ, mà bọ đuôi kìm lại lớn nhanh và khoẻ. Kết quả này mở ra một triển vọng huấn luyện chuyển giao cho nông dân nhân nuôi bọ đuôi kìm bằng thức ăn là ấu trùng sâu gạo để thả trên vườn dừa, sau đó bọ đuôi kìm tự tìm bọ cánh cứng dừa mà tiêu diệt. Bọ đuôi kìm màu vàng có vòng đời khoảng 70 ngày, nên nhân mật số khá nhanh, hơn nữa bọ đuôi kìm này từ trưởng thành đến ấu trùng đều ăn sâu non của bọ dừa, đây là ưu điểm để khống chế mật số của bọ cánh cứng hại dừa liên tục trên vườn dừa, trong khi đó ong ký sinh nhập nội Asecodes hispinarum ký sinh chủ yếu trên ấu trùng bọ dừa tuổi 3 và tuổi 4.

 

  

Nhân nuôi bọ đuôi kìm bằng thức ăn ấu trùng sâu gạo, là biện pháp dễ dàng thay cho việc phải tìm hay nuôi bọ cánh cứng hại dừa để làm thức ăn cho bọ đuôi kìm. Chỉ cần nhân nuôi sâu gạo với thức ăn là cám, sẽ tạo ra một lượng sâu gạo làm thức ăn cho bọ đuôi kìm. Dụng cụ nhân nuôi sâu gạo chỉ là các chậu nhựa (đường kính và cao 40cm) có nắp lưới, phía trên có lồng thu bướm sâu gạo để chuyển sang chậu khác đẻ trứng tiếp tục. Nuôi bọ đuôi kìm cũng bằng các chậu nhựa đường kính và cao khoảng 20cm, bên dưới có lót các lá dừa khô để tạo môi trường đẻ cho chúng. Bọ đuôi kìm đẻ khá nhiều trung bình 40 trứng/ổ, tỷ lệ nở trên 90%. Mỗi ngày ăn trung bình 7 con ấu trùng bọ dừa.

         Nhân nuôi và lây thả bọ đuôi kìm cùng với việc sử dụng các biện pháp sinh học khác, hy vọng dịch bọ cánh cứng hại dừa sẽ không còn nổi lo của nông dân nữa.

 

 

 ThS. Nguyễn Xuân Niệm

(TT. KHCN Kiên Giang)

 

Hai Bọ đuôi kìm phổ biến trên dừa

Trái (màu đen): Chelisoches morio;

Phải (màu vang): Chelisoches variegatus

(Hình do PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc cung cấp, 2006)

 

Trở về Trang Chính