|
Người Việt ta thì
nước trà hoặc miếng trầu là đầu câu chuyện.
Với các
quốc gia Tây phương, mời nhau uống cà phê là tượng trưng cho
lòng hiếu khách. Người ta rủ nhau ra quán làm ly cà phê để có
cơ hội tâm sự, đấu láo cũng như bàn bạc chuyện này chuyện nọ.
Tại công tư sở khắp nơi, cà phê được pha sẵn để mọi người dùng
trong lúc làm việc cũng như vào giờ giải lao. Nhiều người đã
đồng nghĩa cà phê với tình bạn và sự thư giãn tâm hồn. Còn đối
với các bạn học sinh sau nhiều giờ học, ít giờ ngủ thì cà phê là
ly thần dược giúp đầu óc tỉnh táo. Cho nên vừa thức giấc vào
buổi sáng mà thưởng thức ly cà phê mới pha thơm phức; ăn bữa cơm
trưa lại kèm theo chai nước coca lạnh hoặc thư giãn ở nhà buổi
tối với tách nước trà Mạn Hảo, thì trong những nguồn lạc thú đó
đều có chung một chất: chất caffeine.
Từ lâu, Caffeine đã được coi như
một thứ thuốc có tác dụng kích thích và là một gia vị thực phẩm.
Nước uống có chất caffeine đã được thông dụng từ nhiều ngàn năm
trên khắp hoàn vũ.
Dù
caffeine đã là một trong những chất được nghiên cứu rộng rãi
nhưng vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau cũng như ngộ nhận về
chất có khả năng một phần nào ảnh hưởng tới tâm tính con người
này.
Nguốn gốc cà phê.
Theo huyền thoại,
một chú chăn dê ở châu Phi thấy bầy dê của y sau khi ăn những
hạt cà phê thì suốt đêm chạy nhẩy, đùa rỡn với nhau. Cậu bèn ăn
thử và thấy trong người tỉnh táo ra, có nhiều năng lực làm việc.
Cậu ta mang về cho dân làng dùng thử. Mọi người đều thích thú
thưởng thức.
Cà phê được trồng đầu tiên ở Châu
Phi cả nhiều ngàn năm về trước. Nơi đây dân chúng dùng hạt cà
phê như một thứ tiền tệ để mua bán và làm thực phẩm.
Vào thế
kỷ thứ 11, cà phê rất phổ thông ở các xứ Ả Rập. Phụ nữ thường
uống cà phê để bớt đau bụng khi có kinh nguyệt. Dân Thổ Nhĩ Kỳ
lại cho cà phê là loại kích dục tốt. Nhiều tín đồ tôn giáo uống
để được tỉnh táo mà cầu nguyện. Nhưng các vị lãnh đạo tôn giáo
chính thống lại phản đối, cho cà phê là loại nước uống độc hại.
Kinh Coran nghiêm cấm và trừng phạt người nào uống nước có
caffeine. Mặc dù vậy, số người dùng cà phê vẫn gia tăng.
Cà phê xâm nhập Âu châu vào những
năm 1600. Khi thấy dân Ả Rập uống nhiều cà phê quá, giáo sĩ Công
Giáo phê bình cà phê như một thứ “nước uống quỷ quái” (Devil
Drink) để đáp ứng cho việc Rượu Lễ của mình bị người theo đạo
Hồi gọi là “Nước gây rồ dại” (Demonic Drink). Nhưng Giáo Hoàng
Clement VIII lại thấy cà phê có hương vị thơm ngon, ngài ca ngợi
và phán:“ Cà phê ngon như vậy mà chỉ dành cho dân ngoại đạo dùng
là điều đáng tiếc” và cho con chiên được tự do uống.
Vào thế
kỷ 17, bên Pháp, cà phê được đặt dưới sự kiểm soát cuả y giới và
được giới thiệu là thuốc trị bách bệnh. Dân chúng rất ưa thích
uống cà phê mặc dù y giới chống đối. Lý do là đã sẩy ra trường
hợp uống quá nhiều cà phê đưa đến triệu chứng ngộ độc như mất
ngủ, tâm thần khích động, tim đập nhanh và loạn nhịp, chân tay
run rẩy, tai ù, hơi thở gấp rút, rối loạn tâm thần, kinh phong.
Các thảo mộc có
caffeine
Caffeine có trong
nhiều thảo mộc:
a-Cây cà phê, trồng nhiều ở các
quốc gia vùng nhiệt đới. Hạt cây cà phê rang tới khi nâu đậm sẽ
cho một mùi rất thơm và số lượng caffeine là 1- 2 %.
b- Trà Xanh hoặc trà đen, trồng
nhiều ở Đông Nam Á châu mà số lượng caffeine nhiều ít tùy loại
và tùy cách chế biến. Trung bình tỷ lệ caffeine trong trà khoảng
4%.
c- Cây Cola có nhiều ở Tây Phi
Châu, Tây Ấn Độ với 3% caffeine
d-Cây cacao nguyên thủy ở Mexico,
nhưng nay được trồng nhiều ở vùng nhiệt đới. Hạt cacao cho một
lượng caffeine nhỏ .
f- Cây Guarana là loại cây leo ở
Ba Tây, cho lượng caffeine là 3. 5%
Có hai loại cà phê phổ thông trên
thị trường:
Coffea
Robusta (Cà phê Vối) được trồng ở vùng đất thấp so với mặt biển,
nhiệt độ ấm áp như tại các quốc gia miền Ðông bán cầu. Loại này
dễ trồng, ít tổn phí chăm sóc, cho nhiều hoa lợi nên được sử
dụng nhiều để chế biến cà phê bột tan ngay và cà phê hộp. Cà phê
này có nhiều caffeine gấp đôi C Arabica.
Coffea
Arabica (Cà phê Chè) mọc tốt ở địa thế cao, khí hậu không quá
nóng hoặc quá lạnh, đất phì nhiêu, ẩm nhưng không đọng nước. Cà
phê này được coi như có phẩm chất đặc biệt thơm ngon.
Tác dụng của
caffeine.
Caffeine là một
hóa chất hữu cơ thuộc nhóm purines. Một giờ sau khi uống, lượng
caffeine từ hệ tiêu hóa nhập vào máu lên cao nhất. Sau đó
caffeine được gan chuyển hóa rồi được thải ra ngoài qua nước
tiểu trong vòng 24 giờ. Thời gian bán hủy là từ 3-5 giờ nên
caffeine không tích tụ trong cơ thể. Uống cà phê mà hút thuốc lá
thì caffeine thải ra mau hơn.
Tác dụng chính của caffeine là
kích thích hệ thần kinh trung ương, tăng sinh hoạt trí tuệ, làm
ta tỉnh táo nhất là khi con người mỏi mệt hoặc chán nản.
Năm 1970, bác sĩ J. Murdochitchie
đã nghiên cứu rộng rãi sự lợi hại cuả cà phê và ghi trong tác
phẩm The Pharmacological Basis of Therapeutics như sau: “Cà phê
kích thích phần vỏ não. Sự kích thích này làm ta suy nghĩ sáng
suốt và mau lẹ hơn, làm cơ thể bớt ngây ngất, mệt mỏi, động tác
chân tay bền bỉ hơn. Nếu uống một hay hai ly cà phê, lực sĩ đua
xe đạp thấy sức đạp xe tăng lên 7% và kéo dài lâu hơn 40%.”
Trong Executive Fitness
Newsletter ngày 13 tháng 10 năm 1984 có ghi caffeine là chất
kích thích thần kinh trung ương rất mạnh và đưa tới tăng nhịp
tim, tăng chuyển hóa căn bản, tăng dịch vị bao tử, gây khó ngủ;
nếu tiêu thụ nhiều hơn thì sẽ có trạng thái lo lắng, bồn chồn,
nóng nẩy, nhức đầu chóng mặt, buồn nôn, ói mửa. Caffeine cũng
làm đường huyết lên cao nhưng vài phút sau lại giảm xuống ngay;
làm co cơ thịt trong thành động mạch, tăng sức bóp của tim, tăng
máu từ tim đưa ra, tăng huyết áp, tăng bài tiết nước tiểu. Ngoài
ra caffeine làm tăng sự dẻo dai của lực sĩ thể thao, vì thế Ủy
Ban Thế Vận kiểm soát coi họ có dùng quá nhiều chất kích thích
này.
Mỗi
người có sức chịu đựng với lượng cà phê nhiều ít khác nhau. Bình
thường cơ thể chịu được khoảng 200mg caffeine. Khi dùng trên
1000 mg thì có người thấy mất ngủ, hồi hộp, tim đập nhanh, thở
hổn hển, ù tai, buồn tiểu, sót ruột. Tử vong có thể xẩy ra khi
dùng trên 10 gram (80-100 ly) caffeine.
Ảnh hưởng của
caffeine với sức khỏe
Về ảnh
hưởng của caffeine lên sức khỏe thì ý kiến thuận nghịch vẫn còn
nhiều. Xin lần lượt tìm hiểu dẫn chứng của đôi bên.
1-Ý
kiến thuận
Năm 1958, cơ quan Dược Phẩm và
Thực Phẩm Hoa Kỳ đã xếp caffeine vào danh sách các chất được coi
như an toàn và không có nguy hại. Tới năm 1983, cơ quan tái xác
định quan điểm trên vì có nhiều nghiên cứu mới nêu ra những điểm
bất lợi của caffeine.
Hội Y
Khoa Hoa Kỳ cũng có ý kiến tương tự: uống cà phê hay trà vừa
phải không có ảnh hưởng xấu cho sức khoẻ. Theo nhiều nhà chuyên
môn, dùng không quá 300mg caffeine mỗi ngày ( tương đương với ba
ly cà phê ) thì là mức độ trung bình.
a-Trẻ em với cà phê
Nhiều bậc cha mẹ tỏ ý e ngại khi
thấy con trẻ uống nhiều nước giải khát có caffeine. Theo viện Y
Tế Quốc Gia Hoa Kỳ thì trẻ con và người lớn đều có khả năng biến
hoá caffeine như nhau và caffeine không có ảnh hưởng gì tới sự
năng động và sự tập trung cuả chúng. Tuy nhiên, caffeine là một
chất có tác dụng như dược phẩm nhẹ và tuỳ theo số lượng, có thể
kích thích hệ thần kinh. Trung bình các em có thể dùng từ 50-60
mg caffeine một ngày.
b-Caffeine với ung thư
Có một thời gian, caffeine và cà
phê đã bị gán cho là có thể gây ra vài loại ung thư như bao tử,
miệng, gan, ruột già, vú. Nhưng các nghiên cứu mới đây đã gỡ nỗi
oan này cho caffeine. Tài liệu hướng dẫn về dinh dưỡng cuả Viện
Ung Thư Hoa Kỳ nhấn mạnh là không có bằng chứng nào về việc
caffeine làm tăng nguy cơ ung thư các loại.
Nghiên
cứu ở Nhật, Na Uy, Mỹ đều trấn an giới tiêu thụ là caffeine
không gây ung thư. Đồng thời nghiên cứu của bác sĩ Lee
Wattenberg tại đại học Minnesota lại cho là cà phê xanh có thể
ngăn chặn ung thư ở các con vật trong phòng thí nghiệm và nghiên
cứu ở Na uy cho là caffeine có thể ngừa ung thư ruột già.
c-Caffeine và bệnh tim mạch
Nhiều người cho là cà phê làm
tăng huyết áp nên sợ không giám uống. Cũng có người nghĩ cà phê
làm tim đập nhanh, có thể đưa tới suy tim. Sở dĩ họ tin như vậy
là vì một nghiên cứu của đại học Y khoa John Hopkins vào năm
1985 cho hay nếu uống trên năm ly cà phê mỗi ngày thì nguy cơ
bệnh tim tăng lên gấp ba lần so với người không uống cà phê.
Sự
thực thì caffeine dùng vừa phải ( một hay hai ly một ngày )
không làm tăng huyết áp hoặc cơn đau tim, trừ khi một số người
quá nhậy cảm với caffeine thì huyết áp có thể tăng lên chút ít
nhưng kéo dài không quá vài giờ đồng hồ. Nhiều nghiên cứu cho
hay sự tăng huyết áp này cũng giống như khi ta bước lên mươi bậc
cầu thang. Mấy nghiên cứu ở Ý năm 1987 cho là đàn bà uống cà phê
mỗi ngày thì huyết áp lại hơi xuống.
Năm
1989, nghiên cứu của Framingham Heart ở Massachusetts cho hay
không có một liên hệ nhân quả nào giữa caffeine và bệnh tim
mạch. Ngay sau đó, tài liệu của đại học Harvard rồi đến Tạp chí
của Hội Y Khoa Hoa Kỳ, tạp chí The New England Journal of
Medicine cũng hỗ trợ kết quả trên và kết luận là dùng caffeine
vừa phải không làm tăng nguy cơ bệnh tim hay tai biến mạch máu
não.
Tuy
nhiên, để an toàn, quý vị bị bệnh tim mạch nên tham khảo bác sĩ
coi có nên tiếp tục dùng caffeine và dùng bao nhiêu. Dùng quá
nhiều có thể đưa tới rối loạn nhịp tim ở một số cá nhân.
d-Caffeine và thai nghén.
Đã có
nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của caffeine vào việc thai nghén
và thai nhi.
Năm
1988, một ý kiến được nêu ra là hai ly cà phê mỗi ngày có thể
làm giảm khả năng sinh sản của nữ giới. Nhưng nhiều nghiên cứu
khác vào năm 1990 của Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh tại
Hoa Kỳ và của Ðại Học Harvard đều cho là tiêu thụ caffeine vừa
phải không có ảnh hưởng gì đến sự thụ thai, sự hư thai hay trẻ
em sinh thiếu ký.
Nhưng
giới chức y khoa cũng như Cơ Quan Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa kỳ
thì cẩn thận hơn và vẫn khuyên các bà mẹ mang thai là không nên
uống qúa hai ly cà phê mỗi ngày, để tránh hậu quả không tốt.
Về việc
nuôi con bằng sữa mẹ cũng vậy: caffeine có thể tràn vào sữa mẹ
nhưng nếu chỉ uống hai ba ly một ngày thì cũng không ảnh hưởng
gì tới em bé.
e-Caffeine và bệnh loãng xương.
Vì dùng nhiều caffeine có đôi
chút ảnh hưởng tới sự tiêu thụ calcium trong cơ thể, nên nhiều
người cứ sợ caffeine cũng là nguy cơ gây bệnh loãng xương. Nhưng
những nghiên cứu gần đây đều không tìm ra liên hệ nhân quả cuả
caffeine với loãng xương. Như vậy xin qúy bà cứ yên tâm mà
thưởng thức cà phê, nhưng không nên dùng nhiều quá.
f-Caffeine với hiện tượng chệch múi giờ.
Caffeine giúp giải quyết khó khăn
của nhiều người khi di chuyển qua nhiều múi giờ khác nhau. Đó là
hiện tượng jet lag chệch múi giờ.
Một
chuyên viên không gian, Charles F. Ehert, cho là caffeine có thể
điều chỉnh nhịp sinh học trong người và làm giảm triệu chứng của
chệch múi giờ như rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi. Theo ông ta, vào
ngày khởi hành, nếu di chuyển về phía tây thì nên uống ba ly cà
phê đặc vào buổi sáng; còn nếu bay về hướng đông thì ngưng uống
cà phê cho đến buổi chiều.
Một
nghiên cứu vào năm 1990 kết luận là các vị lão trượng uống cà
phê có đời sống tình dục tốt hơn người không uống.
Tạp san
của American Medical Association số tháng 6 năm 1999 công bố một
kết quả nghiên cứu cho hay uống 4 ly cà phê một ngày thì đàn ông
có khả năng giảm sạn túi mật tới 45%.
Với
phân lượng 250 mg, Caffeine làm mạch máu co, giảm máu lưu hành
tới não và thường được dùng để trị migraine headache.
Vì sự
qúa thông dụng của caffeine, nên cơ quan Thực Phẩm và Dược Phẩm
Hoa Kỳ và nhiều nhà y khoa học đã dành nhiều thì giờ theo dõi
coi chất này có được an toàn cho người tiêu thụ. Caffeine đã
được cơ quan này đặt vào danh sách những chất an toàn và tái xác
nhận là nước giải khát có caffeine không có hại cho sức khỏe.
Và, với sự dè dặt thường lệ, các cơ quan y tế đều khuyến cáo mọi
người nên uống nước có caffeine vừa phải với sức chịu đựng của
mỗi cá nhân.
Trong khi đó các nhà sản xuất cà
phê vẫn tìm đủ mọi cách để thuyết phục dân chúng về tính cách vô
hại của caffeine. Nhưng giới tiêu thụ vẫn e ngại nên họ đòi hỏi
thực phẩm có caffeine đều phải ghi rõ trên nhãn hiệu. Và họ cũng
đòi hỏi loại cà phê không có caffeine. Cho nên decaffeined cà
phê ra đời.
2. Ý kiến nghiêm khắc
Phe
nhìn cà phê với đôi mắt nghiêm khắc thì cho là caffeine đưa tới
ghiền như ghiền thuốc và có nhiều tác dụng không tốt cho cơ thể.
Họ nêu ra những nghiên cứu, nhận xét cho là uống nhiều caffeine
gây cao huyết áp, là nguy cơ của cơn suy tim, bao tử bị lở loét,
phụ nữ sanh thiếu tháng và thai nhi thiếu kí, có thể gây ra ung
thư bọng đái, tụy tạng, vú ruột già, tử cung. Caffeine cũng được
nói là làm tăng các triệu chứng khó chịu trước mỗi kinh kỳ như
là mất ngủ, lo âu, gắt gỏng, bất an, căng vú, làm tăng sự sản
xuất kích thích tố cortisol từ nang thượng thận, làm đàn bà giảm
khả năng thụ thai, đàn ông sinh ra tinh trùng bất thường
Năm
1988, Allen Wilcox Của Viện Nghiên Cứu Triangle Park, Nort
Carolina, quan sát 104 phụ nữ uống một ly cà phê mỗi ngày thì
quá nửa dễ dàng mang thai, so với nhóm không uống. Trong khi đó
nghiên cứu tại Ðại Học Johns Hopkins cho hay uống trên 300 mg
caffeine mật ngày thì hy vọng có thai giảm đi 17 %. Vì thế,
Chuyên viên Mark Klebanoff của Viện Nhi Ðồng Hoa Kỳ trên
Maryland khuyên là các bà muốn có thai nên cắt giảm tiêu thụ cà
phê, nhất là với quý vị nào đang có khó khăn trong việc sinh đẻ.
Tạp san New England Journal of Medicine năm 1999 đăng kết quả
một nghiên cứu cho hay phụ nữ có thai mà uống trên 6 ly cà phễ
mỗi ngày thì có thể bị hư thai.
Trong
Tạp San Dịch Tễ Hoa Kỳ số tháng 10 năm 1990 có đăng kết quả
nghiên cứu đầu tiên về liên hệ giữa caffeine với gẫy xương hông.
Theo đó, nếu uống trên ba ly cà phê một ngày thì nguy cơ gẫy
xương tăng rất cao. Tạp san của American Medical Association
ngày 26-1-1994 công bố có sự liên hệ đáng kể giữa uống nhiều cà
phê với giảm tỷ trọng đặc của xương hông, cột sống phụ nữ. Bác
sĩ Douglas P Kiel của Ðại Học Brown quan sát thói quen uống cà
phê của 3170 người và thấy uống nhiều cà phê tăng tỷ lệ gẫy
xương hông tới 23%. Sự kiện này được giải thích là caffeine rút
calcium từ xương, và loại ra khỏi cơ thể qua nước tiểu, xương bị
loãng, ròn dễ gẫy. Bên Mỹ hàng năm có cả 250,000 trường hợp gẫy
xương hông.
Ngoài
ra, tờ báo y học của Hội Thần Kinh Tâm Trí Hoa Kỳ kể lại trường
hợp khá hi hữu như sau: Một vị Đại Tá 37 tuổi than phiền với bác
sĩ là từ hơn hai năm, ông ta luôn luôn ở trong tình trạng lo âu,
bồn chồn, không tập trung được trí nhớ, đôi khi dễ cau có gắt
gỏng với đồng bạn, hay đau bụng, ói mửa, đại tiện không thông,
đêm mất ngủ.
Các thử nghiệm máu, nước tiểu đều
không tìm ra bất thường nào.
Một bác sĩ thần kinh bèn hỏi, cho
đầy đủ hồ sơ, là ông có uống nhiều cà phê không. Vị Đại Tá nhận
là mỗi ngày ông ta uống tới mươi ly cà phê, cộng thêm vài lon
coca cola, buổi tối uống thêm ly sữa nóng pha với chocolate. Ông
ta nói vì công việc nhiều quá nên cần uống cà phê để tỉnh táo
làm việc.
Các bác
sĩ bèn yêu cầu vị Đại Tá ngưng tất cả nước uống có caffeine, thì
các triệu chứng trên giảm lần và hết hẳn.
Một vài thắc mắc về
cà phê
a-Nhiều
người than phiền tối trước uống cà phê làm họ ngủ không ngon
giấc, mà buổi sáng dậy cứ mệt mỏi, nhức đầu, phải uống một ly cà
phê mơí làm việc được. Một cách để giải thích là: Trong sự ngủ,
chất êm dịu adenosine bám vào các tế bào thần kinh, làm giảm
hoạt động của chúng và giúp ta đi vào giấc ngủ. Khi uống cà phê,
thì tế bào thần kinh tưởng caffeine là những phân tử adenosine,
nên thu hút chúng. Tế bào trở nên năng động, kích thích não thùy
tiết ra epinephrine. Epinephrine làm tim đập nhanh, hơi thở dồn
dập, con ngươi mở rộng, huyết áp tăng, bắp thịt cương co, con
người ở trong trạng thái năng động, tỉnh táo. Nhưng khi
epinephrine tan biến thì các đáp ứng trên xẹp xuống, con người
mệt mỏi. Muốn có khí thế dũng mãnh, nhiều người phải uống một ly
cà phê để có phản ứng tỉnh mạnh kể trên. Họ phụ thuộc vào cà phê
như người hút thuốc lá ghiền nicotine.
b-Một
thắc mắc nhiều người thường nêu ra là caffeine có thể gây ra
phiền phức thì tại sao nước uống có chất này được bán khắp nơi?
Câu trả lời rất giản dị. Nước trà, cà phê đã trở nên gia đình
hoá và phân lượng caffeine trong các nước uống này không cao đến
độ có thể gây rủi ro. Ngoài ra đa số uống cà phê với cream hay
đuờng, uống sau khi ăn cơm, nên tác dụng của cà phê cũng giảm
phần nào
Số lượng caffeine trong:
-Một ly
cà phê 240 phân khối: Phin nhỏ giọt: 85 mg; Bột tan liền: 75 mg;
Giảm caffeine: 3 mg; Espresso 30 cc : 40 mg
-Trong
30 cc trà: Trà Mỹ: 40 mg; Trà nhập cảng: 60 mg; Bột tan ngay: 28
mg; Nước trà lạnh vô chai: 25 mg; Nước giải khát: 24 mg; Nước ca
cao 30 cc: 6 mg; Sữa súc cù là 30c: 6 mg;
Ngoài
ra, caffeine còn được dùng trong y học khi phối hợp với thuốc
chống đau Aspirin, Tylenol, Ergot alkaloid. Viên thuốc nhức đầu
Anacin, Exedrin có 65 mg caffeine.
Vài
loại thuốc viên có caffeine là Caffedrine Caplets, Enerjets,
NoDoz Maximum Strenght Caplets, Viravin.
c-Muốn
cắt giảm cà phê.
Ðang
tiêu thụ nhiều cà phê mà muốn cắt giảm có thể làm như sau:
*Ghi số
cà phê uống mỗi ngày cũng như các chất khác có caffeine; coi xem
tác dụng của chúng trên cơ thể như thế nào.
*Giới
hạn mỗi ngày từ 200- 300mg caffeine;
*Thay
thế cà phê với nước trà, cà phê hoặc nước khác không có
caffeine;
*Tập
luyện cơ thể hàng ngày;
*Ăn
uống đầy đủ và đều đặn;
*Ngưng
hút thuốc lá
*Yêu
cầu người trong nhà hoặc cùng sở cắt giảm cho có đồng minh;
*Nên
nhớ thêm rằng cà phê không giúp giải độc rượu sau khi quá chén.
Kết luận:
Caffeine vẫn được coi như một dược phẩm có thể đưa tới tâm trạng
phụ thuộc cho người tiêu thụ.Vì là thuốc nên cà phê có tác dụng
vừa xấu vừa tốt. Không tốt đối với người qúa mẫn cảm trước các
tác dụng phụ của caffeine cũng như quý vị có vài bệnh kinh niên
như cao huyết áp, rối loạn nhịp tim.Vì thế, uống vừa phải là
giải đáp cho một số người cần một chút sinh lực nhưng không muốn
phụ thuộc vào cà phê. Nếu chưa lệ thuộc vào cà phê thì cũng
chẳng nên thử và nếu đã kẹt với cà phê thì ta lại cứ ba ly mỗi
ngày cho an toàn cơ thể.
Khỏi
phải canh cánh e ngại ung thư, loét lở bao tử vì uống quá nhiều
cà phê.
Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức
Texas-Hoa Kỳ
Ý Kiến xin gửi về :
bsnguyenyduc@khoahoc.net
Trở về Trang Chính |