|
Trong dịp đầu năm, cùng với đón Tết, mừng Xuân,
những lời chúc tụng, những cánh thiệp nhiều màu xinh xinh được
gửi đi. Ðể chúc nhau khang an thịnh vượng, “muôn
người hạnh phúc chan hòa” (1).Ly rượu mừng-Phạm Ðình
Chương.
Hạnh phúc là “Cuộc sống trong trạng thái sung
sướng do đáp ứng được mọi ý nguyện”- Tự Ðiển Tiếng Việt Nguyễn
Như Ý . Hoặc Hạnh phúc là “Phước lành, điều may mắn cho đời
mình”-Việt Nam Tự Ðiển-Lê Văn Ðức.
Hạnh phúc đã được con người chiêm nghiệm, tìm
kiếm từ thuở lọt lòng. Khi bé thơ lim dim hưởng hơi ấm hạnh phúc
nơi ngực mẹ hiền, nuốt những giọt sữa non tinh khiết.
Rồi lớn lên, “ Hạnh phúc là cái hướng đeo đuổi
của con người”- J.B.H.Lacordaire. Epicurus cũng nói “Hạnh phúc
là mục đích tối hậu trong đời sống của loài người. Sự yên bình
và hợp lẽ phải là nền tảng của hạnh phúc.” Aristote thêm: “Hạnh
phúc là ý nghĩa và mục đích của cuộc đời, là mục tiêu cũng như
sự tận cùng của hiện hữu con người”.
Có ý kiến cho rằng hạnh phúc do tiền tài, danh
vọng, địa vị và học vấn tạo ra.
Emile De Girardin lại cho là “ Có hai thứ hạnh
phúc: hạnh phúc địa vị và hạnh phúc tình cảm. Một thứ có thể nói
là thuộc xã hội, thứ kia thì có có tính chất nội tâm”
De Sivry khuyên nhủ “ Nhầm lẫn giầu sang với hạnh
phúc là lấy phương tiện làm chuẩn đích. Chẳng khác chi tưởng con
dao và cái nĩa làm cho mình biết ngon miệng”.
Vì Chân hạnh phúc nằm ở trong ta. Chẳng nên phí
thời gian, công sức đi tìm bình an, mãn nguyện, vui thú ở ngoài
đời. Cũng nên nhớ rằng không thể có hạnh phúc chỉ bằng nhận và
thu, mà ta có hạnh phúc nhiều hơn khi ban phát. Hãy vươn ra và
chia sẻ.
“Hoa hạnh phúc mọc ngay bên cạnh chúng ta, chứ
đâu cần phải đi hái ở vườn người”- Douglas Jerrold.
John Stuart Mill đi xa hơn: “Tôi học được cách
tìm thấy hạnh phúc của mình bằng sự giới hạn những dục vọng hơn
là thỏa mãn chúng”.
Và nhớ rằng “ Tạo hóa đã an bài hạnh phúc vừa
đúng mức cho mọi người. Chỉ cần biết lựa chọn nó mà thôi”
Lucrece.
Ngay cả với người bạn đường thân ái thì “ Hạnh
phúc không ở Thiên Ðường; Ở ngay bên cạnh tình nương dịu hiền”-
Jean Pierre Florian.
Kinh nghiệm của Socrates là “ Hãy lấy vợ. Nếu bạn
được người vợ hiền thì bạn có hạnh phúc. Chẳng may gặp người
xấu thì bạn sẽ thành một triết gia”. Và Socrates là một triết
gia.
”Nếu cái chân phúc nằm trong cái khoái cơ thể,
chúng ta sẽ nói rằng những con bò có được cái chân phúc khi
chúng tìm thấy cỏ khô để gặm”- Heraclite.
Nên nhớ “Hạnh phúc rất hay lây lan. Khi ta hưởng
ánh sáng hạnh phúc thì người chung quanh cũng tiếp nhận và họ
trở nên vui hơn”. Jennifer Leese.
Vì “Hạnh phúc là nước hoa. Ta không thể xức cho
người khác mà lại không hưởng được vài giọt cho chính mình”
Ralph Waldo Emerson.
Ðức Phật Thích Ca cũng giảng “ Cả trăm ngọn nến
có thể đốt lên từ một ngọn nhỏ nhoi, mà ngọn này không sớm tắt.
Hạnh phúc chẳng bao giờ giảm bớt khi ta chia sẻ”.
Nhưng “ Hạnh phúc giống như thủy tinh; Càng rực
rỡ bao nhiêu càng mỏng manh bấy nhiêu” P. Surys.
Và Jeremy Taylor thì cho rằng” Chẳng có sung
sướng trên trần gian này mà không mang theo những tai họa thừa
trừ của nó; chẳng có hạnh phúc nào lên đến tột đỉnh mà không bổ
nhào bởi tai ương”. Cổ thi Sử Ký Trung Hoa có ghi: ” Họa thì
nương theo đó, phúc thì họa nằm trong đó. Buồn và vui cùng nhóm
một cửa, may với rủi cùng ở một nơi” . Thì ra “ Phúc không bao
giờ đến đôi, họa thì đến từng cặp”- Khuất Nghi Cửu.
Nói rằng tiền tài không mua được hạnh phúc, nhưng
Spike Miligan lại cho là nó mang cho ta một chút thoải mái khi
chẳng may lâm vào cảnh khốn cùng. Nhưng có điều chắc rằng “ Hạnh
phúc nào mà chẳng phải mua với ít nhiều đau khổ”- Margaret
Oliphant. Cho nên De Tocqueville lại quan niệm rằng “ Chấp nhận
sự bất hạnh có lẽ còn ít đau khổ hơn là sự mưu cầu cạnh hạnh
phúc”.
Nghiên cứu khoa học cho hay những căng thẳng, sầu
não làm giảm khả năng miễn dịch, con người dễ suy nhược. Cho
nên nhà y học kiêm triết gia Albert Schweitzer viết “Hạnh phúc
không là gì ngoài sức khỏe tốt và trí nhớ xấu”. Phải chăng là để
quên mọi khổ đau trần thế?. George William Curtis quả quyết hơn
khi nói: “Trước tất cả mọi sự, hạnh phúc nằm ở trong sức khỏe
vậy”. Bác sĩ chuyên trị đau nhức Paul Kelly tâm sự “ Tôi may mắn
là có vấn đề đau nhức nên hiểu rõ những cơn đau của bệnh nhân mà
tôi chăm sóc”.
Ai cũng muốn hạnh phúc nhưng ít người biết hạnh
phúc là gì. Bình thường khi thấy thỏa mãn trong đời sống thì ta
cho là đang có hạnh phúc.
Mahatma Gandhi có ý kiến rằng “Hạnh phúc là khi
ta nghĩ, ta nói, ta làm ăn nhịp với nhau”.Harriet Meyerson nói
“Hạnh phúc đến từ lúc ta hưởng cái mà ta hiện có. Ta cũng cảm
thấy hạnh phúc khi nhận thức được sự khó khăn vì
khó khăn giúp ta bồi bổ nghị lực”.
Deni Diderot cho là “ Người sung sướng nhất là kẻ
đã tạo được hạnh phúc cho nhiều người khác”. Vì có một số người,
“ chỉ đạt đến mức sung sướng bằng cách trang trọng góp nhặt
từng mảnh vụn của hạnh phúc vương vãi đó đây”, như Gustave Droz
nhận xét.
Ðôi khi một cánh cửa hạnh phúc khép, cánh kia mở.
Nhưng ta chỉ chăm chú vào cánh cửa khép mà thôi, cho nên ta
thấy bất hạnh.Ta không thể đuổi theo và bắt hạnh phúc. Hạnh phúc
đền không ngờ khi ta giúp đỡ tha nhân. Cách ngôn cổẤn độ có câu:
“ Hãy giúp thuyền người qua sông thì thuyền của ta cũng cập
bến”.
Một anh nọ bực mình vì con gà nhà bên cạnh gáy
suốt ngày đêm khiến anh ta không ngủ, không làm việc được. Bực
mình, anh sai gia nhân sang mua về làm thịt. Anh mời bạn hiền
tới cùng ăn. Trong khi chờ đợi món gà hấp dẫn, anh ta khoe là
cảm thấy bình an hơn vì con gà không còn nữa. Một lúc sau người
nhà mang món ăn lên và cho biết hàng xóm không chịu bán gà nên
phải mua ở chợ. Thì ra con gà vẫn còn sống, vẫn còn gáy mà anh
ta cho là gà đã được mua và đã bị làm im tiếng gáy. Thành ra sự
bực bội là do từ nội tâm chứ đâu vì ngoại cảnh. Như Abraham
Lincoln đã nói” Chúng ta hạnh phúc vì tâm can ta cảm thấy vậy”.
Hạnh phúc đến từ những sự việc rất nhỏ: một nụ
cười của bé thơ, một cánh thư từ người bạn thiết, tiếng chim
hót líu lo trên cành cây, một tia sáng lọt qua khe cửa sổ, một
chén cơm, manh áo cho sóng thần nạn nhân...
Tín đồ Thiên Chúa Giáo chắc là đều làm lòng nội
dung “ Bài Thuyết Giảng trên Ðỉnh Ðồi”. Từ chương V tới chương
VII, lời giảng đã nêu ra những phương thức thực tế để ta tìm ra
sự hạnh phúc, bình an cho cả trí óc lẫn tâm hồn.
Rằng:
“Với mọi điều mà ta muốn người làm cho ta, thì ta
hãy làm cho người”
Rằng:
“Hãy đừng xét đoán khi không muốn bị phán xét. Vì
khi xét đoán người thì người cũng xét đoán ta. Dùng thước nào để
đo người thì người cũng dùng thước đó đo ta”.
Với quy tắc này mà Abhraham Lincoln đã có sức
mạnh và niềm tin để kiến tạo Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ cũng như
giải tỏa được những cảm nghĩ đắng cay.
Không những ta nên tránh lên án mà còn phải tha
thứ. Với nhiều người, đây là một lời khuyên khó thực hiện. Nhưng
nhiều thầy thuốc, nhiều tâm lý gia đã xác nhận tha thứ là điều
cần làm để có một sức khỏe tốt.
“Các ngươi thường nghe nói “hãy yêu láng giềng
và ghét kẻ thù” . Nhưng ta khuyên các ngươi: Hãy thương yêu kẻ
thù, tha thứ kẻ thóa mạ ngươi, làm điều tốt cho kẻ ghét ngươi và
hãy cầu nguyện sự lành đến với người đã lợi dụng ngươi”. Một
trong nhiều điều của Lời Giảng.
Ta có thể nghĩ rằng Lời Giảng không áp dụng được
và đòi hỏi quá nhiều nơi con người. Nhưng thực ra mỗi người mẹ,
người cha đã từng dơ một bên má để nhận đắng cay, rồi tha thứ
cho con cái để sửa đổi chúng, tha thứ để yêu thương và giúp đỡ
chúng. Cũng trong tinh thần thương yêu và hỗ trợ, lời giảng
khích lệ ta hãy cố gắng tìm hiểu, cố gắng tha thứ, cố gắng
thương yêu mọi người. Ðể giúp ta tự chiến thắng, lời giảng cho
ta một một khuyên răn rằng Thượng Ðế chỉ tha thứ điều sai trái
của ta nếu ta tha thứ điều sai trái người khác làm cho ta.
Bà Minh mới dọn đến ở khu gia cư dành cho người
tuổi cao. Chỉ vài ngày bà đã thấy người hàng xóm tên Lan có
những nhận xét không đúng về mình. Bà Minh cố dằn lòng để khỏi
gõ cửa bà Lan đôi điều phải trái. Mấy ngày sau, bà gặp một
người bạn của bà Lan và tự giới thiệu. Ðôi bên chuyện trò và bà
Minh nhẹ nhàng “ Bà Lan cạnh nhà tôi thực là người tốt bụng. Tôi
thực may mắn có người hàng xóm như bà Lan”. Rồi một sáng đẹp
trời, bà Lan tới gặp bà Minh. Mà nói: “ Tôi thực tâm muốn là
người hàng xóm tốt. Có thể tôi đã không tốt như bà nghĩ”. Từ đó
không còn rỉ tai nói xấu và hai bà trở thành đôi bạn thân thiết.
Họ đã tìm được hạnh phúc trong nhau.
Sự tha thứ, giải tỏa khỏi bực tức, hận thù như
lời giảng cũng quan trọng cho sức khỏe. Trong những thập niên
vừa qua, y giới đã khám phá ra rằng sư lo âu, sợ hãi, giận giữ,
oán ghét là những chất độc có thể tiêu hủy thân xác và tâm hồn.
Thực ra những lo lắng của người bình thường đều
tập trung vào vấn đề của việc làm, với người cùng sở, với con
cái; rồi nhu cầu được thương yêu, được coi như quan trọng, được
là một phần của mọi công việc.
Vậy mà taị sao nhiều người trong chúng ta lại
kéo dài cuộc đời trong sự tuyệt vọng thầm lặng! Phải chăng là ta
đã rời bỏ một số ý niệm căn bản mà Lời Giảng đã nêu ra trong
hành xử giữa người với người.
Và có hay không: “ Hạnh phúc ở đời phải là thứ
phần thưởng chế tạo ra để riêng tặng cho những người đơn giản;
hầu đền bù cho người ta những chỗ thiệt thòi khác”-Nguyễn Tuân.
Vì:
“Trời không lường trưa sớm nắng mưa,
Người đâu có biết hôm mai họa phúc”-
Nguyễn Ðình Chiểu.
Thôi thì, hãy cầu mong rằng:
“Xuân Ất Dậu trăm nhà Hạnh Phúc,
Cả nhơn sanh đồng nhìn nhận chung Cha,
Cả trần sinh là một ngôi nhà,
Vòng tay rộng, vạn dân tô điểm tốt.
Ất Dậu này, tình thương lên cao tột,
Tận Cung Diêu, Bạch Ngọc, Niết Bàn
Tình Thương len vào cõi Thiên Ðàng
Ðấng Christ hân hoan giáng thế.”-
thơ Cao Quỳnh Tuệ Lâm.
Bác sĩ Nguyễn Ý-ÐỨC
Texas-USA
Cận Xuân Ất Dậu.
Ý Kiến xin gửi về :
bsnguyenyduc@khoahoc.net
Trở về Trang Chính | 