Từ hơn một tháng nay dư luận Úc rất sôi nổi, rất nhiều người dân Úc đã thường xuyên theo dõi các tin tức liên quan đến vụ xử cùa cô Schapelle Corby, một phụ nữ, một cựu nữ sinh xinh đẹp cư ngụ ở vùng Gold Coast, vùng đất nổi danh là thiên đường của dân lướt sóng (surfers’ paradise).

Thật sự câu chuyện liên quan đến cô Schapelle không phải mới xảy ra đây mà là đã từ tháng 10 năm ngoái lận. Vào lúc đó cô Schapelle cùng một cậu em trai và một người bạn đã từ Brisbane, Thủ phủ của bang Queensland của Úc bay đi Bali bằng chuyến bay của hãng Qantas ghé ngang Sydney.

Tại phi trường Bali, khi cảnh sát Indonesia khám phá ra rằng trong cái bao đựng chiếc “phao” (Boggie board) của cô có kèm theo một bao nylon chứa đựng 4.1kg cần sa. Khi cảnh sát hỏi cô Schappelle rằng có phải chiếc bao đựng chiếc “phao” là của cô không? Cô ta đã rất thản nhiên và vui vẻ nhận là của mình ngay. Nhưng khi cảnh sát hỏi tiếp rằng số cần sa đựng trong bao nylon dấu trong bao đựng boggie board của cô có phải là của cô không thì cô ta xác định ngay là không phải của cô. Một người nào đó đã bỏ vào cái bao của cô. Ngay lập tức lúc đó cô đã yêu cầu cảnh sát Indonesia hãy tiến hành thủ tục lấy dấu tay trên các bao đựng phao và bao nylon đựng cần sa. Nhưng cảnh sát Indonesia đã không hề tiến hành thủ tục này và lập tức câu lưu cô Schapelle với lý do vì cô ta là chủ nhân của chiếc bao có chứa cái bao nylon cần sa thi cô ta phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc đã cố ý nhập lậu 4.1kg cần sa vào Indonesia.

Theo luật về chống ma túy của Indonesia thì bất cứ ai cố ý nhập lậu vài trăm gram bạch phiến hay 500grams cần sa vào Indonesia có thể phải đối diện với bản án rất nặng là tử hình. Indonesia là một trong mấy nước Á Châu hiện có án phạt dành cho những kẻ cố tình buôn lậu ma túy là án tử hình.

Từ đó đến nay đã hơn 7 tháng cô Schapelle đã bị nhốt trong nhà tù ở Bali và đã được đưa ra trước tòa án Bali để trả lời trước công tố viên về việc nhập lậu 4.1kg cần sa ghi trên. Trong tất cả các phiên xử đã diễn ra cô Schapelle luôn luôn phủ nhận tội trạng mà công tố viên Indonesia buộc cho cô. Cô luôn khẳng định rằng một kẻ nào đó đã lén bỏ vào baocủa cô. Cô chỉ có một “tội” là đã sơ xuất không khóa kỹ chiếc bao đựng phao của cô khiến kẻ nào đó đã có cơ hội thực hiện hành vi trên mà thôi.

Đến đây cần mở một dấu ngoặc nhỏ để viết đôi chút về hệ thống luật pháp của Indonesia và của Úc. Úc cũng như Mỹ, Canada và Anh là những quốc gia theo chủ trương quan niệm rằng một người khi bị truy tố về một tội danh nào đó, thì cho đến khi bị xét là “có tội” mới bị cọi là phạm nhân, còn trước đó vẫn được coi là người vô tội. Công tố viên “có bổn phận” phải chứng minh rằng người đó đã phạm tội. Người bị buộc tội (thường là luật sư của bên bị) chỉ cần chứng minh là bằng chứng của công tố viên đưa ra là không đúng hay ít nhất còn có điểm nghi ngờ, chưa chính xác 100% là sẽ được bồi thẩm đoàn xét là không có tội và sẽ được tha.

Trong khi đó Indonesia cũng như Việt Nam theo chủ trương của Pháp là khi một người bị bắt và bị buộc vào một tội nào đó thì công tố viên không cần phải chứng minh chắc chắn 100% người đó đã phạm tôi mà chỉ cần dựa vào sự kiện xảy ra và trách nhiệm liên hệ của bị can mà đi đến kết luận là có tôi là đủ, trong khi đó người bị buộc tội phải chứng minh được rằng người khác mới chính là kẻ phạm tội chứ không phải mình thì mới được các quan tòa chấp nhận là vô tội.

Trong trường hợp cô Schapelle Corby thì cô ta cho rằng một kẻ nào đó đã lén bỏ cần sa vào cái bao đựng phao của cô thi cô phải chứng minh được rằng kẻ đó là ai (phải nêu được họ tên lý lịch rõ ràng) mới được chấp nhận là cô có lý.

Trong khi các phiên xử đang diễn ra ở Denpasar thì cảnh sát Úc phát giác có một số nhân viên của hãng máy bay Qantas đã có liên hệ với một mạng lưới chuyển lậu ma tuý các loại như bạch phiến, cần sa và nhiều thứ khác qua ngả phi trường bằng cách lén bỏ các loại ma túy bị cấm vào các hành lý của hành khách du lịch để qua mắt quan thuế sau đó lại chính các nhân viên này giúp đưa ma túy ra khỏi phi trường. Hơn hai chục nhân viên Qantas đã bị tạm ngưng việc để cảnh sát điều tra.

Sự kiện trên phù hợp với thời gian cô Schapelle trên đường đi Bali máy bay Qantas chở cô đã ghé ngang Sydney. Cùng lúc đó một phạm nhân đang thọ án tại một khám đường ở Brisbane đã khai ra là anh ta đã tình cờ nghe được hai phạm nhân khác nói chuyện với nhau rằng họ biết rõ là có người đã cố tình lợi dụng bỏ vào chiếc bao của cô Schapelle từ Brisbane để sẽ được nhân viên Qantas lấy ra ở phi trường Sydney. Nhưng không hiểu vì lý do gì số cần sa đã bị quên không được lấy ra khiến cô Schapelle bị vạ lây.

Tất cã những dữ kiện và tin tức đó đều đã được luật sư bào chữa cho cô Schapelle nêu ra trước tòa. Hơn thế nữa cô còn yêu cầu được kiểm tra lại trọng lượng hành lý của cô khi cô lên máy bay ở Brisbane thì chiếc bao đựng phao của cô chỉ nặng có hơn 2kg, khi đến Bali nó có thêm 4.1kg cần sa thì rõ ràng khối lượng cần sa đó không phải là của cô. Chi tiết này luật sư cũng đã nêu ra nhưng không kiểm chứng được vì hãng Qantas không lưu giữ hồ sơ (records) đủ lâu để có thể cung cấp cho luật sư của cô Schapelle.

Người tù nhân ở Brisbane cũng đã được triệu đến trước tòa ở Denpasar để trả lời trước các quan tòa về những gì mà anh ta đã khai với cảnh sát Úc.

Trưa ngày Thứ Sáu 27 tháng 5 vừa qua toà Denpasar đã nghị án và ba thẩm phán thuộc thẩm phán đoàn chủ trì phiên xử đã kết luận là cô Schapelle có tội và phán rằng cô sẽ phải ngồi tù 20 năm về tội nhập lậu 4.1kg cần sa vào Indonesia hồi tháng 10 năm 2004 đã qua.

Phiên xử ghi trên đã được các đài truyền hình thương mại số 7 và số 9 cũng như đài truyền hình quốc gia ABC của Úc đồng loại theo dõi và trực tiếp truỵền hình khắp nước Úc cho dân Úc xem.

Ngay sau khi bản án được đưa ra, thân mẫu của cô Schapelle đã hét lên ngay tại tòa là không công bằng, Schapelle đã bị xử oan. Cô hoàn toàn vô tội. Trưởng toán luật sư bào chữa cho cô Schapelle, ông Robin Tampoe cũng khẳng định là họ sẽ chiến đấu đến cùng cho cô, sẽ ngay lập tức chống án lên toà cao hơn để được xử lại. Trong khi đó công tố viên cũng cho rằng mức án 20 năm mà quan toà dành cho cô Corby là “qúa nhẹ” nên tuyên bố là cũng chống án lên toà trên để đòi xử phạt nặng hơn nữa. Mức án mà phe công tố đòi hỏi là chung thân khổ sai chứ không thể là 20 năm được.

Người anh trai của cô Schapelle ngay sau phiên xử xuất hiện trước giới truyền thông tại Bali đã công bố một bản tin rằng gia đình cô nhất định sẽ theo đuổi đến cùng để đem Schapelle về Úc an toàn.

Trước đó Ngoại Trưởng Úc ông Alexander Downer bằng một văn kiện chính thức đã gửi đến vị chánh án của phiên xử để xác nhận là qủa thật có chuyện nhân viên Qantas lén bỏ những đồ quốc cấm vào hành lý của hành khách ở phi trường Sydney và cô Schapelle có thể là nạn nhân của hành vi trên. Trong khi đó Thủ Tướng John Howard thì tuyên bố là Ông tuy không hài lòng với kết qủa của phiên xử nhưng ông khuyên dân Úc nên tôn trọng hệ thống luật pháp của Indonesia.

Tổng Trưởng Nội Vụ Úc Thượng Nghị Sĩ Chris Ellison vào đêm thứ Tư 25 tháng 5 vừa qua cho hay là chính phủ Úc hy vọng sẽ ký kết ngay một thỏa ước riêng biệt cho trường hợp cô Corby trong trường hợp thỏa ước chung về trao đổi tù nhân bị trục trặc. thỏa ước riêng lẻ này sẽ tiến hành trước khi thỏa ước chung mà chính phủ Úc đang thương thuyết với Indonesia, nội dung cho phép công dân hai nước có thể thọ án tù tại chính quốc gia của họ. Một phát ngôn viên của TNS Ellison cho biết là ông đang thảo luận với Tổng trưởng tư pháp Philip Ruddock và Tổng Trưởng tư pháp Indonesia về chuyện này.

Cần ghi thêm là hồi xưa khi Indonesia còn sống dưới chế độ độc tài của tướng Suharto thì nền tư pháp của Indonesia vẫn bị dân Úc chê là không có tư cách độc lập vì thường xử theo lệnh của Phủ Tổng Thống. Điển hình là vụ xử viên tướng chỉ huy vụ tàn sát dân Đông Timor dù bằng chứng rất rõ ràng vẫn được cho là vô tội và được tha bổng.

Nay từ sau khi Tướng Suharto đã bị lật đổ Indonesia hiện đang mạnh mẽ tiến bước trên đường thật sự dân chủ hóa xứ sở. Nền tư pháp của họ hiện đã mang tính độc lập nên mọi ảnh hưởng của hành pháp nay không còn nữa.

Trước ngày ra phiên xử ghi trên cô Schapelle đã gửi thư lên xin Tổng Thống Indonesia ân xá cho cô vì cô khẳng định là không hề là chủ nhân của 4.1kg cần sa.

Chuyện xin ân xá như vậy là qúa sớm, tiến trình xét xử còn có thể kéo dài qua hai cấp độ nữa là toà phúc thẩm và toà tối cao. Nếu đến sau giai đoạn qua toà tối cao mà vẫn bị kết luận là có tội thì tiến trình xin Tổng Thống ân xá mới có thể diễn ra và chỉ khi đó Tổng Tjống Indonesia mới có quyền hiến định ban cấp đặc ân miễn hay xóa tội cho cô Schapelle mà thôi. Tưởng cần ghi thêm là hồi đầu năm 2005 khi ông Yudhoyono đến thăm chính thức Úc, Thủ tướng Howard đã ngỏ lời nhờ Tổng Thống Indonesia lưu ý đến trường hợp cô Schapelle để cô ta được xử công bằng và hợp lý và đã được ông Susilo Bambang Yudhoyono đã hứa là sẽ lưu ý.

Ngay sau khi phiên xử kết thúc phản ứng của dân chúng Úc rất là xôi nổi, đại đa số dân Úc tin rằng cô Schapelle vô tội bởi khá nhiều yếu tố mà chính cô ta và luật sư bào chữa cho cô đã nêu ra cũng như nhân chứng (phạm nhân ở Brisbane) đã xuất hiện trước toà biện minh cho sự vô tội của cô Schapelle đều đã bị các quan tòa ở Denpasar gạt bỏ họăc là vì lý do không xảy ra ở Indonesia hoặc không đúng thủ tục pháp lý của Indonesia v..v.. nên đã không chấp nhận. Dân Úc quen với thủ tục pháp lý của Úc nên thấy rằng những chứng cớ như chuyện cô Schapelle đòi kiểm tra dấu tay trên các bao đựng cần sa và boggie board đã bị bỏ qua, đòi kiểm tra trọng lượng hành lý khi cô lên máy bay và khi xuống máy bay để chứng minh cho việc có kẻ nào đó đã lén bỏ vào hành lý của cô, văn thư xác nhận của ngoại trưởng Úc, lời chứng của tù nhân ở Brisbane v..v.. tất cả đều chứng tỏ là cô Corby vô tội nhưng đã bị toà án ở Denpasar không đếm xỉa tới. Những diều trên đã gây nên một làn sóng phẫn nộ khắp nước Úc. Ngay trước khi phiên xử diễn ra ở Denpasar toà đại sứ và toà tổng lãng sự Indonesia ở Canberra và Perth đã được cảnh sát liên bang Úc tăng cưởng bảo vệ rất mạnh để tránh đáng tiếc có thể xảy ra. Mười bốn nhân viên của lãnh sự quan Indonesia ở Perth đã cho hay là họ thật sự lo lắng cho an toàn cá nhân của họ. Nhưng vẫn có người viết khẩu hiệu đòi ném trứng vào toà tổng lãnh sự Indonesia ở Perth và đòi thả cô Schapelle. Mạnh mẽ hơn nữa là đã có một số người Úc ngay sau khi phiên xử chấm dứt đã gọi điện thoại đến các cơ quan từ thiện để đòi lại số tiền mà họ đã hiến tặng để giúp đỡ các nạn nhân sóng thần ở Indonesia hôm 26 tháng 12 năm 2004 đã qua. Cần ghi nhận là sau cơn sóng thần giết hại đến trên 100,000 người ở Indonesia thì dân Úc đã rất hào phòng đóng góp đến hơn 1 tỷ Úc kim để giúp các nạn nhân sóng thần ở Indonesia. Nay qua tiến trình xử án cô Schapelle dân Úc cho là cô đã bị xử oan nên cảm tình trước đây dành cho dân Indonesia đang có vẻ suy giảm trầm trọng. Các du khách người Úc hiện đang có mặt tại Bali, ngay sau phiên xử cô Corby, nhiều người đã quyết định rút ngắn chuyến du lịch ở hòn đảo này và tuyên bố là từ nay sẽ không bao giờ đến Bali du lịch nữa. Bali là hòn đảo du lịch rất nổi tiếng của Indonesia, ngành du lịch ở hòn đảo này hàng năm đã mang lại cho ngân sách của chính phủ Indonesia một số thu không nhỏ lên đến trên 6 tỷ US Dollars mà trong đó 60% là do các du khách Úc với con số hàng năm trên 300,000 thường đến nghỉ mát ở Bali. Bali vốn được người Úc coi như “sân sau” (backyard) của Úc, một nơi rất thân thuộc và gần gũi với mọi người Úc. Nay nếu chỉ vì một chuyện xử án một người mang cần sa, 90% dân Úc tin là cô Corby vô tội, khiến Indonesia mất đi nguồn lợi khổng lồ về du lịch ở Bali thì thật là một điều rất đáng tiếc.

Mặt khác dân Úc thật sự bất bình vì chỉ ít tháng trước đây vị giáo sĩ Hồi Giáo Abu Bakir người bị cáo buộc là kẻ chủ mưu đứng sau vụ đánh bom tàn ác hôm 12 tháng 10 năm 2002 ở chính thành phố Denpasar giết đến trên 200 nhân mạng, trong đó có 88 người Úc đã chỉ bị xử có 30 tháng tù, trong khi đó cô Schapelle Corby bị tố cáo là đã có ý nhập lậu 4.1kg cần sa mà dân Úc tin là vô tội lại bị tuyên án đến 20 năm tù thì thật là “qúa đáng” không thể nào chấp nhận được. So sánh kết qủa của hai vụ án người ta thấy rõ ràng người Indonesia coi chuyện khủng bố giết người “tầm thường” hơn chuyện nhập lậu cần sa, một loại dược thảo nay chính ở Úc đang có một số người vận động xin chính phủ cho phép sử dụng tự do, tức là không liệt vào thành phần bị cấm nữa.

Dù sao luật pháp vẫn là luật pháp, luật của nước này khác luật của nước khác là chuyện thường. Tuy nhiên với cái nhìn của người bình thường thì rõ ràng là chuyện cô Schapelle Corby có điều gì đó không được rõ ràng và công bằng. Indonesia là nước hàng xóm của Úc với dân số cả hơn trăm triệu dân, lại có mức sống thấp hơn dân Úc khá xa. Mặc dù trên quan điểm thuần luật pháp cho dù toà án của Indonesia xử đúng trong trường hợp cô Schapelle đi chăng nữa nhưng với những nghi vấn đã nêu trên thiết tưởng chuyện Tổng Thống Susilo Bambang Yudhoyono nên dùng thẩm quyền của ông khi diễn tiến câu chuyện đến giai đoạn ông có thể hành xử theo hiến định để mạnh dạn làm một cử chỉ “thân hữu” và nhân đạo vừa chứng tỏ lòng nhân đạo của một vị lãnh đạo của quốc gia Hồi Giáo lớn nhất thế giới vừa chứng tỏ sự biết ơn đối với dân Úc trong qúa khứ đã tận tình giúp dân Indonesia trong hoạn nạn thiết tưởng là điều rất đáng được nghiêm chỉnh lưu ý vậy.

                                                                                                                                             THANH VĂN

 Ý kiến, Phê bình xin gửi về : thanhvan@khoahoc.net

Trở về Trang Chính