|
 |
Saguaro: Cactaceae,
Cereus giganteus (Carnegiea gigantea).
Suaguaro là một loại xương rồng to lớn nhất của
Hiệp Chũng Quốc, vơí những đặc thù vùng Sonoran
Desert. Hoa của Saguaro là biểu tượng Hoa của
Tiểu bang Arizona. Hoàn toàn được bảo vệ.
Hiện nay có ba địa điểm được thành lập để bảo vệ
loại xương rồng nầy : Saguaro National Monument
East, Saguaro National Monument West và Organ Pipe
Cactus Natioanal Monument.
Saguaro mọc ở cao độ từ 200 đến 1.200 m bên những
dốc hay nơi bằng phẳng mà không bị ứ đọng nước.
Saguaro trưởng thành rất chậm chạp: Năm đầu độ 1
cm. Mười lăm năm kế chỉ đến 2.5 cm.
Từ 40 đến 50 năm sau, cao độ 3.3m. Từ 75 đến 100
năm bắt đầu mọc nhánh, khi đó cây cao khoảng 7m và
đồng thời cũng bắt đầu trổ hoa. |
|
Hoa Saguaro nở vào tháng Năm hay tháng Sáu, rất thơm
như dưa « melon" chín, quyến rủ bướm ong, các côn
trùng ban ngày, các loài dơi hút mật cùng những con
ngài tìm thực phẩm về đêm. Hoa màu trắng, mọc trên
chóp cây, hay chóp nhánh rất nhiều hoa kết tụ thành
một nhóm. Thọat nhìn không mấy hấp dẩn vì quá cao,
cho nên trông không tương xứng với một cây khổng lồ
sừng sửng nơi sa mạc mênh mông.
Mỗi cây saguaro, mỗi mùa có độ 100 quả. Trái chín vào
tháng Bảy: thịt ngọt màu đỏ thẩm và mỗi quả có khoảng
2.000 hột li ti đen nhánh. Trái Saguaro chín là thực
phẩm của người Mỹ bản xứ, của các loại chim, kiến, côn
trùng và chuột hay sóc..
|
|
|
|
Thân cây tròn, da màu xanh bao bọc từ 12 đến 30 cọc gổ
rắn chắc như một bộ xương sườn, chứa đựng một số lượng
nước khổng lồ. Bộ xương sau khi cây chết, được xử dụng
làm nơi trú ngụ hay những chuồng chăn giử thú vật, làm
đồ vật trang trí hay làm gậy cho khách bộ hành.
Những loài chim gỏ kiến đục khoét thân cây saguaro để
làm tổ. Mùa Hè, bên trong thân cây 30 độ F mát hơn bên
ngoài. Khi bị thương tích như thế, những vết thẹo cứng
lại tạo thành những lổ giống như chiếc giày ống, các
loại chim khác như chim ục ( loại elf owl) sẽ xử dụng
khi các chim gỏ kiến con đủ lông đủ cánh bay đi. |
|
Saguaro
không có lá mà chỉ toàn gai nhọn mọc theo từng lớp dọc
theo thân cây. Gai màu xam xám ửng hồng. Mỗi cụm gai từ
15 đến 30 gai, có cái dài đến 75 cm. Gai dài nhứt trong
cụm chỉa xuống đất. Những nhánh saguaro không nhứt
định mọc theo một gốc độ có qui định, mà tùy theo thời
tiết và ánh sáng tạo ra những hình dáng rất đặc biệt và
kỳ quái.
Saguaro có đường kính 0.8 m, chiều cao từ 10 m đến 17
hay 18 m khi trưởng thành khoảng trên hai trăm năm, nặng
9 tấn.
Cây saguaro con, không sống nổi vì sức nóng nghiệt ngã
ban ngày và sự lạnh lẽo về đêm, hoặc bị những loại giây
leo quấn quít. Vì thế, thuở ban đầu saguaro cần một
"bà mẹ nuôi" che chở. Khi lớn lên thì những gai chơm
chởm trở tạo bóng mát che thân. Đấy cũng là lúc saguaro
không cần bà mẹ nuôi nữa, sẳn sàn cướp đi một lượng
nước kinh khủng khi găp mưa to, và lấy luôn các khóang
chất làm thức ăn... Cây dã nuôi saguaro chết khát và suy
dinh dưởng!!!
|
|
|
Mỗi trái khi chín với 2000hạt nhỏ li ti. Từ lúc kết
quả đến khi trái chín độ 30 đến 40 ngày |
Cây có tàng to lớn che chở cho các cây saguaro lúc
còn nhỏ. |
| |
|
|
Saguaro không có rể cái , chỉ có chằn chịt những rể con
lan rộng một chu vi gần 20 m y như mạng nhện.
Khi gặp những cơn mưa ào đến, các rể sẽ thu tới 800 lit
nước thật nhanh chóng phi thường. Đôi khi tích trử một
lượng nước quá sức chịu đựng, saguaro rất dể bị tróc gốc
chết thảm thương.
Saguaro giống như một cây đàn accordion, khi hạn hán cây
thon lại.
Trường hợp rất hiếm, có những cây saguaro tự dưng
trên chóp lại xòe ra như cái quạt khổng lồ từ 1.00m đến
2m.
Khi di chuyển nó từ nơi nầy sang nơi khác, người ta
phải đánh dấu phương hướng Đông Tây Nam Bắc trên thân
cây. Đến địa điểm mới, phải trồng y theo hướng lúc
trước: thân cây đã quen với sự phát nhiệt nghiệt ngã
của mặt trời từ lúc sơ sinh, nếu không cây dể bị sức
nóng của mặt trời đốt phỏng chết dần mòn.
Đấy là vì các hướng Nam và Tây của Saguaro đã quen
chịu độ nóng cao hơn là hướng Đông và hướng Bắc.
Hình chụp dưới đây ở Boyce Thomson State Park, Az. vào
ngày 29/2/ 2006 nên chưa có hoa...xin hẹn lại kỳ sau.
|
 |
Ý Kiến xin gửi về :
thuhuong@khoahoc.net
Trở về Trang Chính |
