“Kinh Nghiệm Vượt Qua Khoa Học” là một ngạn ngữ Pháp nói lên sự quí báu của kinh nghiệm nhiều khi vượt qua sự quí báu của khoa học.

Trong dân gian nói chung và ở các nước chậm tiến nói riêng có những kinh nghiệm sống rất quí báu nhờ đó mà nhân loại vượt qua được những khó khăn trong cuộc sống và tồn tại lâu dài hơn cho dù khoa học và kỹ thuật ở đây chưa tiến bộ so với những nơi văn minh, khoa học tiến bộ hơn rất nhiều. Chẳng hạn, việc chữa bệnh bằng thuốc Bắc, thuốc Nam hay những cách chữa trị khác ở những vùng xa xôi hẻo lánh, nơi mà khoa học hiện đại không với tới được vì lý do này hay lý do khác là một tiêu biểu cho kinh nghiệm quí báu của dân gian nhờ đó con người sống thọ sống khỏe hơn. Có rất nhiều thứ thuốc hay cách chữa trị của họ mà hiện nay nhờ sự tiến bộ của khoa học và kỹ thuật đã được chứng nghiệm là tốt là hiệu quả không thể phủ nhận. Một trong những kinh nghiệm dân gian như ăn ớt chẳng hạn giúp cho sự tiêu hóa tốt hơn, ăn ngon hơn, chống rét, mắt sáng hơn, v.v… hiện đã được các nhà nghiên cứu cho thấy quả thật ăn ớt mang lại những hiệu quả trị liệu, tăng cường sức khỏe, hay có những lợi ích khác. Điều này cũng nói lên một cách hùng hồn “Kinh Nghiệm Đi Trước Khoa Học”.

Tất nhiên đây cũng chỉ là một trường hợp đơn lẻ, còn biết bao nhiêu kinh nghiệm khác như ăn tỏi, ăn cần tây, ăn một số rau củ quả khác cũng có lợi ích cho sức khỏe và có khả năng trị liệu một số bệnh, đôi khi y học, dược học đành bó tay và phải chờ đợi một thời gian lâu dài sau mới khám phá ra những lợi ích của các thứ rau củ quả ấy hay những cách chữa trị theo kinh nghiệm của dân gian mà hiện không thể chứng nghiệm bằng khoa học.

Để chứng minh điều này xin mời bạn đọc bài tóm lược kèm đây với cái tựa đơn giản “Cay là Tốt” (*). Trong đó khoa học chứng minh lợi ích của một gia vị mà dân gian từ lâu đã có kinh nghiệm ít nhiều về lợi ích của nó nhưng không thể nào giải thích hay chứng minh rõ ràng như các nhà khoa học.

CAY là TỐT

Các loại ớt cay là những chất gia vị và chúng còn giúp giảm cân, giảm đau, và giúp ngăn ngừa ung thư và bệnh tim.

ỚT CÀNG CAY khả năng trị liệu càng nhiều. Tất cả các thứ ớt, ngay cả ớt ít cay, đều có những đặc tính trị liệu. Ngoài việc chứa đựng sinh tố C, riêng ớt đỏ lại chứa thêm beta carotene, các thứ ớt cay đều chứa capsaicinoids là những hợp chất gây ra “cay” bằng cách kích thích các đầu dây thần kinh tiếp nhận cái đau trong miệng và mũi. Các nhà nghiên cứu đã khám phá thấy chất capsaicin [cap-xế-i-xin], phần nóng nhất trong capsaicinoids, là một chất chống ôxy-hóa mạnh mẽ ngăn chặn một số loại ung thư.

Sau đây là một số nhận định của các chuyên gia các ngành y, dược, trồng trọt, dinh dưỡng:

“Capsaicin có thể giúp ngăn ngừa ung thư và một ngày nào đó có thể được dùng để điều trị bệnh ung thư.”

“Capsaicin hạ cholesterol và triglyceride và giảm sự dính nhau của các tiểu huyết cầu, điều này có thể giúp ngăn ngừa bệnh xơ cứng động mạch.”

“Capsaicin làm giảm đau, đặc biệt dùng để điều trị viêm khớp, bệnh shingles (một loại nhiễm trùng hiện trên da), và bệnh nhức nửa đầu.”

“Capsaicin chống vi trùng, chống loét bao tử và một số bệnh về tiêu hóa khác như đem máu nhiều hơn đến lớp viền bao tử.”

“Ớt giúp cho sự tuần hoàn, giảm cân, giảm LDL, cholesterol “xấu”, duy trì hay gia tăng chút ít HDL, cholesterol “tốt”, làm cho ít cảm thấy đói hơn; do đó, ngăn chận tốt hơn việc ăn nhiều và sự thèm ăn mỡ và đồ ngọt cũng ít hơn.”

Nói chung, ớt nhỏ thường cay hơn ớt to, và ớt đỏ chứa nhiều capsaicin hơn ớt xanh, dù rằng ớt đỏ cũng chứa nhiều đường hơn, điều này làm cho hương vị của nó đậm đà. Vì lẽ capsaicin ẩn náo trong hệ thống “ven” (veins) trong trái ớt, hệ thống huyết mạch này càng có màu vàng cam nhiều hơn thì trái ớt càng cay hơn. Muốn một trái ớt ít cay, gở bỏ các “ven” của nó; vất bỏ hạt cũng sẽ giảm độ cay vì capsaicin cũng ở trên hạt. Nhưng hãy nhớ: “Đừng lấy tất cả các ‘ven’ của ớt nếu bạn muốn nhận được những lợi ích của capsaicin.” (Paul Bosland, Ph.D)

Tuy nhiên, không nên lợi dụng cái tốt của ớt để ăn quá nhiều vì ăn quá nhiều sẽ có hại.

Bạn cũng nên thận trọng khi cầm nắm ớt cay. Bạn sẽ cảm thấy nóng bỏng khi các ngón tay dính capsaicin chạm vào mắt hay các vết cắt trên da thịt của bạn, vì vậy nên rửa tay ngay sau khi xúc chạm chất capsaicin. Tốt hơn là nên mang găng tay. Và nếu ớt khéo chọn của bạn vẫn làm miệng của bạn bốc lửa? Hãy uống sữa, không phải nước, để dập tắt ngọn lửa.

Sacramento, ngày 18 tháng 1 năm 2006

 Tôn Thất Bàng

(*) Tài liệu tham khảo: “HOT is COOL”, Natural Health, Feb. 2006)

Trở về Trang Chính