Trên Báo Người Việt số ngày thứ hai 4 tháng 6 năm 2007 đã đăng bài ký sự của tác gỉa đề tên là Ngô Thế Vinh (?) dưới tựa đề “Từ cầu Mỹ Thuận 2000 tới cây cầu Cần Thơ 2008”

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=60669&z=124

Bài viết này cũng đã được đăng trên Tạp Chí Thế Kỷ 21 số 217, tháng Năm, 2007, có đọan viết về trường Đại Học An Giang và ông Viện trưởng Võ Tòng Xuân (VTX) như sau [nguyên văn]:

“Lãnh đạo nhà trường [Đại Học An Giang] ngay từ bước đầu chập chững là một khuôn mặt quen thuộc và thân thương đối với bà con nông dân đồng bằng sông Cửu Long: đó là Giáo Sư Võ Tòng Xuân VTX, từng là phó viện trưởng đại học Cần Thơ, ông cũng được biết tới từ trước 1975 như cha đẻ của lúa cao sản Thần Nông HYV (High Yield Variety - cao sản, ngắn ngày), là một giống lúa thân lùn với năng suất rất cao.”

Tôi xin để các chi tiết “thành tích” đóng góp của ông VTX trong lãnh vực canh nông trên cả hai phương diện gíáo dục, khảo cứu và phát triển canh nông của vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sau ngày 30/4/1975 để qúi vị tự thẩm định.Chỉ có 1 vấn đề “trắng-đen” mà tôi đã được một số bạn bè đồng môn [Cao Đẳng Canh Nông Sài Gòn] và đồng nghiệp [Bộ Nông Nghiệp – Tổng Nha Nông Nghiệp – Nha Canh Nông VNCH] nhắn nhủ nên lên tiếng là : “tên tuổi của ông VTX không hề bao giờ gắn liền với sự phát triển của lúa Thần Nông trong giai đọan đầu tiên (trước năm 1975) như đã được ông Ngô Thế Vinh (?) hay ông Võ Tòng Xuân (?) đề cập.”   Các đồng môn cũng khuyến khích tôi nên gióng lên một vài tiếng chuông cảnh tỉnh đến người đọc về sự thật cũng như sự ngộ nhận đáng tiếc [liên quan đến vấn đề “cha đẻ” lúa Thần Nông] này.

Để cho rộng đường dư luận, tôi thấy điểm đầu tiên cần phải hiểu biết một chút về thân thế và tư cách của ông Võ Tòng Xuân.

Thân Thế của Võ Tòng Xuân

Hồ sơ [xin xem ở nguồn kèm dưới bài này] ghi ông Võ Tòng Xuân sinh ngày 6 tháng 9 năm 1940 tại Châu Phú tỉnh An Giang (nhưng trong bài phỏng vấn của báo “Lao Động Xuân 2007” chính ông VTX lại cho biết là sinh ở làng Ba Chúc, Thất Sơn Tỉnh Châu Đốc) trong một gia đình theo đạo Cao Đài.  Vì cha ông VTX là một “sĩ quan” của lực lượng giáo phái Cao Đài cho nên gia đình ông liên tục thay đổi chỗ ở từ Châu Đốc qua Tây Ninh, sang Sóc Trăng rồi cuối cùng định cư sinh sống ở Sài Gòn.  Ông theo học trường trung học kỹ thuật Cao Thắng Sài Gòn và đậu tú tài II năm 1961.  Năm 1961 ông được học bổng quốc gia và sau đó được sự tài trợ (200 pesos một tháng) của “Rockerfeller Foundation” để đi học ở Phi Luật Tân (University of Philippines’s College of Agriculture – và sau đó International Rice Research Institute IRRI  tại Los Banos).  Năm 1962 ông VTX đưa hôn thê là cô Bùi thị Ngọc Lệ từ Sài Gòn sang Phi Luật Tân.  Hai người làm lễ cưới tại Manila – Phi Luật Tân (?) và từ đó sống chung với nhau tại Los Banos (?) Năm 1963 bà Bùi thị Ngọc Lệ sinh con trai đầu lòng, Võ Tòng Anh, tại Los Banos.  Năm 1966 ông VTX hòan tất bằng Kỹ sư Canh Nông (Bachelor of Sciences in Agriculture Chemistry) và tiếp tục học Cao Học tại IRRI.  Năm 1970, ông VTX hòan tất bằng Cao Học Canh Nông (Master of Sciences.)  Ông VTX và vợ con trở về Việt Nam ngày 9 tháng 6 năm 1971.

Trở về Việt Nam (Sài gòn, không phải Hà nội) ngay sau đó, ông VTX tiếp tục được chính phủ VNCH ưu đãi: dậy học ở trường Đại Học Cần Thơ và đồng thời làm việc cho 1 hãng thuốc trừ cỏ (Ciba-Geigy).  Ông cho biết là ông  làm lương một tháng 120 ngàn đồng  (trong khi lương của 1 Kỹ Sư Canh Nông tốt nghiệp ở Việt Nam sau 4 năm đại học thời bấy giờ là 30-35 ngàn đồng 1 tháng !) 

Tư Cách “ăn cháo đái bát” Của Ông Võ Tòng Xuân

Như vậy, rõ rệt là ông VTX đã hòan tòan nhờ ơn mưa móc của chính phù Ngô Đình Diệm [đệ nhất Việt Nam Cộng Hòa] qua học bổng đi du học ở trường Cao Đẳng Canh Nông, Phi Luật Tân (1962-66); và tài trợ bởi tư bản hạng gộc để học tại Viện Lúa Gạo (1966-70) IRRI – International Rice Reseach Institute (như đã trình bày, cơ sở này tài trợ bởi “Rockerfeller Foundation”) nhưng ông VTX dẫn lời (không thấy có bằng chứng !) của cựu Viện Trưởng Đại Học Cần thơ Nguyễn Duy Xuân là “Năm 1971, Đồng Bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) không có ai chuyên về lúa cả ???” nghe không ổn chút nào !!!

Cũng nên biết thêm vào thời điểm mà ông VTX trở về Việt nam năm 1971, Trường Cao Đẳng NLS (sau được đổi là Trung Tâm Quốc Gia Nông Nghiệp) đã có 9 khóa Kỹ sư Canh nông tốt nghiệp ở Việt Nam [Khóa 1 đến khóa 9.]  Mỗi khóa tính trung bình đào tạo được 100 Kỹ sư thôi thì đã có hơn 900 Kỹ sư làm việc trong các chương trình Canh Nông và dậy ở các trường chuyên nghiệp Canh Nông ở miền Nam.  Trong số 900 Kỹ sư đó, có rất nhiều người đã được đi học thêm ở các nước ngòai với bằng cấp cao hơn “Master of Sciences !”  của ông VTX.  Nhiều người đọc đọan  “Năm 1971, ĐBSCL không có ai chuyên về lúa cả (?)” này phải nhăn mặt – cũng có người phải vào nhà thương cấp cứu vì cười quá bị đứt ruột (!) 

Riêng cá nhân tôi, Trần Văn Giang, đã theo học chương trình Kỹ sư Canh Nông [khóa 10 Sài Gòn, tốt nghiệp năm 1972] đã được học về kỹ thuật trồng lúa Thần nông với GS Tôn Thất Trình vào năm học thứ 3 Canh nông [1970-71]  và đã đi thực tập kỹ thuật trồng lúa Thần nông tại Long An, Mỹ tho vào năm này.  Sách vở về lúa Thần nông mà chúng tôi học do thầy Tôn Thất Trình (đã in xuât bản ở Sài Gòn) viết đã có sẵn trên các kệ sách công cộng, thư viện từ năm 1970, thì phải hiểu là thầy Trình đã soạn sách này it nhất cũng 1-2 năm trước đó [1968-1970]  

Để hiểu cho rõ rệt hơn về lịch sử tiến triển của chương trình lúa Thần nông ở Việt Nam, tôi xin trích những dòng [nguyên văn] của Tiến sĩ Trần Văn Đạt, nên biết TS Đạt trước năm 1975 là Chánh sự vụ Sở Lúa Gạo thuộc Nha Canh Nông, Tổng Nha Nông Nghiệp, Bộ Nông Nghiệp chính phủ VNCH, trong bài nghiên cứu “Cách Mạng Xanh Ở Việt Nam” đăng trên Nội San Nông Nghiệp số 2/2006 như sau đây :

“Tháng Giêng năm 1949, Ủy Ban Lúa gạo quốc tế (the International Rice Commission – IRC) đã được thành lập dưới sự lãnh đạo của FAO (Food and Agriculture Organization) của Liên Hiệp Quốc.  Vào năm 1956, Tổng thư ký điều hành của IRC là ông N. Parthasarathy đã đề nghị FAO nên lập 1 viện thí nghiệm lúa gạo quốc tế ở Á châu.  Đề nghị đã được 1 phiên họp khóang đại của IRC chấp thuận vào năm 1958.  Với sự tài trợ của 2 cơ quan ‘Ford Foundation’ và ‘Rockerfeller Foundation,’ viện lúa gạo IRRI đã chính thức được thành lập năm 1960 tại Los Banos, Phi Luật Tân.

Sau đó giống IR8 được lai từ giống lúa lùn “Dee-gee-woo-gen” và giống Peta cao giàn của Nam Dương vào năm 1962.   Có rất nhiều dòng được tuyển chọn từ tổ hợp “Dee-gee-woo-geen  và  Peta ” nhưng dòng IR8-288-3 có triển vọng cao nhất được IRRI gởi thử nghiệm rộng rãi ở vủng khí hậu nhiệt đới và phụ cận trong năm 1965.  Năm 1966, dòng IR8-233-3 được IRRI phóng thích , được đặt tên là IR8 và số hạt giống IR8 được gởi đến nhiều xứ Á châu như Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia, Malysia, Philippines, Việt Nam… để thử nghiệm và phổ biến.  Lúa IR8, cây nửa lùn, nhiều chồi, lá thẳng đứng, xanh xậm, chống đổ ngã, kháng sâu bệnh và phản ứng đạm cao, có tiềm năng sản xuất đến 11 tấn / hecta (mẫu)…

Câu hỏi được nêu ra : Cuộc ‘Cách mạng xanh ở Nam Việt Nam’ đã xẩy ra trong bối cảnh nào của đất nước ? do ai đề xướng ?  Người viết (TS Trần Văn Đạt) có cơ duyên làm việc trong thờ kỳ này và có cơ hội tiếp xúc với những nhân vật có liên hệ đến chương trình tăng gia sản xuất Lúa Thần nông ở trong và ngòai nước cũng như trước và sau 1975…

Theo lời của Giáo sư Maurice L. Peterson ( thầy đỡ đầu cũ của TS Trần Văn Đạt tại UC Davis), cựu khoa trưởng của trường Cao Đẳng Canh nông của UC Berkley, và là Giáo sư của UC Davis cho biết là sau cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng Thống Hoa Kỳ Johnson (GS Maurice Peterson cũng là 1 thành viên của phái đòan Hoa Kỳ) và Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ờ Honolulu, Hawaii vào ngày 08 tháng 02 năm 1966, Tổng Thống Johnson đã ra lịnh cho 1 phái bộ đặc biệt của Mỹ đến Sài gòn ngày 12 tháng 02  năm 1966 và chỉ thị cho cơ quan Viện Trợ Hoa Kỳ (USAID) ở Sài gòn liên lạc với IRRI để đem lúa IR8 vào trồng ở Việt Nam.

Vụ mùa đầu năm 1966, IR8 đã được Sở Lúa Gạo Nha Canh Nông thuộc bộ Nông Nghiệp VNCH cho trồng thử tại Trung tâm thí nghiệm lúa Long Định thuộc tỉnh Định Tường (lúc đó Kỹ sư Phạm Thanh Khâm là Quản lý của Trung Tâm).  Kết quả thu họach là 4 tấn / hecta (thu họach của lúa địa phương trung bình chỉ có 2 tấn / ha).  Đồng thời Sở Lúa Gạo cũng đưa giống IR8 cho trường Cao đẳng Nông Lâm Súc Sài gòn trồng thí nghiệm đề so sánh năng suất với trung tâm Long Định (TS Trần Văn Đạt có viết luận trình tốt nghiệp Kỹ sư Canh nông năm 1967 về kết qủa thử nghiệm này). 

Nhờ các kết qủa khích lệ và nhu cấu cấp bách thời bấy giờ (1967), Bộ Nông Nghiệp của miền Nam Việt Nam đã bỏ giai đọan trắc nghiệm địa phương, và quyết định phát triển canh tác đại trà lúa IR8.  Vào mùa mưa năm 1968 đã có 33 tỉnh của miền Nam Việt Nam trồng lúa IR8.  Năm 1968, GS Tôn Thất Trình, làm Tổng trưởng Bộ Nông Nghiệp, đã là người đặt tên lúa IR8 là  “Thần nông 8 (TN8)” (hay gọi chung là lúa Thần nông).  Sự phát triển của chương trình lúa Thần Nông và sự thành công của cuộc ‘Cách Mạng Xanh’ ở miền Nam là do sự lãnh đạo của Bộ Nông Nghiệp VNCH trong đó có sự đóng góp của qúy ông Tôn Thất Trình, Phạm Huy Lân, Đòan Minh Quan, Thái Công Tụng, Phạm Thanh Khâm, TS Trần Đăng Hồng, Nguyễn Văn Thọai, Trần Văn Cảnh, Trần thị Lệ Chi, Ngô Văn Giáo, Đặng Đức Bích (Chương trình lúa TN), Nguyễn Thế Thiệu (Khuyến Nông), Nguyễn Văn Nhơn, Trần thị Cẩm Tuyến (Trung Tâm Huấn luyện), Nguyễn Lang Duyên (Sở Bảo Vệ Mùa Màng), các Ty Nông Nghiệp… và sự yểm trợ đặc biệt của ông Charles Thomas Brackney (Cơ quan Viện Trợ Hoa Kỳ - USAID).

Theo báo cáo của Viện Thống Kê Quốc Gia, diện tích trồng lúa cải thiện (Thần Nông) vào vụ mùa 1969/70 là 204.000 ha; vào 1970/71 là 452.100 ha; 1971/72 là 674.740 ha; 1972/73 là 835.000 ha.  Đến vụ mùa 1973/74 thì diện tích trồng lúa cải thiện (IR8, IR5, IR20, IR22, TN 73-1 va TN73-2) chiếm độ 32% hay 890.000 ha với năng suất trung bình 4 tấn / ha thì sản luợng của lúa thần nông chiếm 53% tổng sản lượng lúa miền Nam (khỏang 7 triệu tấn lúa mỗi năm).

Chương trình “Lúa Thần Nông” được phát triển mạnh mẽ với sự hưởng ứng nhiệt tình của nông dân, nhất là nông dân dọc theo sông Cửu Long và hệ thống kinh rạch ở An Giang.  Vào thời bấy giờ, rất nhiều nông dân trở thành giầu có, mua sắm thêm nhiều máy cày, xe Honda, xây nhà gạch… cho nên nhiều vùng còn gọi đùa lúa Thần nông là “lúa Honda !”… (“Cách Mạng Xanh Ở Việt Nam” – Tiến sĩ Trần Văn Đạt)

Lời bàn thêm của cá nhân Trần Văn Giang

Đời sống của nông dân nói chung rất khổ sở lam lũ và vất vả. Mức sống của nông dân không thể theo kịp với dân ở thành thị hay là dân vùng kỹ nghệ.  Chính phủ VNCH, các chuyên viên canh nông đã cố gắng làm cho hòan cảnh của nông dân khá hơn qua chương trình canh tác lúa Thần Nông với năng suất cao, thu nhập cao từ năm 1968.

Bây giờ đã 32 năm Tôi về thăm lại Việt Nam vào cuối năm 2005 và có cơ hội xuống thăm Cần Thơ.  Cần Thơ trước đây (1975) rất trù phú, vẫn được xem là vựa thóc của Việt nam.  Bây giờ, sinh họat bận rộn nhất mà được mọi người đang “tranh thủ” và nói đến nhiều nhất ở Cần Thơ không phải là lúa Thần Nông mà là làm cách nào cho một hai đứa con gái lấy được chồng Đài Loan hay Đại Hàn (!)  Tôi chính tận mắt nhìn thấy thiếu nữ Cần Thơ thơ ngây tuổi 18-20 đứng xếp hàng rất dài ở 1 cơ quan thuộc  “Ủy ban nhân dân” tỉnh Cần thơ.  Tôi cứ tưởng là họ xếp hàng để nộp đơn xin thi vào trường (đại học An Giang !) hay là xin việc làm.  Hỏi thăm bác tài xế lái xe mới biết là họ xếp hàng xin phỏng vấn để “được” lấy chồng Đài loan ! Thật là buồn cho hòan cảnh hiện nay của đất nước.   Lịch sử nước Việt Nam qua 4000 năm, có nhiều thăng trầm nhưng chưa hề bao giờ có cái cảnh xếp hàng xin lấy chồng ngọai quốc tủi nhục như vậy !

Và cũng nhân tiện đây tôi xin nhắn là “Đừng nghe những gì ông VTX nói !”  Phải suy nghĩ lại cho thật kỹ.

Thân mến.

Trần Văn Giang

Cao Đẳng Canh Nông Sài Gòn – Khóa 10

Phu đính : Xin đọc thêm từ các “links” sau đây

http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyXuanVot.htm

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=123864&ChannelID=89

http://www.laodong.com.vn/xuan2007/xuan2007_xahoi/2007/1/21820.laodong

http://forum.datviet.com/forum/showthread.php?t=90601

Ý kiến, phê bình xin gửi về: tranvangiang@khoahoc.net

 Trở về Trang Chính