Mùa Thu, mùa lãng mạn ở Úc đã lại về!  Mùa của những con nai vàng ngơ ngác, của tình yêu len lén vô tim, nhưng mùa Thu cũng là của u buồn, của mất mát, giận dỗi, tủi hờn, của tháng Tư Đen, của Nguyễn Công Hoan “Mẹ tôi sớm biệt một chiều thu’.

Ngày Giỗ Mẹ đã đến, lời Mẹ nhặn từ Cõi Âm qua ‘đồng thiếp’ là những lời ngắn gọn, dễ hiểu, chính xác và tự nhiên, nhưng vô cùng xúc động:

“Mẹ đã sụt sùi biết bao nhiêu năm tháng vì thương nhớ những đứa con yêu.  Mẹ vẫn lần mò ra trước ao mà chưa nắm được áo người xưa, nên Mẹ vẫn còn chìm đắm trong giấc mơ—mơ ngày các con về, để nghe:

“Tiếng sáo mục đồng êm ả,

Tình quê hương tha thiết ngân nga,

Thay tiếng tiến quân ca,

Và quốc tế ca,

Là tiếng sáo diều trên trời xanh bao la!” (Phạm Duy)

Ở dương trần ấy, các con đã về chung dưới mái nhà?  Các con vẫn thương yêu nhau đấy chứ? Vẫn cùng nhìn về một hướng?  Vẫn giữ được tâm hồn Việt Nam, vẫn nói, vẫn viết tiếng mẹ đẻ? Các con vẫn giữ tình “gà cùng một mẹ”? Hỡi những cánh chim bạt gió, lạc bầy của Mẹ!  Hẹn buổi đoàn viên.” (Mẹ Việt Nam)

Mùa Thu lại khơi dậy trong tôi một thời thơ ấu nơi quê nhà, nhớ đến lời văn mượt mà, nhung lụa:

“Thu năm nay tôi lại đi trên con đường vắng này, nghe từng tiếng chiếc lá rơi bên bờ cỏ.  Những cây liễu xanh đứng buồn như những nàng cung nữ thời xưa, và trong vườn nhà ai, đóa hoa phù dung nở trắng như những linh hồn trẻ.  Tôi đem lòng về đây để gặp lại mùa Thu thương nhớ cũ và may cũng thấy thu về để nước hồ xanh.” (Đinh Hùng)

Mùa Thu lại vang vọng thảm cảnh của một đất nước chìm trong binh lửa qua những lời tâm ca quyện trong tiếng nhạc:

“ Sớm mai vừa thức dậy,

Nghe tin anh gục ngã nơi chiến trường.

Nhưng trong vườn tôi... vô tình,

Khóm tường vi lại nở thêm một đóa.

Tôi vẫn sống

Tôi vẫn yêu

Và tôi vẫn thở…

Nhưng biết bao giờ

Biết bao lâu

Tôi mới nói được

Những điều tôi vẫn ước mơ…” (Phạm Duy)

Mùa Thu lại nhắc nhở một cuộc chiến gây niềm hoang mang cho lớp trai trẻ một thời:

Tôi với anh

Những người trai thế hệ

Một sớm ra đi không hẹn ngày về

Chẳng biết mình hi sinh vì lí  tưởng

Hay đã lầm chân lạc bước cõi mê!

Một chiến cuộc huynh đệ tương tàn, chỉ thấy máu tanh hôi của thù hận tràn lan trên mảnh đất quê hương nhỏ bé thân yêu:

Viễn ảnh cuộc đời,

Ôi tối đen!

Như đường xa miền địa ngục không đèn

Chỉ thấy theo chiều hun hút gió

Mùi máu tanh nồng nặc bốc lên!

Một cuộc chiến đã khiến nhạc sĩ Phạm Duy phải lên tiếng sót sa, châm biếm:

Kẻ thù ta đâu có phải là người

Giết người đi thì ta ở với ai?

Hay cũng như người bạn thân của tôi đã có tự vấn:

Quân thù là ai? Và mi ở đâu?

Trên khắp mặt địa cầu?

Ngơ ngác trong đêm

Tâm tư tìm kiếm

Quân thù là người

Thì ta là ai?

Hai đứa nhìn nhau

Buông tiếng thở dài!

Và để rồi anh đi đến kết luận:

Riêng tôi người Việt Nam

Buồn cho đất nước Việt Nam

Tiếc thương cho lòng dũng cảm

Của tuổi xanh tuổi trẻ chúng mình

Tôi xin nguyện cầu

Cho tất cả những linh hồn đã trót hi sinh!

Mùa Thu của những linh hồn tuổi trẻ “đã trót hy sinh”.  Mùa Thu của hoang vắng, tan tác, đợi chờ, hờn tủi:

“Những con đường tôi đã đi qua,

Những con đường không phố không nhà

Chỉ thấy mắt buồn em gái đợi

Rưng rưng nước mắt mẹ già!”.

Hơn ba mươi năm chiến tranh đã dứt trên đất nước Việt Nam, tôi xin mượn lời của người bạn, nay đã đi vào cõi viên miễn:

“Người Việt đã ra đi mang theo gót giầy, cát bụi và đau thương của đất Việt, giống như đàn ong chân đầy phấn nhụy, bay đi châm hoa kết trái ở các vườn cây trên mặt đất.  Nếu không sống làm người Việt được, chúng ta hãy tiếp tục sống để làm người.  Mạnh bởi đau thương nơi đất tổ, người Việt bất cứ ở nơi nào, cương vị nào, sẽ đóng góp hữu hiệu vào một xã hội nhân hòa trong mai hậu…

Giáo sư Nguyễn Hoàng Cương, nguyên Chủ tịch Hội đồng Văn hóa Giáo dục Cộng đồng Người Việt tại NSW, Úc-đại-lợi, đã đột ngột từ giã chúng tôi 16 năm trước, không hiểu anh có dấn thân vào một cuộc hành trình lãng mạn nào không, nhưng trước khi vĩnh viễn ra đi một sớm mùa Thu, anh đã tâm sự:

Riêng phần tôi, trước khi chấm dứt cuộc sống, tôi đã giữ được sự bình thản của tâm hồn.  Một nguồn vui cao rộng hơn cả đại dương, đất trời, đang thu hút tôi về phía bên kia của hiện sinh.  Tôi ra đi, không hối tiếc, không tuyệt vọng. 

Là cựu sinh viên du học tại Pháp về văn chương, triết lí, luật học, và tại Mỹ về kinh tế hoc, lại còn là một cựu cố vấn kinh tế, một cựu Thứ trưởng Ngoại thương thuộc Chính phủ Đệ nhất Cộng hòa Miền Nam, người anh kết nghĩa của tôi, đã vượt qua nghịch cảnh, chuyển đổi tiêu cực thành tích cực, bi quan thành lạc quan, và từ đó nẩy sinh một niềm tin tưởng mãnh liệt vào con người và đặc biệt là con người Việt:

Tôi cảm ơn cuộc sống đã đưa tôi vào lạnh lẽo để yêu thương, vào khắt khe để cố gắng, vào tăm tối để mong tìm ánh sáng, và vào đau khổ để giác ngộ. Tôi vẫn hi vọng ở loài người, và trước hết ở người Việt.” (Nguyễn Hoàng Cương, Con Người từ Việt Nam, 1984).

Ơi người ơi!

 “Một cõi đi về!”

Mẹ Việt Nam ơi!

 “Chúng con vẫn còn đây!”

Anh Cương ơi!

 “Chờ em anh nhé!

Giết xong giặc* em về!”

Trịnh Nhật
_______________

*Giặc gây chia rẽ

 Trở về Trang Chính