Có một thời gian khi Đức Dalai Lama say mê Chủ tịch Mao và chủ nghĩa cộng sản.  “Mao gây ấn tượng cho tôi trong nhiều cách,”   Ngài viết trong Đường Lối của Lãnh tụ:  Phật giáo, Thương mại, và Hạnh phuc trong một thế giới liên kết với nhau “ông ta giải thích (chủ nghĩa cộng sản) là một hệ thống nơi mà những nhà tư bản không còn có thể bóc lột công nhân được nữa.”  Sự khâm phục đã không kéo dài.  “(Mao) nói với tôi rằng tôn giáo giống như thuốc độc.  Ông ta biết tôi là một Phật tử, vì thế lời bình luận của ông đã làm cho tôi rõ rằng mối thân hữu mà ông ta biểu lộ không chân thành.”
 
Và khi nó hóa ra rằng, cùng với từ bi và bất bạo động, Phật giáo cũng quý trọng sự tự do mậu dịch.  “Đức Phật thừa nhận mối quan hệ mậu dịch như một hoạt động giá trị,” Đức Dalai Lama viết.  “Ngài khuyến khích những nhà buôn bán thành công bằng sự hiện hữu tin cậy và có một con mắt quan sát trên những gì nên được bán.”  Bây giờ, Ngài hướng vấn đề bằng một hệ thống “thị trường tự do có trách nhiệm” như cơ hội tốt nhất để đạt đến và mở rộng hạnh phúc toàn thế giới.  Vì thế, khi Lauren van den Muyzenberg, một người tư vấn quản lý quốc tế, thỉnh cầu Ngài tuyên bố về việc tư tưởng Phật giáo làm thế nào có thể hổ trợ chủ nghĩa tư bản “mang đến một hành tinh hòa bình hơn và có thể chịu đựng được,” Ngài đồng ý.  Kết quả là tác phẩm Đường Lối của Lãnh tụ, hoa trái của một sự hợp tác lâu dài của hai người.
 
Thương mại, với sự tập trung của nó trên “sản xuất, lợi nhuận và sự lớn mạnh”, dường như có một ít trong sự chung nhất với giáo lý Phật giáo về từ bi và phúc lợi, Van den Muyzenberg  thừa nhận, nhưng ông chỉ ra một cái nhìn gần hơn chỉ rằng cả hai quan tâm với hạnh phúc an lạc và làm những quyết định đúng.  Đường lối của lãnh tụ chủ yếu nói với độc giả của nó hãy sống và làm việc theo những quan niệm của Phật giáo về Quan điểm đúng (chánh kiến) và Cách cư xử đúng- sự chỉ đạo (chánh nghiệp).  Như Muyzenberg giải thích, Quan điểm đúng quyết định khuynh hướng phía sau sự nắm lấy một quyết định và sự chỉ đạo đúng, chính là quyết định ấy được chuyển dịch thành hành động bởi một công ty và công nhân của nó.
 
Nếu chúng ta làm chủ hai điều “Đúng” này, theo Phật giáo, chúng ta sẽ đạt đến hạnh phúc an lạc và cũng truyền bá rộng ra.  Chìa khóa cho sự tinh thông ưu thế này tùy thuộc trong sự rèn luyện tâm thức một người qua thiền quán.  Bằng sự theo sau tiến trình của thiền quán như được trình bày trong sách, chúng ta có thể học để “trục xuất” những khuynh hướng không lành mạnh và “thay thế”chúng bằng những khuynh hướng lành mạnh – sự tin cậy trục xuất sự không tin cậy; khiêm tốn thay thế kiêu căng; tính trầm tĩnh trục xuất tham muốn quyền lực, giàu sang và danh vọng; khí lực trong sáng trục xuất sự mở tối của tâm thức; v.v…và v.v…
 
Quyển sách kể ra những phương pháp của thiền quán và cung cấp sự xác chứng của CEO (chief executive officer) trên tính hiệu lực của nó.  Khi người chung phần của cô ta gạt gẫm,  Thitinart na Patalung, xếp thi hành của một công ty kim cương Thái, hết tất cả tiền bạc, cô ta trở nên chán nản và giận dữ.  Nhưng với thiền quán, cô vượt qua những cảm xúc tiêu cực này.  Kiến trúc sư Kris Yao rèn luyện tâm thức ông dừng tham muốn trở thành xuất sắc nhất và chói sáng nhất trong lãnh vực của ông ta; thay vì thế, ông tập trung trên việc làm những gì tốt nhất cho khách hàng của ông ta.  Sự sáng tạo của ông bay vút lên.
 
Lợi ích của thiền quán, của Phật giáo hay những truyền thống khác được biết rất rõ, và Đường Lối của Lãnh tụ không thật sự nói với chúng ta bất cứ điều gì mới.  Tuy nhiên, bằng sự giới thiệu ngắn gọn của nó, những thí dụ và minh họa “Hướng tới trong một thế giới liên hệ hổ tương”.  Nó vươn tới sự không thông thạo và chỉ chúng hướng tơi một sự thực tiễn và những phương pháp có hiệu lực có thể của sự tự cải thiện.
 
Phần đầu tiên của quyển sách là “Lãnh đạo chính mình”; rồi đến “Lãnh đạo sự tổ chức chính mình” và cuối cùng là “Lãnh đạo trong một thế giới liên kết hổ tương”.  Khi diễn đàn và phạm vi của hành động mở rộng cho độc giả - từ cá nhân đến toàn cầu – sự hiểu biết trở nên ngày càng ít nguyên sơ hơn.
 
Quyển sách thật sự không nói nhiều đấy là mới.  Nó giải thích rõ ràng triết lý Phật giáo căn bản như nó liên hệ đến cá nhân và hành động cá nhân trong một  ngôn ngữ giản dị trong sáng; và nó phác họa một vài tình trạng tiễn thoái lưỡng nan và mâu thuẫn nổi bật trong chủ nghĩa tư bản và toàn cầu.  Nhưng không có điều gì mới mẻ về lời mách của nó trong việc làm thế nào để thương nghị với những mâu thuẫn này – ở cấp độ cá nhân, tổ chức, và toàn cầu.
 
Chủ đề của Đức Dalai Lama về kinh tế và toàn cầu thị trường tự do không nói với chúng ta về  điều mà những tạp chí, sách vở, và bài học ở trường đã nói với chúng ta.  Thí dụ, quan điểm của Phật giáo về lợi nhuận là: “Lợi nhuận là khuynh hướng tốt đẹp cho đến khi nào nó vẫn được thu vào một cách thành thật ngay thẳng.”  Không quá khác với những quan niệm không Phật giáo.  Trong những vấn đề khác, CEO chủ trương phải tỉnh thức sáng suốt về  sự chênh lệch tiền lương một cách cực độ, việc thi hành trách nhiệm hợp tác xã hội, hướng cho một năng lực hành động đa dạng và đầu tư vào những khu vực nghèo hơn của trái đất.  Chúng ta cũng được nói rằng “Tiền bạc không thể mua hạnh phúc.”  (Mặc dù, vấn đề được nêu lên một cách ngắn gọn phân tích không đều sự tương quan giữa hai phương diện.)  Trường hợp nghiên cứu thêm một số sắc thái: người phụ trách Ấn Độ Tulsi Tanti tìm kiếm cho một giải pháp về năng lượng gió; IBM quyết định đẩy mạnh việc phát triển năng  lực đa dạng của công nhân.  Liên hệ chúng với những nguyên tắc của Phật giáo, tư duy, dường như giản dị tinh tế.  Sự hợp lý logic dường như là: những điều này bắt đầu minh họa nguyên tắc Phật giáo bởi vì chúng nhằm để hành động tốt.
 
Con Đường của Lãnh Tụ rồi thì phục vụ cũng như điều nhắc nhở hay sách vở lòng của những giá trị phổ quát mà chúng nên thái độ hằng ngày của chúng ta – như những cá nhân hay như những thành viên của một tổ chức chuyên môn.  Những người thị trường tự do sẽ vui mừng rằng Đức Dalai Lama – với tầm vóc đạo đức của Ngài – rõ rệt ủng hộ chủ nghĩa tư bản và toàn cầu hóa, với những điều khoản thông thường kèm theo về giảm nhẹ sự dư thừa của nó.”

 
CON NGƯỜI PHÍA SAU TU SĨ
 
Năm quyển sách hay về đời sống và thời gian của Đức Dalai Lama, và triết lý của Ngài.
 
1-    Con Đừong  Rộng Mở:  Chuyến du hành toàn cầu của Đức Dalai Lama thứ mười bốn, tác giả Pico Iyer, 2008
Gia đình của Iyer đã biết gia đình Đức Dalai Lama ít nhất 30 năm vì thế quyển sách này là một sự phân tích sâu sắc.  Iyer chi chuyển từ Dharamsala đến Lhasa  đến nơi gặp gở ở phương Tây, để thể nghiệm những nghịch biện mà mô tả đặc điểm đời sống của Đức Dalai Lama.
 
2-    Bản Chất của Đức Dalai Lama: Những lời dạy căn bản của Ngài, hiệu đính bởi Rạjiv Mehrotra, Penguin, 2005
 
Một sưu tập về những nhận thức của Phật giáo và thế gian đã hình thành nên triết lý của Đức Dalai Lama và những phương pháp để đạt đến một đời sống hạnh phúc, đạo đức và giác ngộ.  Sự sưu tập mang đến sự phối hợp của những lời dạy của Ngài về trực quan thấu triệt của Ngài đối với nhân loại.
 
3-    Dalai Lama, Con Trai của Tôi:  Câu chuyện của một bà mẹ, tác giả Kiki Tsering, Penguin, 2000
 
Câu chuyện Bà mẹ của Đức Dalai Lama về kinh nghiệm của con trai bà hiện diện  được thừa nhận như một vị Phật sống, nhìn Ngài lớn lên, đào thoát khỏi Tây Tạng, và Ngài trở thành một vị sứ giả toàn cầu vì dân tộc Ngài và một phát ngôn nhân cho hòa bình.
 
4-    Những Đức Dalai Lama:  Thể chế và lịch sử, tác giả Ardy Verhaegen, DK printworld, 2002
 
Quyển sách ghi chép sự du nhập của Phật giáo vào Tây Tạng và sự phát triển của một nền văn hóa tôn giáo đặc thù, sự phát khởi xuất chúng của những Đức Dalai Lama, và vai trờ của thế chế ở Tây Tạng và Á châu.
 
5-    Vật Lý Học và Vũ Trụ Học Mới:  Những đối thoại với Đức Dalai Lama, tác giả Zara Houshmand, Oxford University Press, 2003
 
Một sự ghi chép lại những đối thoại giữa năm nhà lãnh đạo vật lý, một nhà sử học và Đức Dalai Lama trên lý thuyết về vật lý học lượng tử trong kinh luận của triết lý Phật giáo.
 
__
 
Lifestyle - Dalai Lama's teaching for Nirvana

 
Tuệ Uyển chuyển ngữ

Trở về Trang Chính