Airbus 380, một Super-Jumbojet vĩ đại, một công trình tuyệt mỹ về mặt kỹ thuật và thiết kế của thế giới vận chuyển không lưu thế kỷ 21. Một hãnh diện và bằng chứng cụ thể cho thế giới văn minh tự do. Super-Jumbojet A 380, lọai máy bay đẩy lùi tất cả những chiếc máy bay trước đây được xem là ’Đại vương’ trong không gian bát ngát, xé gió vượt mây êm ái đưa con người về với con người trong những gặp gỡ, khi nhiều cuộc hành trình dài đăng đẳng được thu ngắn thời gian di chuyển bằng số giờ, thay vì số tháng, mà ngày xưa đã làm con người, đặc biệt phần lớn những chuyến đi, dành cho những người có điều kiện kinh tế đầy đủ nhất cũng phải trải qua thời gian di chuyển bằng những tháng ngày dài lê thê trên sóng nước lênh đênh.

Không chỉ lớn hơn, êm hơn và rẻ tiền hơn, chiếc Super-Jumbojet A 380 mới sẽ là chiếc máy bay được xem là lớn nhất trong lảnh vực chuyên chở hành khách ngày nay và dành được địa vị độc tôn. Dĩ nhiên trong số này phải kể đến chiếc Jumbo Boeing 747.

Vị lảnh chúa không gian mới nầy đã có được nhiều ưu điểm mà các đối thủ đành phải nhường bước: Airbus A380 chuyên chở nhiều hành khách hơn với đọan đường bay dài nhất mà hành khách lại cảm thấy thoải mái hơn. Nếu tính theo số hành khách vận chuyển thì A 380 lại tốn ít xăng nhớt hơn, bay êm hơn và lại ít làm tổn hại môi trường sống hơn so với những lọai máy bay khác.

Trong vòng 36 năm qua chiếc Jumbojet Boeing 747 đã độc quyền độc tôn chiếm ngự ngai vàng là ”Đế vương” của loại máy bay lớn. Thời gian trước đây, ở thập niên 60, khi mới bắt đầu chế tạo chiếc Boeing 747, các nhà chế tạo đã phải hứng chịu không biết bao lời phê bình, vì bị xem là những tên điên cuồng: Không ai lại bỏ tiền ra để đi mua một.. ’con voi biết bay’! Thực tế lại khác hẳn, Boeing 747 đã thành công không tưởng tượng được. Cho đến ngày hôm nay, Hoa Kỳ hầu như đơn thân độc mã ôm trọn chiếc bánh không gian báu bở này bởi vì những công ty cạnh tranh khác đã ngần ngại với số tiền đầu tư quá lớn để lắp ráp loại máy bay khổng lồ đó.

Tính ra người ta đã chi tiêu hết 12 tỷ Euro cho việc nghiên cứu phát triển chiếc A380. Đây là số tiền mà các nhà đầu tư chỉ thâu lại được một khi A 380 thống lỉnh không trung, dành được vị trí lảnh đạo của Boeing 747. Đối với hãng máy bay loại khổng lồ thì đây là một cuộc tranh dành sống chết vì không thể có ” hai vị chúa tể cùng sống chung trong một khu rừng”.

Bây giờ thì thời vàng son của Boeing đã qua, và Airbus 380 hoan hỉ thông báo, cho dù chuyến bay thử nghiệm đầu tiên sẽ cất cánh vào mùa xuân năm nay, họ đã bán được 149 chiếc A 380 với giá 280 triệu Euro mỗi chiếc. Đây là một chỉ dấu thành công khởi đầu đầy khích lệ.

Để giữ đúng những hứa hẹn như đã đưa ra với các công ty hàng không là khách hàng, Airbus đã sử dụng nhiều sản phẩm công nghệ cao cấp cho A 380 hầu chiếc máy bay được nhẹ nhàng hơn: Thay vì dùng đinh tán thì lại dùng những múi hàn bằng Laser, hệ thống Hochdruck-Hydrauliksysteme để giảm bớt trọng lượng máy bay, theo lời của David Voskuhl phát ngôn viên của Airbus, đã trả lời trong một cuộc phỏng vấn rằng, ”40% thể trọng của A380 được cấu tạo từ những hợp chất nhẹ nhưng rất bền như là ,Glare', là một hợp chất do Airbus phát minh và được giữ bí mật, kết hợp từ nhôm, sợi thủy tinh hay Carbon.

Hãng Rolls-Royce và Engine-Alliance đảm nhiệm phần chế tạo bộ động cơ phản lực cho A 380. Máy bay được trang bị 4 động cơ phản lực „Trent 900” với bộ cánh quạt có đường kính là 1,95m và sức hút 1,5 tấn không khí trong vòng 1 giây đồng hồ.

Theo kế hoạch, Công ty Airbus sẽ cho lắp ráp nhiều loại A 380 khác nhau, phân biệt bằng nhiều tên gọi. Trong đó có các loại A 380-700, A 380-800 và A 380-900. Trong mỗi loại còn được phân biệt ra như A 380-841 với động cơ của Rolls Royce, A 380-861 với động cơ của Engine-Alliance hoặc A380-863F dành cho loại vận chuyển hàng hóa.

Mặc dù có một kích thước khổng lồ, A 380 với 79,5m tính theo chiều dài ngang của bộ cánh, chỉ nặng 560 tấn với khả năng chứa 840 chỗ ngồi là chiếc máy bay vận chuyển hành khách lớn nhất từ trước đến nay.

A 380 chỉ nhỏ hơn chiếc máy bay vận tải Antonov 225 của Nga (chiều dài bề ngang của bộ cánh là 88 m) và chiếc thủy phi cơ Hughes HK-1 (chiều dài bề ngang của bộ cánh là 97 m, chiếc này được thấy trong phim "Aviator" ). A 380 có thể cất và hạ cánh tại những phi trường lớn sau khi chỉ cần một vài thay đổi xây dựng nhỏ.

A 380 có đặc điểm là có thể cất cánh nhanh hơn và cần ít chỗ hơn khi hạ cánh so với Jumbo 747. Theo dự tính, phần sau bộ cánh của A 380 có thể được kéo dài hơn, như thế chiếc máy bay 2 tầng cao như một ngôi nhà lầu 6 tầng này sẽ còn có thêm nhiều chỗ để vận chuyển hành khách, hoặc sẽ có 1 cái bar, 1 giếng nước qua máy bơm sẽ giúp cho không khí trong máy bay đỡ bị khô, hoặc theo dự tính sẽ có thêm phòng dành cho người bệnh, phòng chứa xác cho trường hợp cần thiết, hoặc thêm phòng nhốt tù dành cho những tên say sưa phá phách.

Theo đơn đặt hàng, Airbus chuyển giao chiếc A 380 đầu tiên cho Singapore Airlines vào năm 2006 để bay tuyến đường London – Singapore. Máy bay với 480 chỗ ngồi được phân ra làm 3 hạng, hành khách sẽ có nhiều chỗ để cử động, sinh họat sẽ được thỏai mái hơn. Phi trường Changi của Singapore cũng đã được sửa sang cho thích hợp với một phí tổn chừng 50 triệu Euro.

A380 – Quá trình phát triển

Theo dự tính chiếc Airbus A380 đầu tiên được rời khỏi hãng xưởng và chuyển giao cho khách hàng vào mùa hè 2006. Thời gian từ những khởi sự đầu tiên cho đến ngày hòan tất và được xuất phát chuyển giao từ hãng xưởng kéo dài hơn 10 năm trường.

Những buổi thảo luận đầu tiên về việc chế tạo một chiếc "Super-Airbus" bắt đầu vào thập niên 90. Thời gian đó, Airbus và Boeing cùng nhau thảo luận về một dự kiến để cùng phát triển máy bay loại lớn với tên gọi là VLCT (Very Large Commercial Transport).

Nhưng những buổi thảo luận đó đã không mang lại kết quả và Boeing rút tên khỏi dự án. Hãng chế tạo hàng không của Âu châu tiếp tục phát triển dự án chế tạo VLTC.

Tháng 4 năm 1996 Airbus thành lập "Large Aircraft Division" để tập hợp tất cả công việc phát triển chiếc máy bay loại khổng lồ. Máy bay được đặt tên Airbus A3XX và được xem là một chiếc ’Jet của thế kỷ 21’.

Vào tháng 12 năm 1999, những thành viên dự phần trong dự án chế tạo từ Pháp, Đức, Anh và Tây Ban Nha đã bật đèn xanh cho tiến trình chế tạo chiếc A3XX.

Tháng 3 năm 2000, Airbus chính thức tuyên bố cho biết các cơ sở sản xuất A 3XX được đặt tại Hamburg và Toulouse là nơi để lắp ráp những phần cuối cùng của A3XX lại với nhau. Chính sách làm việc của Airbus là không tập trung vào một địa điểm mà những bộ phận của máy bay được sản xuất tại nhiều địa điểm khác nhau trên tòan Âu châu. Nguyên tắc này cũng được thực hiện với dự án sản xuất Airbus 380.

Tháng 7 năm 2000: Con chim sắt khổng lồ chính thức được rao giá. Emirates Airlines (Dubai) là hãng hàng không đầu tiên đã có kế hoạch đặt mua chiếc máy bay khổng lồ này. Ngoài ra các hãng hàng không khác như Qantas, Air France và Singapore Airlines cũng đã ngỏ ý muốn đặt mua A3XX.

Vào tháng 12 năm 2000 một chương trình khởi động dự án cho loại máy bay mới này được chính thức công bố. Trong vòng 5 tháng, kể từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2000, đã có 50 đơn đặt hàng. Hội đồng Qủan trị Airbus quyết định cho lắp ráp và đặt tên chiếc máy bay khổng lồ mới này là Airbus A380.

Đến tháng 1 năm 2001 Công ty Chuyển vận FedEx đặt mua chiếc A380 vận tải hàng hóa đầu tiên và được xem là Launch-Customer cho loại chuyển vận hàng hóa. Tháng 7 năm 2001 Singapore Airlines ký hợp đồng đặt mua hơn 10 chiếc A380 chuyên chở hành khách.  Singapore Airlines sẽ là hãng hàng không đầu tiên sử dụng loại máy bay khổng lồ mới này. Hãng Hàng Không Lufthansa của Đức đặt mua 15 chiếc Airbus A 380 vào tháng 12 năm 2001

Cuối tháng 1năm 2002 bộ phận bằng kim loại của A380 được khởi sự sản xuất tại Nantes, Pháp quốc. Bộ phận bằng nhôm cũng bắt đầu được sản xuất tại Bremen, Đức quốc vào tháng 5 năm 2003.

Kể từ tháng 5 năm 2004, hai chiếc A 380 đầu tiên được lắp ráp hoàn tất tại Toulouse, Pháp quốc. Một trong hai chiếc này được dùng để thử nghiệm chuyến bay đầu tiên.Vào ngày 18.1.2005, A 380 lăn bánh ra khỏi cơ xưởng lắp ráp tại Toulouse.

Những thử thách phải đáp ứng trước khi được cấp giấy phép chế tạo sản xuất

Ngoài những khó khăn về kỹ thuật phải vượt qua, Airbus còn phải vượt chướng ngại cuối cùng rất quan trọng đó là phải hòan tất chương trình đòi hỏi để được cấp giấy phép lưu hành. Vào ngày 30.11.2006 A380 bay chuyến bay thử nghiệm từ Vancouver ngang qua Bắc cực để về đến Toulouse. Sau đó sang tháng 12.2006 loại máy bay vận chuyển hành khách A 380 với động cơ Trent 900 được giấy phép lưu hành từ EASA Âu châu cũng như của FAA Hoa Kỳ  .

Một phần trong chương trình phải thực hiện để được cấp giấy phép không lưu là điều kiện đòi hỏi việc di tản hành khách khi gặp nguy biến. Theo quy định quốc tế, chỉ trong vòng 90 giây đồng hồ, một chiếc máy bay phải có khả năng di tản toàn bộ hành khách qua một nửa số cửa của máy bay trong bóng tối. Do mức độ to lớn của máy bay nên quy định di tản hành khách nêu trên là một thử thách lớn rất khó khăn cho những nhà thiết kế A 380.

Thử nghiệm di tản hành khách đã được thực hiện ngày 26.3.2006 tại Hamburg, Đức quốc, trước sự hiện diện của đại diện các cơ quan cấp giấy phép. Kết quả là trong vòng 78 giây đồng hồ, 853 hành khách cùng với 20 nhân viên của phi hành đòan đã được đưa ra khỏi máy bay qua những cánh cửa thóat nạn khẩn cấp bên phải của máy bay.

Ba ngày sau, tức là ngày 29.3.2006, Cơ quan An toàn Không lưu EASA của Âu châu và FAA của Hoa Kỳ, đã công bố cấp giấy phép cho A 380 được vận chuyển với số lượng hành khách tối đa là 853 người.

Trong những ngày vừa qua ’Con Đại Bàng ’ Airbus 380 đã tung đôi cánh vĩ đại bay xuyên Đại Tây Dương, lượn trên không trung và trình làng với dân chúng xứ cờ Hoa.

Chiếc máy bay khổng lồ nầy dân chúng nước Đan Mạch không có được cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng, vì .. bự quá! Không gian Xứ sở của HC Andersen thì thênh thang, nhưng sân bay xứ nầy không đủ rộng để mời Đại Bàng hạ cánh!

Uyên Hạnh

Đòan Thị Đoan-Trang

7.4.2007

Trở về Trang Chính