|
Luciano
Pavarotti một giọng hát đã đi vào và nằm sâu trong lòng người.
Tiếng hát khơi động nỗi niềm cũng là tiếng hát đem lại âm hưởng
một hạnh phúc sâu lắng những cảm xúc về nét đặc thù của cuộc
sống ta may mắn nhận diện trong hiện hữu của một cái gì mãnh
liệt vô cùng để ta chơi vơi bay bỗng quyện tròn xóay hút. Xóay
trong cơn lốc của niềm rung cảm vút cao rồi từ từ rơi dài ngụp
lặn trong niềm đau của mình lẫn niềm đau của nhạc của thơ của
một âm điệu ngập tràn chất ngất. Tiếng hát khắc vào nỗi đau
những hình tượng vỡ nát đè nặng đong đầy giọt lệ vắn dài của một
chuổi xúc cảm khôn nguôi trong không gian vỡ toang. Tiếng hát
cho ta nghe được niềm đau rất thực của một thực tại trong cung
bậc kỳ ảo xa vời, gây nên nhịp gõ sâu lắng nhặt khoan trong âm
hưởng thanh tú tuyệt vời của các ca khúc Ý.
Luciano
Pavarotti người ca sĩ với giọng hát tenor, một ngôi sao sáng
chói lẫy lừng trên nền trời ca nhạc nước Ý. Một ca sĩ với tiếng
hát vút cao mang chất liệu dịu dàng ngọt lịm đã làm xóay lòng vỡ
tim và rơi rụng hàng ngàn giọt lệ của những cảm xúc im lìm ray
rức trong con người nhạy cảm chúng ta. Luciano Pavarotti, tiếng
hát có một không hai của thế hệ chúng ta vừa qua đời! Ông mất
tại nhà riêng ở Modena, Italy, lúc 5 giờ sáng ngày 6 tháng 9 năm
2007, hưởng thọ 71 tuổi. Pavarotti được chẩn đoán bị ung thư tụy
tạng vào năm ngoái. Ông đã trải qua một giai đoạn điều trị khá
dài và tình trạng bệnh của ông đã trở nên trầm trọng vào tháng 8
vừa qua. Ông vừa từ gĩa cõi đời sau một thời gian dài chiến đấu
với bệnh tật.
Luciano
Pavarotti được phát hiện mang trọng bệnh với chứng ung thư tuyến
tụy. Sau lần trình diễn kéo dài 5 tháng ông đã được chữa trị tại
New York từ tháng 7 năm 2006, sau đó ông không còn xuất hiện
trước công chúng nữa. Ông đã trải qua năm lần hóa trị -
kemoterapi, và đầu tháng 8 ông được đưa vào bệnh viện vì sốt
cao, nhưng sau đó đã rời bệnh viện để về nhà. Trong thời gian
nhận sự chữa trị tại bệnh viện ông được báo giới nói đến như một
người kiên cường chống chọi với bệnh tật. Thời gian gần đây
Pavarotti yếu dần và cuối cùng ông đã hôn mê cho đến khi mất.
Pavarotti được sự ngưỡng mộ của hằng triệu người khắp nơi trên
thế giới bằng tiếng hát vượt thời gian và không gian. Tài năng
thiên phú đó đã làm cho ông được xem như một kho tàng vô giá của
những ca khúc nước Ý. Tiếng hát của ông mang chất giọng hùng
mạnh của năng lực sóng nước biển sâu, cho ta những cảm nhận về
sự vững chãi của núi ngàn, lại chứa đầy sự trong sáng thanh
tươi làm người thửởng thức có được cảm nhận của cái hạnh phúc
tuyệt diệu như khi đang đứng trước một đóa hồng mới nở vào ban
mai đầy hơi sương tinh khiết. Giọng hát của ông cao vút tỏa rộng
trong tầm mức một không gian bao la xanh thẳm chứa cái rực rỡ
của ánh nắng chiếu rọi trên ngàn mây trắng đẹp tuyệt vời.
Luciano Pavarotti, giọng hát đi vào tim ta, gây chấn động nơi
ta, giờ đã vĩnh viễn ra đi.
Với sự
nghiệp opera kéo dài hơn 40 năm, Luciano Pavarotti còn được biết
đến là người mang nghệ thuật này đi vào quần chúng. Pavarotti đã
cùng Placido Domingo và Jose Carreras, những tiếng hát hàng đầu
thế giới, lập nên "The Three Tenors". Ban tam ca với hợp âm của
những tiếng hát có năng lực lôi cuốn con người nhỏ bé dễ tổn
thương của chúng ta, đang kín đáo ẩn mình dưới lớp áo phớt tỉnh,
trong cái thế giới huyền bí dày đặc tình cảm mong manh dễ vỡ.
Cái thế giới đó ngẫu nhiên bị quyến rũ bởi giọng ca điêu luyện
đầy truyền cảm và tài năng vượt bực nỗi bậc trong những tình
khúc nồng nàn xứ Ý.
Rất nhiều
nhạc phẩm của ông được sự ái mộ lâu dài của quần chúng. Điển
hình như "Nessun dorma"
“Torna a Surriento"
http://www.youtube.com/watch?v=Z5bfZPycK3s
”Ave-Maria"
http://www.youtube.com/watch?v=2uYrmYXsujI
Tài năng
của Luciano Pavarotti không phải chỉ đóng khung trong sân khấu
kịch nghệ opera. Ông là một trong những ngôi sao opera hiếm hoi
chủ động nghệ thuật phối hợp tiếng hát của mình với các ngôi sao
nhạc pop và rock. Luciano Pavarotti đã hát với Mariah Carey,
Ricky Martin, Bono của ban U2, và Michael Jackson.
Bài ca
bất hủ “Torna a Surriento"
http://www.youtube.com/watch?v=Z5bfZPycK3s
TORNA A
SURRIENTO (Neapolitan Dialect)
G.
B. De Curtis / E. De Curtis
(1904)
Vide 'o
mare quant'è bello,
Spira tantu sentimento,
Comme tu a chi tiene mente,
Ca scetato 'o faie sunnà.
Guarda, gua', chistu ciardino;
Siente, sie' sti sciure arance:
Nu profumo accussi fino
Dinto 'o core se ne va...
E tu dice: "I' parto, addio!"
T'alluntane da stu core...
Da sta terra de l'ammore...
Tiene 'o core 'e nun turnà?
Ma nun me lassà,
Nun darme stu turmiento!
Torna a Surriento,
Famme campà!
Vide 'o mare de Surriento,
che tesoro tene nfunno:
chi ha girato tutto 'o munno
nun l'ha visto comm'a ccà.
Guarda attuorno sti Sserene,
ca te guardano 'ncantate,
e te vonno tantu bene...
Te vulessero vasà.
E tu dice: "I' parto, addio!"
T'alluntane da stu core
Da sta terra de l'ammore
Tiene 'o core 'e nun turnà?
Ma nun me lassà,
Nun darme stu turmiento!
Torna a Surriento,
Famme campà!
Dịch:
HÃY TRỜ LẠI XỨ SORRENTO (TOURNA A SURRIENTO)
Hãy
nhìn biển xanh của bao xúc cảm dạt dào như lời thì thào âu yếm,
đã cho tôi biết bao mơ mộng suốt một ngày dài. Hãy nhìn ra vườn
để thấy những nụ hoa cam vừa nở. Làn gió thỏang nhẹ mang theo
hương hoa cam. Mùi hoa kỳ diệu đang thấm dần vào trái tim ngập
tràn hương yêu bất tận. Khi người nói rằng “Tôi sẽ rời xa” là
người đã bỏ lại đằng sau mình một trái tim. Làm sao người có thể
can đảm từ bỏ, rời xa thiên đường tình yêu. Đừng bỏ tôi đi, đừng
tàn nhẫn với tôi như thế. Hãy trở lại với Sorrento. Hãy cho tôi
được sống!
Hãy
nhìn biển Sorrento để thấy cái đẹp mà châu báu dưới lòng biển
sâu hay những gì người lãng du chưa hề thấy được trong thời gian
du hành khắp nơi trên quả địa cầu nầy. Hãy nhìn để thấy các mỹ
nhân ngư đang say đắm nhìn người với lời chúc nhiều may mắn và
ao ước gửi người những nụ hôn.
Khi
người nói rằng “Tôi sẽ rời xa” là người đã bỏ lại đằng sau mình
một trái tim. Làm sao người có thể can đảm từ bỏ, rời xa thiên
đường tình yêu. Đừng bỏ tôi đi, đừngtàn nhẫn với tôi như thế.
Hãy trở lại với Sorrento. Hãy cho tôi được sống!. (Uyên
Hạnh phỏng dịch)
Luciano
Pavarotti sinh ngày 12 tháng 10 năm 1935 tại Modena miền bắc
nước Ý. Cha ông là thợ làm bánh mì và ca sĩ opera không chuyên
nghiệp. Mẹ ông là công nhân trong nhà máy thuốc lá. Từ nhỏ ông
đã nghe nhiều các bản opera qua tiếng hát của những giọng tenor
như Beniamino Gigli và Tito Schipa. Ông đã cùng cha mình tham
gia vào ban hợp xướng thành phố và ông đã đọat giải nhất Liên
hoan Ca nhạc Quốc tế Llangollen ở Wales, Anh quốc. Hoài bão trở
thành một giọng tenor hay nhất thế giới của ông bắt nguồn từ đó.
Trước đây Pavrotti là giáo viên, nhưng chỉ hành nghề nầy trong
hai năm rồi ngưng bởi vì thời gian sau đó ông đã chính thức trở
thành danh ca.
Chỉ trong
một thời gian ngắn tên tuổi của ông đã được thế giới biết đến.
Ông nỗi danh rất nhanh và được mời thủ vai chính trong vở nhạc
kịch L'Traviatta ở Belgrade, Nam Tư. Sau đó ông thủ vai chính
trong các vở opera cổ điển như Aida, Ballo in Maschera, L’Elisir
d’Amore, Callaveria Rusticana, La Fille du Régiment, Otello,
William Tell... cùng các bài hát gắn liền với tên tuổi ông như:
Nessun Dorma, Caruso, La Donna Mobile, L'Traviatta... Ông liên
tiếp đoạt được nhiều giải Grammy và những giải thưởng âm nhạc
giá trị khác.
Các buổi
trình diễn được phổ biến trên truyền hình đã làm tên tuổi của
“The Three Tenors” do ông khởi xướng cùng Placido Domingo và
José Carerras thành công và vang đội khắp thế giới. Ông đã phát
biều cảm tưởng của mình với giới phê bình rằng: “Chúng tôi đã
lôi kéo được 1,5 tỷ người nghe opera.”
Khi khởi
đầu sự nghiệp của mình vào những năm 1970, ông đã tập trung
thời giờ và sự say mê cùng tâm huyết cho nền nhạc kịch và sự
nghiệp độc tấu. Ông dành cuộc đời mình cho âm nhạc và với năng
khiếu sẵn có ông đã linh động dùng óc sáng tạo cải thể nền âm
nhạc cổ điển, thổi vào đó một luồng sinh khí mới của tính chất
phổ thông đại chúng. Ông đã nhanh chóng trở thành tiếng hát hàng
đầu thế giới. Nessun Dorma là một điển hình được trích từ vở
nhạc kịch Turandot của Puccini, đã trở thành biểu tượng của
World Cup 1990.
Năm 1997
ông cùng ca sĩ Sting khánh thành Trung tâm Âm nhạc Pavarotti tại
Mostar - Bosnia, là vùng đất bị chiến tranh tàn phá. Ông cũng đã
cùng Michael Jackson và Paul McCartney phát hành một đĩa CD
tưởng niệm Công nương Diana, người ông đã từng tiếp tay trong
các công tác từ thiện. Năm 2005, ông được phong là công dân danh
dự của London vì đã tổ chức những buổi hòa nhạc gây quỹ cho tổ
chức Hồng Thập Tự. Ông phát biểu trên tạp chí âm nhạc BBC tháng
4 năm 1998 về những nỗ lực xây dựng Bosnia của mình như sau:
'Tôi không phải chính trị gia mà là một nhạc sĩ. Tôi chỉ quan
tâm tới việc tạo cho con người một nơi để họ hưởng được sự sống
và bắt đầu có được một đời sống. Chỉ cần tiếp sức cho con người
về mặt tinh thần là đã cho anh ta tất cả.'
Năm 2001
Trung tâm Kennedy đã vinh danh ông, ông đã giữ hai vị trí trong
sách kỷ lục Guinness, đó là Ca sĩ được khán giả vỗ tay mời ra
hát lại nhiều nhất (165 lần) và Ca sĩ có album nhạc cổ điển bán
chạy nhất mọi thời đại (album Carreras, Domingo, Pavarotti: The
Three Tenors in Concert).
Năm 2004
khi biết mình lâm trọng bệnh, ông đã tổ chức một chuyến lưu diễn
giã biệt vòng quanh thế giới. Nhưng chỉ đi được nửa chặng đường
mà thôi, vì bệnh phát nặng ông không thể tiếp tục được nữa. Hình
ảnh to lớn của ông với bộ râu đen rậm là những gì rất gần gũi
thân quen với những người yêu thích giọng hát của ông. Với một
thể trọng 400 pounds đã tạo cho ông những đau đớn thể xác khi
ông di chuyển trên sân khấu thời gian của những lần trình diễn
cuối cùng trước khi ông phát bệnh nặng, cũng vì thế cho nên các
buổi trình diễn của ông đã thường xuyên bị hủy bỏ.
Tuần vừa
qua Chính quyền Ý đã dành cho Luciano Pavarotti vinh dự cuối
cùng bằng cách trao tặng ông Huân chương Văn hóa Ý. Hai nhà hát
La Scala và Modena hợp tác và đặt ra phần thưởng mang tên
Luciano Pavarotti. Ông Bruno Cagli, Chủ tịch Hàn lâm viện Quốc
gia Santa Celicia ở Rome nói rằng “Pavarotti sẽ mãi mãi được
nhắc đến như một giọng ca lớn của Ý với khả năng chuyển động một
thế giới.”
Thánh lễ
an táng Luciano Pavarotti được cử hành vào ngày thứ bảy tại giáo
đường thành phố Modena, nước Ý.
Luciano
Pavarotti, tiếng ca bất diệt, là niềm tự hào của nước Ý với hơn
100 triệu đĩa được tiêu thụ. Với thời gian hơn 40 năm ca hát
Pavarotti đã để lại cho đời những luyến tiếc khó vơi sau những
buổi trình diễn trước hàng trăm ngàn khán giả ở những thành phố
lớn như New York, Paris... Ông cũng thường xuyên hiện diện tại
các xứ sở của opera trên toàn thế giới. Ngòai giọng ca bất hủ
ông thực sự là một con người bình dị vì trái tim ông đặc biệt ủ
đầy tình nhân loại. Song hành với nghề ca hát ông đã tham gia
rất nhiều công tác từ thiện nhằm gây qũy cứu đói, cứu nạn nhân
chiến cuộc...
Tiếng hát
của ông là một món quà chuyển đạt tình thương đem miếng cơm manh
áo làm no lòng ấm dạ những con người bất hạnh. Ông đã cho bao
người hưởng được hạnh phúc và đem lại chức năng không nhỏ của
tình đồng loại đến với những người đang đau khổ trong các chiến
nạn ở Kosovo, trong nạn đói và trong các cuộc xung đột sắc tộc ở
Châu Phi, cho trẻ em các vùng chiến tranh cũng như những người
bị nhiễm bệnh AIDS.
Ở con
người tài hoa Luciano Pavarotti ta thấy được một trái tim vĩ đại
cũng to lớn như tiếng hát của ông. Ông đã đến với thế giới lòai
người bằng nụ cười đơn thuần và một tấm lòng nhân hậu cùng giọng
hát siêu quần xuất chúng. Giờ thì ông đã vĩnh viễn ra đi nhưng
thế giới vẫn ghi nhận sự hiện hữu của ông với tiếng hát và gương
mặt đầy cảm xúc khi trình diễn lồng trong một tấm lòng vị tha,
nhân đạo. Ông đã là một người nghệ sĩ tài danh có tâm hồn đẹp
của một thế hệ. Ông đã để lại cho chúng ta nhiều thương tiếc
ngậm ngùi!
 .ADDIO
MAESTRO.. LUCIANO PAVAROTTI...
UYÊN
HẠNH
(11.09.2007)
Trở về Trang Chính
| 
