Vua KHẢI ĐỊNH của Võ Hương An, quyển sách được chính tác gỉa trang trí hình bìa, thanh nhã thích hợp với mầu đen làm nền nỗi bậc bức hình một phần Điện Khải Thành, rõ nét với những cây cột to lớn của thiết kế mảnh sành, sứ, thủy tinh phối kết hoa văn rồng phụng rất mỹ thuật. Đây là một trong những điểm tác giả đặc biệt trình bày chủ đích cho chúng ta thấy một Vua Khải Định có óc sáng tạo nghệ thuật, đã được dân chúng đặt cho Vua cái danh hiệu là ”Vua Mảnh Sành”. Một điểm đóng góp với mục đích thay đổi cái nhìn cái biết còn giới hạn về Vua Khải Định, một vị vua Nhà Nguyễn, theo những tài liệu sử sách khiêm tốn cùng những cái nhìn mang nặng một sự phán đoán gắt gao mà những người viết nên một trang sử trước đây đã cho chúng ta có nhận định rằng, Vua Khải Định là một ông vua ”bù nhìn” không có gì đặc sắc.

Những hình ảnh và dữ kiện phong phú trong sáchVua Khải Định còn cho thấy Vua là một nhà thiết kế trang phục với óc sáng tạo của một phối hợp Âu Á. Trong những bộ trang phục, võ phục vương gỉa (đã từng bị chỉ trích là  rườm rà kiểu cách) phải công nhận nhà Vua có đầu óc mỹ thuật, có cái nhìn cởi mở và một niềm tự tin rất lớn. Những bộ võ phục do Vua thiết kế đã được Vua (cùng phái đoàn Hoàng gia quan quân tháp tùng) làm ”người mẫu vương giả” hiên ngang đi đứng giữa quan quân hoàng thân quốc thích của xứ Pháp. Một xứ sở được coi là một trong những quốc gia đứng đầu thế giới về thiết kế y phục. Vua Khải Định không phải là người ”yếu” như chúng ta tưởng, trái lại rất mạnh, bởi vì nhờ tính tự tin rõ rệt Vua có được sự cởi mở để đón nhận cái mới cái đẹp, là đặc tính cần thiết của một vị vua ở thời điểm mà sự ”giao thoa” giữa cái cũ và cái mới khó đạt được ngôi vị trong lòng những người bảo thủ.

VUA KHẢI ĐỊNH là một quyển sách của nhiều dữ kiện phong phú, cho chúng ta hình ảnh một vị vua của buổi giao thời, tuy bị bệnh lao xương rất nặng và mất ở cái tuổi 41 (1925), quyền hành bị quản chế, nhà vua đã thức thời biết dùng thời gian và vị thế của mình cho những đóng góp trong công cuộc xây dựng cung điện, lăng tẩm, đền đài mang sắc thái nghệ thuật độc đáo Việt Nam pha lẫn phong cách Âu Tây tạo một sự hài hòa kỳ thú của một ”giao hữu văn hóa tuyệt hảo” giữa kiểu cách cổ xưa và nền văn minh hiện đại.

Vua Khải Định của Võ Hương An là một quyển sách với những tài liệu sử học giá trị của cái thấy cái biết chính xác, nhất là phần tư liệu của chính tác giả. Những hình ảnh và dữ kiện, được thấy, được nghe, được kể lại bởi thân phụ của ông, một vị quan của triều vua Khải Định. Qua sách nầy chúng ta đọc được tài liệu về các cung, điện như Thái Hòa, Cần Chánh, Quang Minh… cấu trúc của điện Khải Thành, cung An Định, lăng vua… những hình ảnh, sự kiện và lịch sử kiến trúc cung đình trong Đại Nội. Phong phú nhất là hình ảnh và dữ kiện của đám tang Vua Khải Định, những nghi lễ và cung cách hoàng triều được tỉ mỉ chính xác trình bày với đầy đủ minh họa.   

Không phải ai cũng tài giỏi như nhau và ở trong một môi trường hay hòan cảnh thích ứng, nên  việc xây dựng đất nước có thể thực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau. Đọc VUA KHẢI ĐỊNH chúng ta thấy được rằng với quyền lực bị hạn chế nhà vua đã không chấp nhận làm người yếu thế buông xuôi cho ngày tháng đi qua trong chán nản phẫn nộ mà nhà vua đã biết dùng năng lực của mình đặt vào sự tu chỉnh xây dựng Đại Nội để lại cho đời những tác phẩm đẹp, và cho chúng ta niềm hãnh diện khi nghe thấy sự trầm trồ tán thưởng của khách thưởng ngọan người nước ngòai, trước nghệ thuật ghép mảnh sành sứ thủy tinh rất ngọan mục hài hòa tuyệt mỹ của nhà Vua. Một nghệ thuật đã để lại dấu ấn sâu rộng trong quần chúng.

Đọc Vua KHẢI ĐỊNH của Võ Hương An ta thấy được sự trung thực của những tài liệu sử sách để có nhận định rằng Vua Khải Định là một người thông minh nhân hậu có cái thấy sắc bén và thức thời. Sự sắc bén của Vua Khải Định được thấy rõ khi Vua đã dự kiến hiểm họa cộng sản mà người kế vị sẽ phải đương đầu. 

Trong di chiếu cũng như thời còn tại thế, Vua Khải Định đã đề cập đến sự lo âu của mình về những khó khăn và khổ sở mà chế độ Cộng sản sẽ đem đến cho thời đại con mình là Vua Bảo Đại: Vua Khải Định băng hà năm 1925, lúc đó cộng sản Việt Nam mới manh nha, vậy mà nhà vua đã sớm thấy được điều đó thì thật là phi thường. Và, thử nhìn lại trong 30 năm,  từ 1945 đến 1975, quả nhiên những gì đã diễn ra trên mảnh đất Việt Nam  thật đúng như hình ảnh di chiếu đã vẽ ra.

Nhận định của Cựu Đại tá Bùi Tín – 81 tuổi, đảng viên cộng sản từ 1946, Phó Tổng biên tập báo Nhân Dân, ly khai Hà Nội năm 1991 trong cuộc phỏng vấn của ký giả Đinh Quang Anh Thái, báo Việt Tide tại California, vào tháng 7/2006 không khác những gì di chiếu của vua Khải Định viết từ năm 1925, là năm ông Bùi Tín ra đời, khi trong nước cơ hồ như chưa ai nghe nói hoặc chưa biết gì nhiều về cộng sản. Điều lý thú là một người phải trải qua kinh nghiệm xương máu mới thấy được sự thật, còn một người bằng tư duy mà thấy được viễn ảnh; và cả hai cùng ăn giọng trong một bản song ca cách nhau đến 80 năm có lẻ. 

Đọc VUA KHẢI ĐỊNH của Võ Hương An chúng tôi thấy rõ, ông không những là một cây viết, viết về cuộc đời những người dân xứ Huế, mà ông còn là một nhà nghiên cứu tham khảo đã dùng công sức và cái biết uyên bác của mình, viết lên những trang sử giá trị cho nền văn học nước nhà.

Sách VUA KHẢI ĐỊNH  của Võ Hương An vừa xuất bản, xin mời độc gỉa đọc cuốn sách nầy để thấy những điều mình chưa hề thấy và biết được những điều mình chưa hề biết. Không phải ai cũng có thể cho chúng ta được cái thấy và cái biết chính xác hiếm hoi nầy. Sách đề cập đến những thăng trầm của lịch sử một triều đại, ngoài những khó khăn nhà Vua gặp phải, còn có những chuyện trong cung đình, những nghi lễ trong triều, công việc triều chính, yến tiệc trong cung Vua. Là một thường dân không dễ gì chúng ta ”để mắt mình” đến được những nơi như thế. Võ Hương An đã cho ta thấy Đại Nội linh động hẳn lên như ta đang sống và ra vào ở đó. Tử Cấm Thành là nơi không thể tự do đi lại và thao tác được. Vì an nguy của đấng vương tử thời đó nếu chúng ta đặt bước chân vào thì đầu ”đã rụng” làm sao còn ”thấy” được cái gì.

Đọc những trang sử phong phú như thế nầy chúng ta thực sự hạnh phúc vì cái thấy cái biết của chúng ta được tô bồi. Chúng ta thấy mình trở thành người lịch lãm khi nói chuyện với con cháu mình, hoặc những người bạn nước ngòai. Là người Việt, biết được nhiều về ”con người Việt của mình” sẽ làm cho chúng ta có được một niềm tự tin và hãnh diện, vì biết rằng với một dòng lịch sử đầy thăng trầm nhưng không kém phần hoa gấm, chắc chắn trong huyết quản của chúng ta có một sự kiên cường một nền tảng đẹp.

UYÊN HẠNH

Đòan Thị Đoan-Trang

Chi chú của khoahoc.net:

Sách có bày bán tại Nhà sách Tự Do, 1818 Tully Rd #158A (trong khu Lion Plaza) San Jose, CA 95122. Tel# (408)238-7030

Giá mỗi cuốn $15

Mua sách trực tiếp với tác giả free cước phí bưu điện trong nước Mỹ và có chữ ký lưu niệm.

Liên lạc với tác giả :

Võ Hương-An

huonganvo@hotmail.com

 Tiền bạc, xin đề :

Kathy Vo

Địa chỉ : 1464 Sunbeam Circle

San Jose, CA 95122