”June” của Shi Tao – Chủ trương đấu tranh bất bạo động của Đức Đạt Lai Lạt Ma - Hòang Sa &Trường Sa trong Trái Tim Việt Nam qua ánh đuốc Thế Vận giữa lòng Sài Gòn

 * * *

Ngày 29 tháng 4 ngọn đuốc Thế Vận 2008 sẽ đến Việt Nam và sẽ được rước đi trên đường phố giữa lòng Sài Gòn. Nếu là người được tuyển chọn cầm chiếc đuốc biểu dương tuổi trẻ, sức khỏe và sinh lực dồi dào trong tinh thần đòan kết của năm châu chạy trên đường phố của xứ sở mình, một đọan đường tiếp nối của tuyến đường dài gần 140 ngàn km trong cuộc rước ngọn lửa Thế Vận Hội 2008 kỳ nầy, chắc hẳn ai cũng cảm nhận được một niềm kiêu hãnh to lớn, bởi vì mình là một trong số người hiếm hoi được tuyển chọn từ trên 80 triệu dân của đất nước Việt Nam.

Niềm kiêu hãnh do từ cảm nhận của một cá nhân sẽ có nhưng hạnh phúc và vinh dự của cảm nhận tương ái cho một dân tộc một thế giới trong tinh thần thế vận hội chắc chắn là không. Ngọn đuốc Thế Vận 2008 bạn cầm trong tay, qua mắt nhìn của thế giới hiện nay mang đầy hình ảnh của những dòng máu thắm đã đổ vì bạo quyền tàn độc Trung Quốc. Không làm sao mà hãnh diện được bởi vì trong ánh đuốc của ngọn lửa đó, chúng ta thấy được Hòang Sa và Trường Sa của Việt Nam đã bị cưỡng chiếm trắng trợn. Ngọn đuốc thế vận nầy đã mất hết những gì đẹp nhất của nó, đã cho thế giới thấy rõ sự thật: Vũ lực trong sự bức chiếm của nhà cầm quyền Trung Quốc và máu của người dân Tây Tạng!

Dân chúng nhiều quốc gia trên thế giới đã ý thức được những điều trên đây nên đã không muốn góp sức làm đẹp cho việc nối một tuyến đường rước đuốc bởi vì nhà cầm quyền Trung Quốc, chủ trì Thế Vận 2008, tuyệt đối thiếu tinh thần hòa ái cùng sự tôn trọng nhân quyền và ý thức nâng cao tình người năm châu. Tại Việt Nam, ca sĩ Mỹ Tâm, một trong những người được tuyển chọn sẽ cầm ngọn đuốc Thế vận Bắc Kinh khi ngọn đuốc này đến Sài Gòn vào ngày 29.4.2008, đã chính thức từ chối không tham gia. Có thể cô sẽ đạt được ý nguyện cũng có thể không. Nhưng hành động từ chối không cầm ngọn đuốc nầy trong tay là một hành động can đảm rất đáng tự hào, là một hãnh diện không nhỏ cho gia đình cho cá nhân cô, và niềm vui chung cho người Việt yêu nước của chúng ta.

Một sự kiện khác là bức thư của Lê Minh Phiếu, nghiên cứu sinh tại Trung tâm tư liệu & Nghiên cứu Châu Âu và Quốc tế thuộc viện đại học Montesquieu (Pháp), một trong 60 người của đoàn rước đuốc, đã gởi thư cho bá tước Jacques Rogge, chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế phản đối việc Bắc Kinh đã chính trị hóa ngọn đuốc này, vi phạm quy tắc thứ 51 của Hiến chương Olympic: “Xem kỹ các bản đồ rước đuốc trên trang web chính thức của Olympic 2008, tôi nhận thấy rằng ngọn đuốc mà tôi sẽ rước không còn là ngọn đuốc của một Olympic trong sáng, mà đã bị chính trị hóa bởi Ban Tổ chức Olympic Bắc Kinh ”. Bức thư của Lê Minh Phiếu đã dẫn chứng các dữ liệu về việc quân đội Trung Quốc năm 1974 đã tàn bạo cưỡng chiếm Hòang Sa, thẳng tay bắn giết những chiến sĩ Việt Nam giữ đảo. Qua việc tổ chức Thế Vận kỳ thứ 29 nầy, thông qua trang web chính thức của Olympic Bắc Kinh, họ đã vạch tuyến đường rước đuốc qua Hoàng Sa như đi trên lãnh thổ Trung Quốc. Việc thể hiện quần đảo Hoàng Sa một cách đặc biệt trên bản đồ rước đuốc, Trung Quốc đã gian manh chính trị hóa Olympic và chính thức đánh lừa thế giới rằng, họ có chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa mà họ đã trắng trợn cưỡng chiếm của Việt Nam.

Chống đối những hành động bạo tàn phi nhân ngang ngược của nhà cầm quyền Trung Quốc, một kẻ  đã từng dùng súng để bắn giết đồng bào ruột thịt của chính họ, như trong biến cố đẫm máu của vụ Thiên An Môn năm 1989, và vụ tàn sát người dân Tây Tạng từ năm 1950 cho đến những biến động vào tháng 3 năm nay, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã kêu gọi thế giới ủng hộ việc đòi quyền tự do dân chủ cho người dân Tây Tạng, trong tinh thần đòan kết và đấu tranh bất bạo động. Và PEN[1] cũng trong tinh thần đấu tranh bất bạo động qua ngọn bút sắt bén không mỏi mệt, hun đúc bằng tình người, tri thức và ý thức về nhân quyền, lòng tôn trọng sự sống cùng hạnh phúc của nhau trong tinh thần đòan kết năm châu, kêu gọi thế giới nhìn vào hành vi tàn độc của Trung Quốc. Thấy rõ bộ mặt thật của Trung Quốc thế giới sẽ tiếp tay trong việc cứu thóat cảnh tù đày của những nhà văn, nhà thơ, nhà báo… những người vì một lý tưởng dân chủ và quyền sống chung của con người đang bị ngồi tù và ngược đãi tra tấn đánh đập, cụ thể như tình trạng hiện thời của nhà thơ và nhà báo Shi Tao.

Lịch sử Trung Quốc cho thấy qua nhiều triều đại vua chúa, những thời kỳ các nhà lãnh đạo cai trị xứ sở nầy, bàn tay của họ đã bao lần nhúng đầy máu lương dân vô tội. Vụ đẫm máu to lớn vào Tháng 6 năm 1989 đã có khỏang 4.000-5.000 người dân, đa phần là sinh viên Trung quốc bị nhà cầm quyền Trung Quốc tàn độc giết chết trong cuộc biểu tình nỗi dậy đòi nhân quyền tại Quảng trường Thiên An Môn. Biến cố đẫm máu nầy đã gây thương tâm cho thế giới, vẫn còn sống trong tâm tư của mọi người. Cảnh tàn sát đó đã gây cái chết cho một số quá lớn những người dân vô tội. Thành phần trí thức, tương lai của một đất nước, là những người đã với một trái tim nung nấu tình người và với hai bàn tay không họ dùng tấm lòng và ý thức dân chủ can đảm đứng lên đòi quyền sống và đã bị nhà cầm quyền Trung Quốc tàn nhẫn bắn chết giết bỏ.

Suốt đời tôi Sẽ không bao giờ có “Tháng sáu” quá khứ: Cái hình ảnh kinh hòang của Tháng sáu năm đó thực quá, sống quá nên không bao giờ đi vào quá khứ được. Và cũng bởi vì Trung Quốc chính họ không cho nó đi vào quá khứ bằng cách nuôi sống nó trong thực tại qua sự tàn sát người dân Tây Tạng hiện giờ. Chính vì thế bài thơ “June” (Tháng Sáu) của ShiTao, kể từ sau ngày 23 tháng 3 năm nay, được Hội Văn Bút Thế Giới PEN đọc lên tại những quốc gia đuốc Thế Vận 2008 được rước ngang qua. Bài thơ được dịch 60 thứ tiếng. Đuốc Thế Vận được rước ngang nước nào Bài thơ June sẽ được đọc lên bằng tiếng của nước đó:     

Khi con người đã chết vũ trụ sẽ sụp đổ. Trong lời thơ nầy ShiTao đã “chết” ngay trong biến cố tháng sáu đó, nên tháng sáu không đi vào quá khứ được. “Suốt đời tôi sẽ không có tháng sáu quá khứ”: Bài thơ diễn đạt sự kiện “tôi” đã sống đến ngày đó (suốt đời tôi) và “tôi” đã “chết” trong nỗi thương tâm trong uất hận ngay trong ngày đó (không có tháng sáu quá khứ). Cũng có thể hiểu rằng, đây là những câu thơ nói về một cái chết kinh hòang tức tưởi, làm tất cả trong nháy mắt đã sụp đổ. Ngay trong giây phút đó hiện tại đã chận bước chân quá khứ, nên quá khứ không thể hiện hữu, khi không gian và thời gian đồng lọat biến mất! Thuật dụng ngữ của ShiTao đơn giản mà hàm súc và mãnh liệt vô cùng. Chỉ với hai câu thơ mở đầu đã là “cái đấm” mạnh như vũ bão đánh động lòng ta, gây một cái nhói trong tim để cho tim ta nhức nhối, và gây cho ta sự ngộp thở rồi để lại trong ta một nỗi thương tâm vô bờ!

“Tháng sáu, khi tim tôi ngừng đập Khi hồn thơ vỡ nát  Khi người yêu tôi Gục chết trong vũng máu nguồn tình: Đời sống của một người, đặc biệt một người trẻ tuổi, đầy sức sống, có hướng đi, là đời sống có hồn thơ có tình yêu và sẽ là năng lực tạo nên ước mơ và nuôi dưỡng lý tưởng sống, là chất liệu làm căn bản cho năng lượng một “nguồn tình”.  Đứng trước một xúc động quá lớn ShiTao bất lực với nỗi đau không diễn tả được bằng ngôn từ, khi thực sự đã có cái chết thê thảm của nhiều người vô tội, anh cũng như bao người khác trước nỗi kinh hòang và thương tâm quá độ do cuộc tàn sát đẫm máu vào tháng sáu tại Thiên An Môn, cũng đã “chết” (Tháng sáu, khi tim tôi ngừng đập).

Sự thực tàn độc tạo một thất vọng quá lớn vì sự bất lực trước thú tính dã man trong biến cố đó đã thể hiện rõ bằng niềm tuyệt vọng vô biên qua lời thơ đầy xúc cảm của ShiTao. Niềm tin vào cuộc sống đã mất! Sống không có niềm tin là sống trong sự chết! Máu đã đổ do bạo hành trong cuộc thảm sát là biểu tượng của chế độ đỏ bằng vũ khí bằng vũ lực đã đập tan phá nát bao sự sống. Nguồn tình đã chảy gịot máu cuối cùng, nguồn tình đã giẫy chết. Những câu thơ vẽ nên hình ảnh rất thực rất sống của một cái chết đột ngột. Ba dữ kiện được nhất lọat đưa vào biến cố và thế giới của “tôi” (sự sống của tôi, tư tưởng của tôi và tình yêu của tôi) sụp đỗ: Tim ngừng đập -  hồn thơ vỡ nát -  người  yêu của tôi gục chết, trong vũng máu nguồn tình. 

Tháng sáu, mặt trời nung vỡ mảnh da trần Phơi bày rõ nét, mặt thật vết thương tôi: Tháng sáu là mùa nóng, mặt trời oi bức.”Tháng Sáu” là ngôn từ điển hình cho cuộc thảm sát tại Thiên An Môn.  Câu thơ cho ta cảm nhận một cái đau như nung nấu thấm trên từng tế bào như vỡ da như cắt thịt!  “Mặt trời” ở đây có phải là biểu tượng của quyền hành sinh sát trong tay. Một nhà cầm quyền tàn độc, đã lấy đi sự sống của người khác, đã sử dụng quyền hủy diệt của Thượng đế của một “ông Trời”! trước cuộc thảm sát quá to lớn, bất lực trước sự tàn độc, ShiTao nghe được nỗi đau từ trong tim và ngay cả trên da thịt. Đau như  da vỡ, xót như miệng vết thương bùng ra! Viết bài thơ nầy ShiTao đã đưa ra ánh sáng mặt thật vết thương của nhân lọai, không phải chỉ riêng cho một cá nhân nào, kể cả riêng anh.

 
Tháng sáu, con cá bơi vượt đại dương máu đỏ Hướng về nơi xa ngủ giấc mùa đông: Hình ảnh chiếc thân bé bỏng của con cá đang cố bơi thóat trùng dương bao la bát ngát là một ví von rất thực rất sống động cho vị thế của người dân không một tấc sắt trong tay đang tranh đấu với một bạo lực tàn độc của nhà cầm quyền Trung Quốc. Hình ảnh nầy cũng nói lên sự phấn đấu vô bờ, một vượt thóat dũng cảm. Đại dương là vùng nước mát che chở nuôi dưỡng thân cá mảnh mai. Khi đại dương đã đỏ mầu máu là khi đại dương không còn khả năng đem an bình đến cho những sự sống trong lòng biển cả. Cũng là khi con cá nhỏ bé kia đã bắt đầu có ý hướng tìm về một nơi xa, ở đó cá có thể bình an ngủ giấc mùa đông. Một giấc ngủ cần có cho cuộc đời nhọc nhằn vất vã là cái đói cái khát mà người dân sống trong sự kềm kẹp thiếu nhân quyền hằng khát khao. Khi biển cả đã biến đổi từ một mầu xanh trong vắt mát mẻ thành một mầu máu đỏ mịt mùng như hỏa mù, thì thật khó lòng thấy được con đường thóat thân, vậy mà con cá bé nhỏ kia vẫn cố bơi thóat vượt ra khỏi trùng dương mênh mông mịt mờ là việc làm không tưởng. Đó là khi tri thức ta soi sáng, khi niềm tin vẫn có, ta sẽ thấy được con đường. Cho dù ngồi trong nhà tù hay bất cứ ở đâu, vẫn có hướng để đi và mục đích để đạt trong lý tưởng sống! Cho dù đường đời có gian nan, bể đời quá mênh mông, nhưng không vì thế mà nản chí mà cúi đầu khuất phục.

Tháng sáu, qủa đất vẫn quay, nước những dòng sông vẫn đổ trong lặng lẽ:  Là hình ảnh của những sự kiện bình thường vẫn tiếp tục một cách bình lặng. Nhưng vì biến động dữ dội năm đó, có những sự kiện bình thường đã kết thúc trong sự không bình thường: Chất đống những bức thư chưa giao được cho người đã lìa đời!

“June” được viết để chuyển tải một sự cố, một xúc động một nỗi thương tâm to lớn. Trong June có đầy đủ hình ảnh của sự chà đạp nhân quyền, xúc phạm tự do ngôn luận và June cho thấy rõ sự bé nhỏ của con người trước sự tàn độc của một chế độ. Bài thơ Tháng Sáu (June) của ShiTao hàm súc cô đọng. Thật quá ngậm ngùi khi đọc đến câu thơ trên. Câu thơ vẽ ra hình ảnh cái chết oan ức của những người không một tấc sắt trong tay, đấu tranh cho một lý tưởng. Những sinh viên đã chết một cái chết quá tức tưởi quá đột ngột. Gia đình, người thân bạn bè của họ đã không ngờ trước được, nên những bức thư đã được viết và gửi đi. Những bức thư đến được địa chỉ ghi trên bì thư, nhưng người nhận đã đột ngột nằm xuống. Hãy thử tưởng tượng những chồng thư chất thành đống tại các cư xá sinh viên học sinh, trường Đại học… vì những người nhận thư hôm nay đã chết! “June” là bài thơ đầy nỗi đau uất nghẹn. “June” là cuộc thảm sát tại Thiên An Môn của tháng 6 năm1989, đã gây cái chết cho 4.000-5.000 người! “June” nói lên sự bạo hành của một chế độ, thay vì bảo vệ người dân đã bất nhân giết chết dân mình với quyền lực và vũ khí trong tay.

”Tháng Sáu” của nhà thơ ShiTao được viết bằng máu lệ. Thơ được viết vào ngày 9 tháng 6 năm 2004, chỉ mấy hôm sau ngày kỷ niệm cuộc thảm sát tại Thiên An Môn lần thứ 15, và 3 tháng sau ngày ShiTao gửi bức điện thư định mệnh ra nước ngòai, đã khiến cho anh bị kêu án tù 10 năm!

Shi Tao là một nhà báo và hội viên của tổ chức Văn Bút, anh bị giam tù 10 năm về tội “tiết lộ bí mật nhà nước ra ngoại quốc”. Tháng 4 năm 2004, qua Hộp thư Yahoo! ShiTao gửi đến một website ở hải ngoại bản tin về một tài liệu được đọc trong cuộc họp của tòa báo anh đang hợp tác, Dangdai Shangbao. Tài liệu này là văn bản được gửi đến cho các báo từ Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, cảnh cáo giới truyền thông báo chí việc cấm viết và phổ biến những bài viết nhân kỷ niệm lần thứ 15 cuộc nổi dậy và tàn sát ở Thiên An Môn tại Bắc Kinh vào ngày 4 Tháng 6 năm 1989. Công ty Yahoo! Holdings Ltd tại HongKong đã cung cấp cho công an Trung Cộng lý lịch người sử dụng hộp thư là Shi Tao. Shi Tao bị bắt và bị giam tù.

Hiện nay nhiều tổ chức nhân quyền trên thế giới khởi động chiến dịch chống đối, tẩy chay Thế Vận 2008 tại Bắc Kinh, hoặc qua cuộc tranh tài thế vận kỳ nầy lưu ý dư luận quốc tế về chính sách đàn áp, tước đoạt nhân quyền trầm trọng của chính quyền Trung Quốc.

Văn Bút Quốc Tế phát động Chiến dịch Tiếp vận Thơ vòng quanh thế giới song hành với cuộc rước đuốc Thế Vận. “June” của Shi Tao được dịch ra 60 thứ tiếng và phổ biến trên mạng. Khi đuốc Thế Vận đặt bước chân đến một quốc gia nào đó thì trên trang web http://www.penpoemrelay.org của PEN tại quốc gia này sẽ tổ chức phổ biến một thông cáo báo chí, công bố bản dịch bài thơ ”June“ để lưu ý dư luận thế giới về sự chà đạp nhân quyền và tự do ngôn luận trong vụ án Shi Tao và những nhà văn khác đang bị cầm tù ở Trung quốc. Kể từ ngày 23 tháng 3 năm nay  “June“ của Shi Tao theo sát ngọn đuốc Thế Vận từ đất nước này qua đất nước khác, từ ngôn ngữ này đến ngôn ngữ khác mà chặng cuối cùng sẽ là Bắc Kinh vào ngày 8 tháng 8 năm 2008, là ngày khai mạc Thế Vận Hội kỳ 29. Mỗi lần bài thơ được đọc sẽ lập thành một đốm sáng trên Mạng Hòan Cầu (Internet), ghi dấu những nơi bài thơ “June”  được đọc lên bằng ngôn ngữ của nước đó. “June” sẽ là một chuổi của những ánh sao kết nối sáng rỡ trong lòng chúng ta và trên bầu trời hòan vũ. “June” sẽ là một chuổi sao sáng lấp lánh và rực rỡ tình người.   

UYÊN HẠNH

Viết cho ngày 29.4.2008

Trở về Trang Chính