· Má! Ngày mốt là ngày thầy cô giáo, má có mua quà cho cô giáo chưa?

· Má định mai mua bông tặng cô.

· Không được.

· Sao vậy? Thôi má mua hộp bánh nha?

· Không được.

· Cũng không được? Năm nào mình cũng tặng bánh hay hoa mà. Vậy con thích tặng gì cho cô giáo?

· Con không biết, con thấy năm ngoái đứa nào cũng tặng cô một cái bì thư, có một mình con là tặng hoa.

Thảo nhìn con, đứa con gái út có vẻ buồn. Mái tóc ngắn chấm vai ôm khuôn mặt dài thon, nét thông minh hiện trong đôi mắt sáng. Con bé ngồi trong cái ghế mây rộng, tay cầm quyển sách hình để hờ hửng trên đùi. Thảo đi đến ghế mây, bế con lên, đặt bé Thiên Kim lên đùi mình. Hai má con ngồi trọn lỏn trong cái ghế mây. Thảo hỏi:

· Cô giáo thương con không?

Gật đầu.

Thảo hỏi tiếp:

· Cô thương con như mấy đứa khác?

· Chắc vậy.

· Bạn con có thích con không?

· Dạ, không đứa nào ghét con cả.

· Con biết bì thư mà các bạn con tặng cô giáo là gì không?

· Con nghĩ là tiền trong đó. Con nghe nhỏ Ngọc khoe là má nó sẽ cho cô năm chục ngàn, thằng Tâm cũng nói ba nó sẽ tặng cô năm chục ngàn. Mà má ơi! Tội nghiệp thằng Toàn lắm má. Thằng Toàn bị tụi nó chọc là không cho cô giáo cái gì hết. Thằng Toàn con dì Tám bán xôi má hay mua đó.

· Má biết Toàn. Toàn thường ra giúp má nó bán xôi buổi tối. Con có nghĩ tại sao Toàn không tặng quà cho cô giáo không?

· Dạ, chắc nhà nó không có tiền. Tội nó, năm nào đến ngày lễ thầy cô giáo là nó nghỉ học, không biết cô có để ý không. Hồi trưa đi học về, tụi con trai chạy theo chọc Toàn: “ Ngày mốt mày có đi học không?” Rồi cười ha hả. Con thấy thằng Toàn chạy mau vô con hẽm nhà nó.

· Con nghĩ Toàn không tặng quà cho cô giáo là đúng hay sai?

· Dạ, không đúng không sai gì cả. Nó không có tiền mua đủ sách vở học thì làm sao có tiền mua quà cho cô.

Thảo xiết đứa con gái thông minh vào lòng, hỏi tiếp:

· Con có nghĩ là nếu con tặng cô giáo bì thư thì cô sẽ thương con hơn không?

· Con không biết. Nhưng con không muốn làm khác với tụi bạn.

· Nếu một người bạn nào đó cho con tiền, con có thương người bạn đó hơn những người bạn khác không?

Thiên Kim quay phắt lại, ngạc nhiên nhìn má nó với câu hỏi kỳ cục đó. Nó lắc đầu lia lịa:

- Con thương bạn là vì nó hiền lành dễ thương với con.

- Đúng!  Đó là tình bạn bè chân thật. Cũng như khi mình tặng hoa cho cô giáo là vì mình muốn tỏ lòng biết ơn, kính yêu cô giáo, đó là tình thầy trò chân thật.

Bé Thiên Kim dựa mình vào má, suy nghĩ, rồi nắm tay má cười tươi:

· Má! Mình tặng cô bánh nha má. Má cho con tiền, ngày mai con qua rủ Toàn cùng mua bánh với con rồi hai đứa cùng tặng cô. Ý! Mà không được.

· Sao không được?

· Ngày mai con và anh Kiệt anh Kinh có giờ bơi. Hay mấy đứa con rủ Toàn đi bơi luôn được không má.

Thảo sung sướng, thơm lên trán con, thơm thật mạnh, thì thầm :

- Con gái thông minh, biết thương người. Con là con của ba má, Phan Thị Thiên Kim, con là con, con không cần phải làm theo bạn bè nếu con không biết chắc việc làm của bạn đúng hay sai. Con nhớ là người nghèo thường rất nhiều mặc cảm, con phải cẩn thận khi rủ Toàn đi mua quà chung với con. Tốt nhất là để cho Toàn lựa quà và hai con cùng đưa tặng cô giáo

Thảo cầm quyển sách hình Thiên Kim đang xem dỡ, nói:

· Mình đọc quyển sách này nha!

Đã gần giờ cơm chiều, hai đứa con trai lớn đi học đàn sắp về. Nhưng Thảo không muốn xuống bếp làm cơm chiều vội. Thảo muốn ngồi với con gái út, con bé nhiều tình cảm, mau nước mắt, nhưng thông minh. Thảo hòa với con hát:

Quí thầy, quí bạn, buổi sáng rơi rơi.

Có hạt bụi nào rơi trên bục giảng.

Có hạt bụi nào rơi trên tóc thầy.

Em yêu phút giây này,

Thầy em tóc như bạc thêm,

Bạc thêm vì bụi phấn,

Co em bài học hay.

Mai sai lớn lên người,

Làm sao có thể nào quên,

Ngày xưa thầy dạy dổ,

Khi em tuổi còn thơ

Hai đứa con trai lớn học Piano về, tranh nhau khoe má

· Thày nói con đánh bài “Petite Melodie” có hồn lắm.

· Thầy nói con chơi bài “Joy” mà thầy muốn bước theo nhịp hành khúc này. Thầy nói con thích hợp với nhạc rock.

· Thầy dặn con mỗi ngày tập ba mươi phút mà thầy đâu có biết là mỗi ngày con tập cả tiếng đồng hồ.

· Thầy nói mình đánh mỗi ngày thì ngón tay mềm dẽo, đánh mới có hồn, tốt hơn là lâu lâu đánh một lúc hai, ba tiếng.

· Thì em tập mỗi ngày mà. Anh dành đàn hoài, em đâu có mà đánh được hai, ba tiếng một lần đâu.

· Mà ba chưa về hả má? Con đói bụng.

Thảo nhớ ra là mình chưa cơm nước gì cả. Thảo cười bảo với các con:

· Má ở tiệm về mệt, ngồi hát chơi với em, má quên luôn chuyện cơm nước. Thôi các con đi rửa mặt, rửa tay, nhịn đói một chút, chờ ba về rồi mình đi ăn phở.

Ba đứa con ngạc nhiên nhìn má. Đi ăn phở? Um... hạnh phúc quá! đứa con trai lớn đề nghị:

· Ăn phở Hiền Vương nghen má, phở ở đó tô to lắm, giá, rau tự do.

Bé Thiên Kim nũng nịu:

· Rồi mình uống nước rau má nha má.

Tánh dắt xe vô nhà. Bốn má con ngồi xem TV, chưa kịp hỏi thì bé Thiên Kim chạy ra:

· Ba! Mình đi ăn phở.

Tánh ngạc nhiên, nhìn vợ. Thảo Gật đầu, không giải thích rồi bảo chồng:

· Anh rửa mặt cho mát rồi mình đi, má con em đói lắm rồi.

Tánh hiểu vợ. Thảo không nấu cơm chiều mà cho cả nhà đi ăn phở vào ngày thứ ba là có chuyện gì đây, thế nào tối Thảo cũng kể. Gì chứ đi ăn phở là Tánh chịu liền.

Nằm gát đầu trên tay chồng, Thảo kể chuyện hồi chiều cho Tánh nghe. Tánh thở dài:

· Nhiều bậc cha mẹ vô tình dạy con thế đó. Dạy con là tiền bạc có thể mua được tình cảm, tiền bạc có thể mua được điểm cao, hạng khá. Sống trong cái xã hội mà đạo đức thoái hóa như thế này không biết con mình bị ảnh hưởng như thế nào đây, có bị xã hội loại bỏ không?

· Em nghĩ còn nhiều người suy nghĩ như mình anh ạ. Họ cũng ráng giữ được phần nào cái đạo đức căn bản, nhưng chắc họ cũng gặp nhiều rắc rối, dồn ép từ nhiều phía như mình. Làm sao giáo huấn được con trẻ như mình mong muốn khi con trẻ lớn lên trong môi trường mà mọi tầng lớp, mọi ngành nghề đã đánh mất đi cái tự tôn nghề nghiệp của mình. Khi học nghề mà không được học đạo đức nghề mình thì cũng chỉ sẽ thành những người thợ người thầy vô lương tâm. Chỉ nói trong ngàng giáo dục này thôi. Anh coi, trường học mà bán bảo hiểm, bảo trường. Thầy cô kết hợp với con buôn tìm mọi cách moi tiền phụ huynh. Cái lớp thầy cô này được đào tạo từ một nền học vấn bèo bọt, chỉ nổi lền bền, chỉ rêu rao thành tích, mà không có cội rễ. Một lớp giáo chức như thế thì làm sao có thể dạy cho con trẻ những môn gọi là công dân giáo dục thật thường ngày, thật giản dị.

· Cũng có những thầy cô tốt em à. Nhưng tội nghiệp cho những thầy cô này. Làm sao sống được trong cái nghề mô phạm lâu dài. Rồi thì cũng như mình thôi, bỏ ra buôn bán, khỏi phải khổ tâm, khỏi phải gây gổ với đồng nghiệp.

· Không phải ai cũng có điều kiện, được cha mẹ giúp vốn ra mở tiệm làm ăn như mình cả. Nếu bà nội không bán căn nhà cho mình vốn làm ăn thì giờ này mình vẫn phải bám cơ quan, bám vào guồng máy tham nhũng vô lương tâm đó mà sống.

· À! Tháng này hai thằng nhóc lớn đứng hạng mấy?

· Anh còn quan tâm đến thứ hạng của con à? Mình đã đồng ý với nhau mà. Chẳng thà để cho con mình đứng hạng thấp trong lớp còn hơn là dồn ép cho con học, hết khóa học này đến khóa học khác, quay con cả ngày. Mình đã đồng ý là thay vì cho con đi học thêm, dùng tiền đó để mua đồ chơi, mua sách cho con. Mình đã đồng ý là cho con phát triển tự do theo khả năng từng đứa trong sự hướng dẫn của mình. Con trẻ cần phải được phát triển nhiều mặt. Lối học từ chương ngày nay làm cho sự suy nghĩ của con trẻ trở nên thụ động. Trong trò chơi, con trẻ phát triển sự suy nghĩ, óc sáng tạo, sự khéo léo và chơi với những trẻ khác là để học hỏi, để học cách cư sử với nhau. Anh nhớ hôm họp đầu năm, ông hiệu trưởng nói sao không?

· Cha! Lâu quá làm sao anh nhớ nổi.

· Nghĩ mà buồn cười. Khi có một số phụ huynh cằn nhằn là nhà trường đòi hỏi các em học thêm nhiều quá, ông hiệu trưởng nói: “ Năm nay ngành giáo dục khuyến cáo việc dạy thêm ở những trường dạy hai buổi. Còn trường dạy một buổi thì bỏ lơ. Trường mình dạy một buổi, chương trình thay sách giáo khoa nặng nề. Phụ huynh nào có nhu cầu cho con đi học thêm thì đăng ký, không thì thôi, không ai dám ép.

· Nhưng chuyện tế nhị quá, không nói ra, ai cũng hiểu. Lủ trẻ ngày nay bị cù lưng, cận thị nhiều là vì thế.

· Còn chuyện này nữa. Tuần rồi họp phụ huynh, cô giáo giới thiệu hai người đại diện phụ huynh. Em ngạc nhiên hỏi là bầu đại diện phụ huynh hồi nào. Thì mấy người ngồi bên cười mỉa mai nói: “Đâu cần bầu, cô giáo đã chỉ định rồi.” Thì ra là mấy phụ huynh hăng hái đóng góp, có ý kiến cho học thêm thế này, cho con học thêm thế nọ, nên cô giáo cho làm đại diện cho dễ khiến. Em đành ngậm miệng. Nhiều chuyện chỉ tổ cho cô giáo dèm ép, đè con mình thôi.

Tánh buồn ngủ, ôm đầu vợ vổ vổ rồi hỏi:

· Sáng mai tới phiên ai dạy sớm lên chợ mở tiệm đây?

Thảo cười:

· Đến phiên ông đó ông ơi, đừng giả bộ quên.

Một lát sao, Thảo gọi:

· Mà anh này!

Không có tiếng trả lời. Thảo bực mình, xoay lưng , kéo tấm ra, cuộn mình lại. Tánh cười một mình.

Việt Nam, hè 2004

Võ Thị Điềm Đạm

vietnamlibrary.net

Ý kiến, Phê bình xin gửi về: vothidiemdam@khoahoc.net

Trở về Trang Chính